Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: AA/TTXVN phát
Theo truyền thông Mỹ, Tổng thống Mỹ Donald Trump trong tháng này đã âm thầm bác gần 6.000 đơn xin khoan hồng của các phạm nhân đã chờ đợi nhiều năm trong danh sách xét duyệt.
Động thái trên diễn ra sau những kỳ vọng rằng Tổng thống Trump có thể nhân dịp kỷ niệm 250 năm lập quốc Mỹ để ban hành lệnh khoan hồng cho khoảng 250 người.
Tuy nhiên, điều đó đã không xảy ra. Thay vào đó, ngày 3/7, ông Trump chỉ ký chưa đến 20 lệnh ân xá, chủ yếu dành cho những người vi phạm Đạo luật Không khí sạch (Clean Air Act) và một nhà tài trợ chính trị.
Hàng nghìn người nộp đơn khác tiếp tục phải chờ đợi và một lần nữa chứng kiến hy vọng của mình tan biến.
Thông tin về việc bác đơn được nêu trong bức thư đề ngày 15/7 của Ed Martin, Luật sư phụ trách ân xá thuộc Bộ Tư pháp Mỹ, gửi tới các công tố viên liên bang trên toàn quốc.
Theo bức thư mà truyền thông Mỹ tiếp cận được, Văn phòng Luật sư phụ trách ân xá bắt đầu gửi thông báo từ chối từ ngày 10/7.
Ông Martin không giải thích cụ thể lý do bác các đơn này mà chỉ viện dẫn quy định pháp luật cho phép tổng thống hoặc trực tiếp bác đơn xin khoan hồng, hoặc để khuyến nghị từ chối của Bộ trưởng Tư pháp có hiệu lực mà không cần xem xét từng trường hợp.
Bức thư cũng không cho biết liệu Tổng thống Trump có trực tiếp xem xét và bác các đơn này hay không.
Một quan chức Nhà Trắng giấu tên cho biết chưa bao giờ tồn tại kế hoạch chính thức về việc ban hành 250 lệnh ân xá nhân dịp Quốc khánh 4/7. Theo người này, đó chỉ là ý tưởng do các nhân viên đề xuất và quyết định cuối cùng luôn thuộc về Tổng thống Trump.
Bộ Tư pháp Mỹ hiện chưa đưa ra bình luận về vụ việc.
Cùng thời điểm bức thư được gửi đi, Văn phòng Luật sư phụ trách ân xá đã công bố trên trang web danh sách hơn 300 người bị bác đơn xin ân xá vào ngày 10/7 và hơn 5.600 người bị từ chối đơn xin giảm án.
Trước đó, vào tháng 1, khoảng 530 người đã bị từ chối đơn xin ân xá hoặc giảm án.
Theo Hiến pháp Mỹ, tổng thống có toàn quyền ban hành lệnh ân xá - tức xóa bỏ gần như toàn bộ hậu quả pháp lý của một bản án hình sự liên bang – cũng như lệnh giảm án, giúp giảm hoặc xóa thời hạn chấp hành án tù và các hình thức khoan hồng khác. Việc một vị tổng thống Mỹ bác hàng loạt đơn xin khoan hồng không phải điều hiếm gặp.
Trong những ngày cuối nhiệm kỳ, cựu Tổng thống Joe Biden cũng từng bác gần 6.000 đơn xin ân xá, đồng thời ban hành hàng nghìn lệnh giảm án. Dù gây tranh cãi khi ân xá cho con trai Hunter Biden cùng một số thành viên gia đình và quan chức, phần lớn các quyết định khoan hồng của ông Biden dành cho những người phạm tội ma túy không bạo lực hoặc các trường hợp đáp ứng tiêu chí của Bộ Tư pháp như thể hiện sự hối cải và có nguy cơ tái phạm thấp.
Ngược lại, cách tiếp cận của Tổng thống Trump bị cho là gần như bỏ qua quy trình truyền thống của Bộ Tư pháp trong việc thẩm định và đề xuất các hồ sơ xin khoan hồng.
Thay vào đó, các quyết định khoan hồng của ông chủ yếu dành cho đồng minh và những người ủng hộ, trong đó có gần 1.600 người bị truy tố liên quan đến vụ bạo loạn tại Điện Capitol ngày 6/1/2021, hoặc những người có đủ khả năng thuê các nhà vận động hành lang và luật sư có quan hệ.
Về phần mình, ông Trump từng bác bỏ cáo buộc cho rằng có người kiếm lợi từ hoạt động môi giới xin ân xá.
Trong những tháng gần đây, đội ngũ của Tổng thống Mỹ phát đi tín hiệu rằng sẽ mở rộng đối tượng được hưởng khoan hồng nhân dịp kỷ niệm 250 năm lập quốc, bao gồm cả những người không có quan hệ chính trị.
Cuối tháng 5, Alice Marie Johnson, cố vấn phụ trách ân xá của Nhà Trắng, cho biết trên mạng xã hội rằng bà đã đề nghị một số phòng khám pháp lý thuộc các trường đại học gửi danh sách những ứng viên "xứng đáng có cơ hội thứ hai", đồng thời nhấn mạnh bất kỳ ai cũng có thể nộp đơn xin khoan hồng.
Trường Luật thuộc Đại học St. Thomas (bang Minnesota) đã gửi hơn 15 hồ sơ theo lời kêu gọi này, theo giáo sư Mark Osler.
Trong số đó, 4 hồ sơ đã nằm trong danh sách bị bác hồi đầu tháng này, còn các hồ sơ khác vẫn đang chờ xem xét cùng hàng nghìn đơn khác.