Rà soát vị trí trong không gian đô thị mở rộng
Bà Trần Thị Thu Hiền, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh cho biết, quảng cáo đã góp phần thúc đẩy thương mại, dịch vụ và tạo diện mạo cho đô thị. Sau khi Thành phố hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, quy mô dân số, diện tích và phân bố các khu vực phát triển thay đổi, đặt ra yêu cầu tổ chức lại hoạt động này. Quy hoạch quảng cáo của từng địa phương trước đây cần được xem xét trong tổng thể chung, bảo đảm sự thống nhất về định hướng phát triển, vị trí và phương tiện quảng cáo.
Việc rà soát vì thế cần tính đến đặc điểm của từng khu vực. Bảng quảng cáo tại trung tâm đô thị, trên tuyến giao thông lớn hay gần khu dân cư có điều kiện khai thác và mức độ tác động khác nhau. Những vị trí có khả năng thu hút nhiều người xem cũng đòi hỏi cân nhắc kỹ về tầm nhìn, mật độ phương tiện và cảnh quan xung quanh. Cùng với sự phát triển của màn hình điện tử, việc tổ chức không gian quảng cáo còn phải giải quyết các yêu cầu về ánh sáng, kết cấu công trình và vận hành thiết bị.
Theo bà Trần Thị Thu Hiền, Thành phố định hướng phát triển quảng cáo thành một ngành công nghiệp văn hóa. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vẫn còn những hồ sơ của doanh nghiệp tồn đọng, những nội dung vướng mắc từ quy định trước đây hoặc cần tiếp tục được hướng dẫn. Việc lấy ý kiến cơ quan quản lý, cán bộ phụ trách tại xã, phường và doanh nghiệp nhằm nhận diện rõ các trường hợp này, đồng thời tạo sự thống nhất khi áp dụng quy định trong thực tế.
Ở góc độ thực thi chính sách, ông Trần Thanh Vương, Trưởng phòng Xây dựng Nếp sống văn hóa và Gia đình, Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh lưu ý, Luật số 75/2025/QH15 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo năm 2012, chứ không thay thế toàn bộ luật này. Doanh nghiệp cần đối chiếu những nội dung được sửa đổi với các quy định còn hiệu lực của luật trước đây. Việc hiểu đầy đủ hệ thống văn bản giúp xác định đúng yêu cầu đối với từng hình thức quảng cáo, tránh nhầm lẫn giữa thủ tục thông báo sản phẩm và điều kiện xây dựng, lắp đặt phương tiện.
Một thay đổi được ông Trần Thanh Vương nhấn mạnh là giảm thành phần hồ sơ trong thủ tục thông báo sản phẩm quảng cáo. Theo đó, bản sao giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh không còn là giấy tờ bắt buộc trong hồ sơ. Cùng với việc đơn giản hóa giấy tờ, ứng dụng công nghệ trong tiếp nhận và xử lý hồ sơ được hướng tới nhằm tiết kiệm thời gian cho doanh nghiệp. Cải cách thủ tục cũng đòi hỏi cán bộ tiếp nhận cập nhật đầy đủ quy định, tránh yêu cầu bổ sung những thành phần đã được bãi bỏ.
Đối với công trình quảng cáo, trách nhiệm của chủ sở hữu được quy định rõ hơn. Chủ sở hữu phải bảo đảm chất lượng, an toàn, phòng chống cháy, nổ; sửa chữa, thay mới biển hiệu, bảng quảng cáo, màn hình chuyên quảng cáo hoặc tháo dỡ sản phẩm quảng cáo trong những trường hợp luật định. Nếu gây thiệt hại, chủ sở hữu phải bồi thường và chịu trách nhiệm pháp lý theo quy định. Như vậy, trách nhiệm đối với phương tiện quảng cáo được duy trì trong suốt quá trình sử dụng, kể cả khi công trình hư hỏng hoặc hợp đồng quảng cáo đã kết thúc.
Yêu cầu này có ý nghĩa khi doanh nghiệp ngày càng quan tâm đến các phương tiện hiện đại. Theo ông Trần Thanh Vương, bên cạnh bảng quảng cáo truyền thống, thị trường phát triển các màn hình chuyên quảng cáo và màn hình LCD trong thang máy, chung cư, trung tâm thương mại, tòa nhà cao tầng. Mỗi loại hình có cách tiếp cận người tiêu dùng riêng, cần được xem xét theo vị trí lắp đặt và điều kiện kỹ thuật tương ứng. Việc phân biệt rõ các phương tiện cũng giúp doanh nghiệp lựa chọn hình thức đầu tư phù hợp.
Với màn hình chuyên quảng cáo đặt ngoài trời, pháp luật quy định không sử dụng âm thanh; ánh sáng màn hình không được ảnh hưởng đến an toàn giao thông. Chủ sở hữu hoặc chủ sử dụng hợp pháp còn phải áp dụng biện pháp kỹ thuật để bảo đảm an toàn, an ninh thông tin đối với màn hình. Khả năng cập nhật nội dung nhanh đem lại lợi thế kinh doanh, đồng thời đặt ra trách nhiệm kiểm soát thiết bị và thông tin hiển thị. Đây là những điều kiện cần được tính toán ngay khi lựa chọn phương tiện và xây dựng phương án vận hành.
