Theo Sở KH&CN TP Hồ Chí Minh, việc xây dựng dự thảo nhằm tạo cơ chế cụ thể cho quá trình đưa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ từ các cơ sở công lập vào ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa. Dự thảo quy định các nội dung liên quan đến điều kiện thành lập, tham gia góp vốn và quản lý doanh nghiệp; tài sản được sử dụng để góp vốn; trình tự xây dựng, phê duyệt đề án; quản lý phần vốn góp; kiểm soát rủi ro và phương án thoái vốn.
Một nội dung đáng chú ý của dự thảo là cho phép cơ sở công lập thành lập, tham gia thành lập, góp vốn và cử nhân sự tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp để thực hiện hoạt động thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ thuộc quyền sở hữu trí tuệ của đơn vị.
Cơ chế này hướng đến việc tạo thêm một kênh để kết quả nghiên cứu được tiếp tục hoàn thiện, huy động nguồn lực đầu tư và phát triển sản phẩm trước khi đưa ra thị trường, thay vì chỉ dừng ở hoạt động chuyển giao kết quả nghiên cứu.
Dự thảo cũng quy định việc sử dụng giá trị tài sản trí tuệ và quyền tài sản hợp pháp làm nguồn lực góp vốn. Việc xác định giá trị tài sản được thực hiện theo từng trường hợp, phù hợp với quy định của pháp luật.
Theo đó, đối với trường hợp pháp luật không bắt buộc phải thẩm định giá, các bên có thể thỏa thuận về giá trị tài sản trên cơ sở tư vấn của tổ chức, cá nhân có chuyên môn độc lập. Trường hợp pháp luật quy định phải định giá hoặc các bên không đạt được thỏa thuận, việc xác định giá trị tài sản góp vốn được thực hiện theo quy định pháp luật về thẩm định giá và các quy định có liên quan.
Việc quy định cụ thể tài sản góp vốn và phương thức xác định giá trị nhằm làm rõ cơ sở pháp lý trong quá trình đưa tài sản trí tuệ vào doanh nghiệp, đồng thời phục vụ công tác quản lý phần vốn góp của cơ sở công lập.
Dự thảo cũng đặt ra cơ chế để viên chức tham gia trực tiếp vào quá trình thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Viên chức đáp ứng các điều kiện theo quy định có thể góp vốn, làm người đại diện theo ủy quyền, tham gia quản lý, điều hành hoặc làm việc tại doanh nghiệp được thành lập để thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển công nghệ.
Cùng với việc mở rộng quyền tham gia, dự thảo quy định các yêu cầu về minh bạch và kiểm soát xung đột lợi ích. Viên chức phải kê khai các lợi ích có liên quan, không tham gia quyết định những giao dịch thuộc trường hợp có xung đột lợi ích; đồng thời có trách nhiệm bảo vệ bí mật, dữ liệu, quyền sở hữu trí tuệ và các lợi ích hợp pháp của cơ sở công lập.
Đối với cơ sở công lập, việc thành lập hoặc tham gia góp vốn vào doanh nghiệp phải được thực hiện trên cơ sở đề án. Nội dung đề án bao gồm phương án góp vốn, xác định giá trị tài sản, phương án tổ chức quản lý và sử dụng phần vốn góp, phân chia lợi nhuận, xử lý trường hợp doanh nghiệp hoạt động không hiệu quả cũng như phương án chuyển nhượng, thoái vốn hoặc giải thể theo quy định.
Dự thảo đồng thời quy định thẩm quyền của người đứng đầu cơ sở công lập trong việc xem xét, phê duyệt đề án và quyết định việc thành lập, tham gia góp vốn, quản lý doanh nghiệp theo thẩm quyền và quy định pháp luật có liên quan.
Bên cạnh đó, các nội dung về quản lý rủi ro và thoái vốn được đặt ra ngay từ giai đoạn xây dựng đề án, nhằm xác định trách nhiệm của các bên trong quá trình quản lý, sử dụng phần vốn góp và xử lý các tình huống phát sinh.
Để hỗ trợ các đơn vị trong quá trình triển khai cơ chế, dự thảo đề xuất chính sách hỗ trợ từ ngân sách đối với một số khoản chi phí liên quan đến việc thành lập, góp vốn và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Cụ thể, dự thảo đề xuất hỗ trợ 100% chi phí tư vấn, lập hồ sơ đăng ký chuyển giao quyền sử dụng quyền sở hữu trí tuệ; hỗ trợ 100% chi phí tư vấn xây dựng hồ sơ pháp lý, đề án thành lập, quản lý, điều hành và góp vốn vào doanh nghiệp.
Đối với chi phí tư vấn xác định giá trị, thẩm định giá tài sản góp vốn, mức hỗ trợ được đề xuất tối đa 70%, trên nguyên tắc chi phí thực tế, hợp lệ và không trùng lặp với các nguồn hỗ trợ khác.
Theo dự thảo, Sở KH&CN TP Hồ Chí Minh là cơ quan đầu mối triển khai cơ chế hỗ trợ theo quy định; việc tiếp nhận, thẩm định và đánh giá hồ sơ được thực hiện theo trình tự được quy định trong dự thảo.
Việc lấy ý kiến nhằm tiếp tục hoàn thiện các quy định trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Theo Sở KH&CN TP Hồ Chí Minh, cơ chế này được kỳ vọng góp phần gia tăng số lượng kết quả nghiên cứu được ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa; tạo điều kiện hình thành, phát triển doanh nghiệp dựa trên kết quả nghiên cứu, công nghệ và tài sản trí tuệ của các cơ sở công lập, đồng thời tăng cường liên kết giữa Nhà nước, trường đại học, tổ chức khoa học và công nghệ với doanh nghiệp.
