TP Hồ Chí Minh: Áp lực thu ngân sách những tháng cuối năm rất lớn

Tuy nhiên, áp lực thu trong những tháng cuối năm vẫn rất lớn, đòi hỏi Thành phố tiếp tục khai thác các nguồn thu còn dư địa; đồng thời đẩy nhanh tiến độ xử lý các thủ tục liên quan đến những nguồn thu lớn.

Dồn lực cho các nguồn thu lớn

Theo báo cáo Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh, sau 8 tháng năm 2026, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố ước đạt 625.619 tỷ đồng, đạt gần 78% dự toán Trung ương giao và tăng gần 20% so với cùng kỳ.

Tại cuộc họp về tình hình kinh tế - xã hội tổ chức ngày 4/9, lãnh đạo UBND TP Hồ Chí Minh đánh giá đây là kết quả tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước còn nhiều khó khăn, qua đó cho thấy vai trò, đóng góp của Thành phố đối với cả nước.

Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu thu trên 1 triệu tỷ đồng cả năm, Thành phố cần thu thêm 374.381 tỷ đồng trong 4 tháng cuối năm, tương đương bình quân gần 94.000 tỷ đồng/tháng. Mức thu này cao hơn đáng kể so với bình quân 78.202 tỷ đồng/tháng trong 8 tháng qua, cho thấy áp lực lớn đối với công tác điều hành ngân sách trong những tháng cuối năm.

Ngày 10/8/2026, UBND TP Hồ Chí Minh đã ban hành Chỉ thị số 50/CT-UBND, tập trung thực hiện quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp nhằm hoàn thành mục tiêu thu ngân sách nhà nước năm 2026 đạt 1 triệu tỷ đồng.

Theo Chỉ thị, mục tiêu này nhằm tạo nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư kết cấu hạ tầng và bảo đảm an sinh xã hội. Thành phố yêu cầu khai thác hiệu quả các nguồn thu còn dư địa, mở rộng cơ sở thu, chống thất thu, bảo đảm thu đúng, thu đủ, thu kịp thời; đồng thời nuôi dưỡng và phát triển nguồn thu bền vững.

Ông Hoàng Vũ Thảnh, Giám đốc Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh cho biết, trong 8 tháng, có 13/18 khoản thu đạt và vượt tiến độ thu bình quân theo dự toán. Đáng chú ý, một số khoản thu từ tiền sử dụng đất và tiền thuê đất tăng đột biến sau khi Thành phố tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho nhiều dự án lớn. Tổng thu từ đất trong 8 tháng đạt 56.267 tỷ đồng, tăng 23,3% so với cùng kỳ. 

Một số doanh nghiệp đã thực hiện nghĩa vụ tài chính với số tiền lớn, như Công ty Đại học Quốc tế Berjaya nộp 13.722 tỷ đồng, Công ty Lotte Properties HCMC nộp 17.578 tỷ đồng và Công ty Thành phố Đế Vương nộp 6.877 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, nguồn thu cổ tức và lợi nhuận còn lại từ các tổng công ty nhà nước như Tân Cảng Sài Gòn, Becamex, Satra… đạt 5.525 tỷ đồng, góp phần đáng kể vào kết quả thu ngân sách.

Tuy nhiên, không phải tất cả các nguồn thu đều duy trì được tiến độ. Thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu chỉ đạt 3.725 tỷ đồng, giảm gần một nửa so với cùng kỳ. Thuế thu nhập cá nhân cũng chịu tác động từ việc thay đổi mức giảm trừ gia cảnh và kỳ kê khai.

Trong bối cảnh đó, để đảm bảo mục tiêu thu ngân sách 1 triệu tỷ đồng trong năm nay, TP Hồ Chí Minh xác định 5 nhóm nguồn thu trọng tâm gồm thu từ đất và đấu giá đất; thu hồi nợ thuế; thu xuất nhập khẩu; thu từ sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và các khoản thu hợp pháp khác.

Trong đó, nguồn thu từ đất được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thiện hồ sơ để đưa các khu đất vào đấu giá trước ngày 30/9, làm cơ sở phát sinh nguồn thu trong quý IV, với mục tiêu khoảng 96.000 tỷ đồng.

