TP Hồ Chí Minh và mục tiêu tăng trưởng 2 con số - Bài 1: Xác định mục tiêu và các trụ cột tăng trưởng

Ghi nhận và phản ánh những kế hoạch, giải pháp TP Hồ Chí Minh thực hiện để đạt mục tiêu này, TTXVN thực hiện chùm 2 bài viết với chủ đề: TP Hồ Chí Minh và mục tiêu tăng trưởng 2 con số. 

Bài 1: Xác định mục tiêu và các trụ cột tăng trưởng

Năm 2026 rất đặc biệt với TP Hồ Chí Minh, là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030; có ý nghĩa quyết định đối với việc hiện thực hóa các mục tiêu trọng điểm, đột phá đặt ra của cả giai đoạn. Mục tiêu xuyên suốt được thành phố đặt ra là tạo chuyển biến thực chất, rõ nét và có thể đo lường được trong phương thức quản trị, phát triển kinh tế và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ kinh tế - xã hội năm 2026, ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cho biết: Thành phố ưu tiên mọi nguồn lực để phấn đấu đạt tăng trưởng GRDP hai con số, hoàn thành và vượt 26 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội đã đặt ra nhằm tạo đà cho những năm tiếp theo. Để hiện thực hóa mục tiêu đề ra, TP Hồ Chí Minh xác định tập trung thực hiện ba đột phá chiến lược về thể chế, hạ tầng và nhân lực; đồng thời lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu, phấn đấu kinh tế số chiếm từ 30% GRDP. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội dự kiến đạt khoảng 30% GRDP; trong đó, đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt và thu hút nguồn lực xã hội, với quyết tâm giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026.

Bên cạnh 3 trụ cột tăng trưởng truyền thống là sản xuất, tiêu dùng và xuất khẩu, TP Hồ Chí Minh đã xác định phát triển 3 động lực mới là trung tâm tài chính quốc tế, hệ thống cảng biển logistics và đổi mới sáng tạo như chuyển đổi xanh, chuyển đổi số. Thành phố sẽ đẩy mạnh cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển theo hướng trở thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước. Song song đó, tái cấu trúc không gian đô thị theo định hướng “3 vùng - 1 đặc khu - 3 hành lang - 5 động lực”. 

Thành phố ưu tiên nguồn lực cho các dự án hạ tầng chiến lược như hệ thống vành đai, cao tốc liên vùng, các tuyến metro trọng điểm, dự án kết nối sân bay Long Thành, tuyến ven biển và các dự án quy mô lớn như Trung tâm Tài chính quốc tế. Thành phố cũng tập trung xử lý dứt điểm các điểm nghẽn về ngập úng, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường; hoàn thành điều chỉnh quy hoạch thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2050, bảo đảm tạo không gian phát triển mới, khai thác tối đa tiềm năng, nguồn lực trong và ngoài nước.

Về quản trị, TP Hồ Chí Minh tiếp tục xây dựng chính quyền kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động và phục vụ nhân dân; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nâng cao trách nhiệm người đứng đầu. Kỷ cương hành chính được siết chặt, cải cách thủ tục hành chính được tăng tốc theo hướng rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm hội họp không cần thiết, nâng cao hiệu quả điều hành theo kết quả thực chất.

Theo ông Nguyễn Đặng Hiến, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Tân Quang Minh (Bidrico) trong năm 2025, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách tích cực, xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế, cùng với các chính sách hỗ trợ về lãi suất, phát triển kinh tế xanh, chuyển đổi số… tạo đòn bẩy cho doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất và chuyển đổi mô hình theo hướng bền vững. Mục tiêu tăng trưởng hai con số của TP Hồ Chí Minh là một đề toán khó nhưng không phải là không thể thực hiện. Vấn đề nằm ở khả năng điều hành chính sách của Trung ương và địa phương phải vừa kiểm soát được rủi ro vĩ mô, vừa giảm thiểu tác động tiêu cực tới doanh nghiệp.

