Công nghệ giải trình tự gene siêu nhanh đoạt giải thưởng 1 triệu euro

Viện Hàn lâm Khoa học Phần Lan ngày 18/5 đã trao Giải thưởng Công nghệ Thiên niên kỷ trị giá 1 triệu euro (tương đương 1,22 triệu USD) cho 2 nhà hóa học người Anh là Giáo sư Shankar Balasubramanian và Giáo sư David Klenerman của Đại học Cambridge với công nghệ giải trình tự ADN siêu nhanh, mở đường cho những tiến bộ trong chăm sóc sức khỏe.
Chú thích ảnh
Giáo sư Shankar Balasubramanian (phải) và Giáo sư David Klenerman (Trái) của Đại học Cambridge. Ảnh: cambridge-news.co.uk 

Hai nhà khoa học trên đã mất 27 năm để tạo ra kỹ thuật giải trình tự bộ gene người với tốc độ nhanh hơn và chi phí rẻ hơn. Viện Hàn lâm Khoa học Phần Lan nhận định Công nghệ giải trình tự ADN thế hệ tiếp theo (NGS) có nghĩa rất lớn trong việc chống lại các dịch bệnh gây chết người  như COVID-19 hay ung thư, đồng thời giúp hiểu rõ hơn về các bệnh cây trồng và tăng sản lượng lương thực.

Cách đây 20 năm, các nhà khoa học đã phải mất tới 10 năm với chi phí hơn 1 tỷ USD để "đọc" 3,2 tỷ cặp số base - hay còn gọi là cặp “ký tự” di truyền – tạo nên bộ gene của con người. Tuy nhiên, giờ đây nhờ NGS, quy trình này chỉ diễn ra trong 1 ngày với chi phí là 1.000 USD. Ước tính, NGS được ứng dụng hơn 1 triệu lần và mới đây nhất là việc ứng dụng để theo dõi các đột biến của virus SARS-CoV-2. Hiện NGS đang được sử dụng rộng rãi trong việc chẩn đoán và điều trị một số bệnh ung thư và các bệnh hiếm gặp.

Giáo sư Klenerman cho biết đây là lần đầu tiên một giải thưởng quốc tế công nhận sự đóng góp của ông và Giáo sư Balasubramanian trong việc phát triển công nghệ này. 

Được thành lập vào năm 2004, Giải thưởng Công nghệ Thiên niên kỷ nhằm tôn vinh những đổi mới công nghệ có ứng dụng thực tế và giúp  nâng cao chất lượng cuộc sống của con người. Giải thưởng được trao 2 năm/lần và được đánh giá tương đương với giải Nobel của Viện Hàn lâm Khoa học Thụy Điển.

Giải thưởng Công nghệ Thiên niên kỷ đầu tiên được trao cho Tim Berners-Lee, người phát minh World Wide Web, hồi năm 2004. Ông Linus Torvalds, người sáng lập hệ điều hành mã nguồn mở Linux và Shinya Yamanaka, người đi tiên phong trong nghiên cứu tế bào gốc, cũng được nhận giải thưởng danh giá này. 

Hồi năm 2018, nhà vật lý Phần Lan Tuomo Suntola đã được trao Giải thưởng Công nghệ Thiên niên kỷ nhờ công nghệ đột phá cho phép sáng tạo các lớp vật liệu siêu mỏng mà giờ đây được sử dụng cho loạt các thiết bị như máy tính, điện thoại thông minh, bộ vi xử lý và các thiết bị bộ nhớ kỹ thuật số.

Thanh Hương (TTXVN)

Dành cho bạn

Một con cá voi chết trên bãi biển gần Puerto Madryn, Argentina. Ảnh: DPA

Cá voi chết hàng loạt tại Argentina

Hàng trăm cá voi đầu bò phương Nam chết tại vùng biển Patagonia của Argentina từ tháng 6, trong khi giới khoa học đang khẩn trương tìm nguyên nhân và cảnh báo về những biến động bất thường trong mùa sinh sản năm nay.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Nhà Trắng ngày 24/9/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Quản lý rủi ro AI: Mỹ - Trung cần thống nhất từ đâu?

Một viện nghiên cứu Trung Quốc cho rằng đối thoại AI giữa Bắc Kinh và Washington nên bắt đầu từ việc thống nhất cách nhận diện rủi ro và mức độ ứng phó, trong khi cạnh tranh công nghệ giữa hai nước vẫn tiếp diễn.