Trường học bị phá hủy sau cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran, ngày 7/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN
Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 8/4 cho biết thông tin nêu trên xuất hiện chỉ vài giờ trước thời hạn chót do Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra, và gần như đồng thời được ông Zalmay Khalilzad - cựu Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc, Afghanistan và Iraq - nhắc lại khi ông viết trên nền tảng mạng xã hội X rằng có “tin đồn Iran và chính quyền Trump đã đồng ý một lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần”, đồng thời nói thêm: “Hy vọng điều đó sẽ thành hiện thực”.
Một quan chức cấp cao Iran cũng nói riêng với hãng tin Reuters của Anh rằng Tehran đang “xem xét tích cực” một đề xuất của Pakistan theo hướng tương tự.
Sự hội tụ của các tín hiệu này, dù chưa được bất kỳ chính phủ nào xác nhận, đã mang lại một tia lạc quan thận trọng hiếm hoi trong bối cảnh một ngày đầy biến động, khi các lực lượng của Mỹ và Israel tấn công các cây cầu đường sắt, một tuyến cao tốc lớn, cơ sở hạ tầng dầu mỏ trên đảo Kharg và nhiều địa điểm khác trên khắp Iran còn Tổng thống Trump cảnh báo về khả năng “hủy diệt toàn bộ một nền văn minh” và Iran tạm thời cắt đứt toàn bộ các kênh liên lạc hậu trường với Washington.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã nêu rõ khuôn khổ ngừng bắn hai tuần này như một đề xuất chính thức vào đầu ngày thứ Ba (7/4), kêu gọi trực tiếp Tổng thống Trump gia hạn thời hạn chót mà ông áp đặt cho Iran nhằm chấm dứt phong toả Eo biển Hormuz - 20h ngày 7/4 theo giờ Washington - thêm đúng 2 tuần, đồng thời đề nghị Iran cam kết mở lại Eo biển Hormuz trong cùng thời gian.
Viết trên nền tảng X, Thủ tướng Pakistan cho biết: “Các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được giải pháp hòa bình cho cuộc chiến đang diễn ra ở Trung Đông đang tiến triển ổn định, mạnh mẽ và có tiềm năng mang lại kết quả thực chất trong tương lai gần”.
Theo hãng tin Reuters, trong bài viết trên nền tảng X, ông Sharif kêu gọi: “Để tạo điều kiện cho ngoại giao phát huy hiệu quả, tôi tha thiết đề nghị Tổng thống Trump gia hạn thời hạn thêm hai tuần. Pakistan, với thiện chí, cũng đề nghị các anh em Iran mở lại Eo biển Hormuz trong khoảng thời gian tương ứng hai tuần như một cử chỉ thiện chí”.
Thủ tướng Pakistan cũng kêu gọi tất cả các bên tham chiến “tuân thủ một lệnh ngừng bắn trên toàn bộ các mặt trận trong hai tuần để tạo điều kiện cho ngoại giao đạt được việc chấm dứt chiến tranh một cách dứt điểm, vì lợi ích của hòa bình và ổn định lâu dài trong khu vực”.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt xác nhận rằng Tổng thống Trump đã được thông báo về đề xuất này và “một phản hồi sẽ sớm được đưa ra”.
Khuôn khổ ngừng bắn hai tuần này phù hợp với một nỗ lực đa phương rộng hơn do Pakistan dẫn dắt cùng với Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập, vốn đã thúc đẩy một kế hoạch dài hơn kéo dài 45 ngày theo từng giai đoạn, bao gồm giai đoạn xây dựng lòng tin ban đầu trước khi tiến tới một lệnh ngừng bắn chính thức, đôi khi được giới ngoại giao gọi là “Thỏa thuận Islamabad”.
Một phương án ngắn hạn hơn, chỉ tập trung vào việc tạm dừng giao tranh đủ lâu để xây dựng mức độ tin cậy tối thiểu, cũng đang được xem xét.
Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan, Thống chế Asim Munir, là người trực tiếp tham gia phần lớn hoạt động trung gian, dành phần lớn thời gian cuối tuần trước để điện đàm với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, đặc phái viên của ông Trump là ông Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.
Đại sứ Iran tại Pakistan, Reza Amiri Moghadam, cũng cho biết trên nền tảng X rằng tiến trình trung gian đang bước vào “giai đoạn then chốt, nhạy cảm” - dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy từ phía Iran rằng nỗ lực của Pakistan đã vượt qua giai đoạn thăm dò ban đầu.