Đề xuất các giải pháp hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm 2026 và duy trì mức tăng hai con số giai đoạn 2026 - 2030, bà Trương Thiết Hà, Phó Trưởng phòng Nghiên cứu phát triển kinh tế - Viện Nghiên cứu Phát triển TP Hồ Chí Minh cho rằng, Thành phố cần tập trung xử lý các điểm nghẽn về quy hoạch và hạ tầng giao thông, đồng thời kích hoạt mạnh các động lực tăng trưởng và tạo đột phá về khoa học - công nghệ.

Đại diện Viện Nghiên cứu Phát triển TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh yêu cầu điều chỉnh và xây dựng một quy hoạch tổng thể Thành phố theo tinh thần Nghị quyết 260/2025/QH15 sửa đổi Nghị quyết 98/2023/QH15 về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Hồ Chí Minh, tích hợp các quy hoạch cấp quốc gia và vùng cần hoàn tất trong năm 2026. Cùng đó là tích hợp dữ liệu, công khai thông tin, nâng cao năng lực quản lý liên ngành và quan trọng nhất là phải bố trí đủ nguồn lực thực hiện quy hoạch.

Đối với hạ tầng giao thông, TP Hồ Chí Minh cần phát triển mạng lưới tích hợp, thông minh, tăng cường kết nối vùng; chuẩn bị đầu tư và khởi công các tuyến metro, đường sắt đô thị ưu tiên như Bến Thành - Tham Lương, Bến Thành - Cần Giờ, Thủ Thiêm - Long Thành, cùng các công trình trọng điểm như Vành đai 3, Vành đai 4, cầu Phú Mỹ, cầu Cần Giờ.

Về cấu trúc kinh tế, giới chuyên gia đề xuất tiếp tục đẩy mạnh ba động lực truyền thống là tiêu dùng, xuất khẩu và đầu tư. Với tiêu dùng, cần khai thác lợi thế thị trường tại chỗ với hơn 13 triệu dân, phát triển thương mại điện tử, liên kết vùng để hình thành chuỗi sản xuất - phân phối - tiêu dùng bền vững; đồng thời chuẩn hóa quy trình đầu tư công theo hướng “đúng - trúng - nhanh - hiệu quả”. Với xuất khẩu, TP Hồ Chí Minh có lợi thế cửa ngõ cần tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) để đa dạng hóa thị trường, thúc đẩy xuất khẩu tại chỗ thông qua du lịch và thương mại điện tử xuyên biên giới, gắn với đầu tư hạ tầng logistics và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực đầu tư, Thành phố cần triển khai các nghị quyết về Trung tâm Tài chính quốc tế và cơ chế đặc thù để thu hút nhà đầu tư chiến lược; thúc đẩy các dự án lớn như Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, Bình Quới - Thanh Đa, khu thể thao Rạch Chiếc, các dự án TOD gắn metro và vành đai, cũng như hình thành Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ.

Song song đó, TP Hồ Chí Minh cũng phải tạo đột phá cho các động lực tăng trưởng mới là khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, phát triển các ngành chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, IoT, công nghệ sinh học, dữ liệu lớn, an ninh mạng và nội dung số. Thành phố cần sớm hình thành trung tâm đổi mới sáng tạo quốc tế, triển khai 2 - 3 siêu trung tâm dữ liệu, phát triển các khu công nghệ cao chuyên đề, xây dựng chương trình hỗ trợ “kỳ lân” và thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm theo mô hình PPP.

Cùng đó, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong khu vực công theo hướng lấy dữ liệu làm trung tâm, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện khung pháp lý cho các mô hình kinh tế mới như kinh tế số, kinh tế chia sẻ, kinh tế tuần hoàn; triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) nhằm tạo dư địa chính sách cho đổi mới sáng tạo.

Bài cuối: Chuyển đổi xanh - số và đòn bẩy công nghệ