Từ thực tế đô thị, Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố đang nghiên cứu hướng tháo gỡ đối với một số vị trí mặt tiền nhà, trong đó có trường hợp nhà hai mặt tiền. Việc xem xét nhằm tạo điều kiện áp dụng hình thức quảng cáo hiện đại nếu đáp ứng yêu cầu an toàn.
Công khai vị trí, làm rõ cơ hội khai thác
Trong quá trình lấy ý kiến, quảng cáo trên đất công là nội dung được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Thành phố hướng tới cơ chế tổ chức lựa chọn đơn vị khai thác công khai, tạo nguồn thu cho ngân sách và môi trường cạnh tranh công bằng. Để cơ chế có thể vận hành, trước hết cần xác định những vị trí có khả năng khai thác, điều kiện sử dụng và trách nhiệm của các bên. Đây cũng là cơ sở để hạn chế vướng mắc khi đưa từng vị trí vào hoạt động.
Ông Nguyễn Quang Nhựt, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Quảng cáo SJK Group đề nghị thống kê các vị trí quảng cáo trên đất công, bao gồm đất thuộc lĩnh vực giao thông, đất do địa phương quản lý và đất của các cơ quan nhà nước. Khi có thông tin đầy đủ, Thành phố có thể công bố rộng rãi những vị trí dự kiến khai thác, sau đó tổ chức lựa chọn doanh nghiệp công khai. Cách làm này vừa mở cơ hội tiếp cận cho các đơn vị, vừa giúp khai thác nguồn lực phục vụ địa phương.
Kiến nghị xuất phát từ khó khăn trong tiếp cận thông tin mà doanh nghiệp đang phản ánh. Ông Nguyễn Quang Nhựt cho biết, hiện còn những vị trí được khai thác theo các đề án nhưng chưa được công bố rộng rãi, khiến đơn vị khác khó nắm được cơ hội tham gia. Việc thống kê và công khai các vị trí sẽ giúp giải đáp những băn khoăn về điều kiện khai thác, đưa hoạt động quảng cáo vào khuôn khổ minh bạch. Đây là bước cần thiết trước khi bàn đến hiệu quả thương mại của từng địa điểm.
Bên cạnh cơ hội tiếp cận đất công, ông Nguyễn Quang Nhựt mong muốn tiếp tục giảm những thủ tục khiến việc thay đổi nội dung quảng cáo ngoài trời mất nhiều thời gian. Các nền tảng trực tuyến có khả năng cập nhật chiến dịch nhanh, trong khi doanh nghiệp quảng cáo ngoài trời phải đáp ứng yêu cầu từ nhiều lĩnh vực, liên quan đến phương tiện, địa điểm và nội dung. Doanh nghiệp cần quy trình rõ ràng, thuận tiện để chủ động phục vụ nhãn hàng và thích ứng với nhu cầu thị trường.
Ngoài ra, ông Trần Thanh Vương cũng lưu ý tiếng Việt trong sản phẩm quảng cáo phải rõ ràng, dễ hiểu, giữ gìn sự trong sáng và thể hiện chính xác thông tin cần truyền đạt. Yêu cầu này có ý nghĩa trực tiếp đối với bảng quảng cáo mà người đi đường thường chỉ quan sát trong thời gian ngắn. Cách diễn đạt mập mờ, từ ngữ dễ gây hiểu nhầm cần được doanh nghiệp rà soát ngay khi thiết kế, tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình thông báo và triển khai sản phẩm.
Ông Nguyễn Thanh Đảo, Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo TP Hồ Chí Minh cho biết, Hiệp hội sẽ tiếp tục phổ biến văn bản mới, tổ chức trao đổi giữa hội viên với chuyên gia và cơ quan quản lý. Hoạt động này đặc biệt cần thiết đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa khi phải cập nhật đồng thời quy định về quảng cáo ngoài trời, quảng cáo trên mạng và trách nhiệm của các chủ thể tham gia. Hiểu đúng luật là điều kiện để doanh nghiệp chủ động đầu tư, thay vì chỉ xử lý khi đã phát sinh vi phạm.
Việc tính lại “bản đồ” quảng cáo ngoài trời vì thế gắn với cả cách bố trí phương tiện và tổ chức khai thác. Vị trí được xác định rõ, cơ hội được công bố công khai, thủ tục được hướng dẫn thống nhất sẽ tạo cơ sở để doanh nghiệp đầu tư lâu dài. Cùng với đó, trách nhiệm về an toàn, nội dung và cảnh quan phải được thực hiện xuyên suốt. Đây là những yêu cầu để quảng cáo đóng góp hiệu quả vào kinh tế đô thị, đồng thời bảo đảm lợi ích của người dân trong không gian siêu đô thị rộng lớn TP Hồ Chí Minh.