Cùng đó, Thành phố phấn đấu ban hành quyết định giá đất cụ thể đối với 192 dự án đã được thống kê trong năm 2026, với nguồn thu dự kiến khoảng 78.000 tỷ đồng; tập trung xử lý toàn bộ khoản nợ thuế đang quản lý khoảng 94.000 tỷ đồng và ghi thu kịp thời các khoản doanh nghiệp đã ứng trước tiền bồi thường giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư được khấu trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo quy định.

Áp lực đặt nặng lên ngành thuế 

Ông Giang Văn Hiển, Phó Trưởng Thuế TP Hồ Chí Minh cho biết, lũy kế 8 tháng, thu ngân sách do ngành thuế thực hiện ước đạt 508.782 tỷ đồng, bằng 81,15% dự toán được giao và tăng 24,56% so với cùng kỳ.

Trong mục tiêu thu ngân sách trên 1 triệu tỷ đồng của Thành phố, ngành thuế phấn đấu thu 800.000 tỷ đồng. Như vậy, trong 4 tháng cuối năm, Thuế TP Hồ Chí Minh phải thu thêm 291.218 tỷ đồng, bình quân khoảng 72.000 tỷ đồng/tháng.

Theo ông Giang Văn Hiển, nhiệm vụ này rất nặng nề trong bối cảnh các chính sách miễn, giảm thuế dự kiến làm giảm khoảng 74.600 tỷ đồng nguồn thu, trong khi dư địa tăng thu và các biện pháp chống thất thu không còn lớn như giai đoạn đầu năm. Do đó, để hoàn thành nhiệm vụ, không thể chỉ dựa vào các biện pháp nghiệp vụ thuế thông thường mà cần sự phối hợp, tháo gỡ của các sở, ngành đối với những nguồn thu lớn phụ thuộc vào tiến độ xử lý thủ tục của Thành phố.

Về phía ngành thuế, trong 4 tháng cuối năm, Thuế TP Hồ Chí Minh sẽ tập trung quản lý chặt nguồn thu, theo dõi tiến độ theo từng tháng, từng địa bàn, doanh nghiệp và nguồn thu lớn để kịp thời nhận diện nguy cơ hụt thu. Đồng thời, cơ quan thuế tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, duy trì và mở rộng sản xuất, kinh doanh nhằm tạo nguồn thu bền vững.

Một trọng tâm khác là tăng cường quản lý rủi ro, chống thất thu trong các lĩnh vực như hóa đơn điện tử, thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số, giao dịch liên kết, chuyển giá và những ngành, lĩnh vực có mức độ rủi ro cao. Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ, dữ liệu lớn và quản lý rủi ro để lựa chọn đúng đối tượng kiểm tra, tránh kiểm tra dàn trải nhưng vẫn xử lý nghiêm các hành vi gian lận, trốn thuế.

Đối với khoản thu từ đất, năm nay ngành thuế được giao khoảng 189.000 tỷ đồng, chiếm 24% tổng thu. Tuy nhiên, trong 8 tháng đầu năm chưa phát sinh nguồn thu từ đấu giá đất, trong khi số tiền dự kiến từ nguồn này lên tới 96.806 tỷ đồng.

Đối với khoản nợ thuế 40.000 tỷ đồng liên quan đến đất, đến ngày 3/9, ngành thuế TP Hồ Chí Minh đã thu được 27.300 tỷ đồng và điều chỉnh nợ 11.238 tỷ đồng. Khoản điều chỉnh chủ yếu liên quan đến những trường hợp gắn với các vụ án và không còn khả năng thu hồi. Do đó, khoản nợ thuế này đến nay cơ bản đã được xử lý.

Để bảo đảm nguồn thu trong những tháng cuối năm, ngành Thuế TP Hồ Chí Minh cũng kiến nghị các sở, ngành đẩy nhanh tiến độ xử lý các thủ tục liên quan đến đất đai và các dự án có khả năng phát sinh nguồn thu lớn. Đối với nguồn thu dự kiến 96.806 tỷ đồng từ đấu giá đất, ngành thuế đề nghị Thành phố lập danh mục riêng theo từng khu đất, từng dự án, xác định cụ thể thời hạn hoàn thành và thời điểm dự kiến tiền thực nộp vào ngân sách; đồng thời kiểm đếm tiến độ hàng tuần để kịp thời xử lý các vướng mắc…