Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 1 tỷ ca nhiễm cúm, trong đó khoảng 5 triệu trường hợp diễn tiến nặng và 650.000 người tử vong do các bệnh hô hấp liên quan đến cúm. Người cao tuổi thuộc nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng nặng. Các báo cáo cho thấy nhóm này chiếm khoảng 70% số ca nhập viện và 85% số ca tử vong liên quan đến cúm.
Đáng lưu ý, tác động của cúm không chỉ giới hạn ở hệ hô hấp. Ở người cao tuổi, nhiễm cúm có thể làm tăng 10 lần nguy cơ đau tim, nhồi máu cơ tim cấp và tăng 8 lần nguy cơ đột quỵ. Bệnh cũng làm tăng 24% nguy cơ nhập viện do suy tim, 74% các biến cố đường huyết bất thường; khoảng 23% người bệnh có thể rơi vào tình trạng suy giảm hoặc mất khả năng sinh hoạt tự chủ.
Tại Việt Nam, nguy cơ này càng đáng quan tâm trong bối cảnh tốc độ già hóa dân số nhanh và tỷ lệ mắc các bệnh mạn tính ngày càng cao. Đột quỵ, bệnh mạch vành, bệnh phổi mạn tính và đái tháo đường hiện nằm trong nhóm nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Cúm có thể trở thành yếu tố thúc đẩy các bệnh lý này diễn tiến nặng, làm tăng nhu cầu nhập viện. Ước tính mỗi năm có khoảng 34.500 người trên 65 tuổi tại Việt Nam phải nhập viện do các nhiễm trùng hô hấp cấp tính liên quan đến cúm.
Mới đây, tại hội thảo do Hội Lão khoa Việt Nam tổ chức, các chuyên gia trong và ngoài nước đã nhấn mạnh vai trò của tiêm chủng định kỳ trong bảo vệ sức khỏe người cao tuổi. PGS.TS.BS Vũ Thị Thanh Huyền, Tổng thư ký Hội Lão khoa Việt Nam, cho biết dù chưa có số liệu thống kê chính thức, dựa trên lượng vaccine cúm được sử dụng năm 2023, tỷ lệ bao phủ ở người cao tuổi tại Việt Nam được ước tính chỉ khoảng 5%.
Theo TS Litjen Tan, chuyên gia về chính sách y tế công cộng và các bệnh có thể phòng ngừa bằng vaccine tại Mỹ, tiêm vaccine cúm có thể giúp giảm nguy cơ một số biến cố tim mạch, tử vong ở người cao tuổi mắc đái tháo đường và nhập viện do cúm ở bệnh nhân COPD.
Các chuyên gia cho rằng, bên cạnh nâng cao nhận thức, bác sĩ cần chủ động tư vấn và thực hiện tiêm phòng cúm cho người cao tuổi ngay trong quá trình thăm khám, qua đó thu hẹp “khoảng trống bảo vệ” và góp phần giảm nguy cơ biến chứng, nhập viện và tử vong do cúm.
