Hungary phát tín hiệu quyết định rời bỏ chính sách gần gũi Nga dưới thời Thủ tướng Orbán

Hungary đã chính thức xác định Nga là một “mối đe dọa”, phát đi tín hiệu về một sự chuyển hướng mang tính quyết định so với chính sách đối ngoại gần gũi với Điện Kremlin được thực hiện dưới thời cựu Thủ tướng Viktor Orbán.

Văn kiện do Thủ tướng Péter Magyar ký đã được công bố trên Công báo chính thức Magyar Közlöny vào ngày 25/8.

Theo báo Der Spiegel, văn kiện này đưa ra các định hướng dành cho phái đoàn Hungary tham dự kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc vào tháng 9.

Văn kiện nêu rõ rằng Hungary lên án hành động gây hấn quân sự của Liên bang Nga nhằm vào Ukraine và hoàn toàn ủng hộ chủ quyền cũng như toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine trong các đường biên giới được quốc tế công nhận.

Văn kiện đồng thời khẳng định: “Hành vi của Liên bang Nga là một mối đe dọa đối với Hungary, châu Âu và trật tự toàn cầu”.

Sự chuyển hướng ngoại giao so với chính sách thời Orbán

Ông Orbán, người được nhiều người tại châu Âu xem là một đồng minh trung thành của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, đã nhiều lần ngăn cản các biện pháp trừng phạt của Liên minh châu Âu (EU) đối với Liên bang Nga và tiến hành vận động phản đối việc hỗ trợ Ukraine.

Với văn kiện mới, Budapest công khai thừa nhận quyền của Ukraine trong việc bảo vệ chủ quyền trước cuộc tấn công toàn diện của Liên bang Nga, hiện đã bước sang năm thứ năm.

Chính phủ Hungary cũng tuyên bố ủng hộ những nỗ lực hướng tới một “nền hòa bình bền vững và các bảo đảm an ninh lâu dài” dành cho Kiev.

Những dấu hiệu chuyển hướng đã xuất hiện từ nhiều tháng trước

Theo báo The Kyiv Post ngày 26/8, văn kiện chuẩn bị cho Đại hội đồng Liên hợp quốc đã chính thức hóa một sự chuyển hướng vốn bắt đầu thể hiện rõ từ tháng 5, khi Hungary triệu tập Đại sứ Liên bang Nga trong một động thái phản đối hiếm hoi liên quan đến các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào tỉnh Zakarpattia ở miền Tây Ukraine, nơi có cộng đồng người Hungary thiểu số sinh sống.

Theo một bài viết của Bloomberg ngày 15/5, Ngoại trưởng Hungary Anita Orbán cho biết Budapest đã gửi một thông điệp rõ ràng tới Moskva.

Bà nói: “Tôi nhắc lại rằng Chính phủ Hungary cực lực lên án cuộc tấn công của Liên bang Nga và chúng tôi yêu cầu các cuộc tấn công nhằm vào dân thường phải lập tức chấm dứt”.

Ngoại trưởng Hungary đồng thời cho rằng những cuộc tấn công này là “hoàn toàn không thể chấp nhận được” đối với Hungary.

Chỉ một tháng sau, vào ngày 13/6, ông Magyar tuyên bố chính thức hóa một “thỏa thuận lịch sử” với Ukraine, liên quan đến các quyền về giáo dục, văn hóa và chính trị của cộng đồng người Hungary tại khu vực này.

Theo thỏa thuận, Kiev cam kết đưa những quyền nói trên vào Kế hoạch hành động về các dân tộc thiểu số của Ukraine trong khuôn khổ EU.

Tiến trình Ukraine gia nhập EU vẫn bị Hungary cản trở

Thỏa thuận nói trên liên quan trực tiếp đến tiến trình Ukraine gia nhập EU, bởi cả Ủy ban châu Âu và Hội đồng châu Âu đều đang tích cực giám sát việc Kiev thực hiện các cam kết.

Trước đó, ông Magyar cảnh báo rằng nếu Ukraine không thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ liên quan đến quyền của các cộng đồng thiểu số, những bước tiến tiếp theo trong quá trình gia nhập EU của nước này có thể bị ngăn chặn.

Mặc dù chính phủ của ông đang tích cực tháo dỡ cách tiếp cận ngoại giao vốn định hình nhiệm kỳ của ông Orbán và khiến Hungary bị cô lập với nhiều đối tác trong EU, Budapest vẫn tiếp tục gây trở ngại cho con đường gia nhập EU của Kiev.

Ngày 22/7, Hungary một lần nữa từ chối chấp thuận việc mở cụm đàm phán số 2 và số 3 trong tiến trình gia nhập EU của Ukraine và ấn định ngày xem xét tiếp theo vào 1/9. Ông Magyar lập luận rằng việc đẩy nhanh tiến trình này sẽ không công bằng đối với các quốc gia ứng cử viên ở khu vực Tây Balkan.

Hai cụm đàm phán này là “Thị trường nội bộ” và “Năng lực cạnh tranh và tăng trưởng bao trùm”, tập trung vào quá trình hội nhập kinh tế.

Trong một cuộc họp của Nhóm công tác về Mở rộng của Hội đồng EU (COELA) diễn ra vào khoảng thời gian đó, Hungary đồng ý ủng hộ việc mở riêng cụm đàm phán số 3 đối với Moldova nhưng từ chối ủng hộ bước đi tương tự dành cho Ukraine. Tuy nhiên, phần lớn các quốc gia thành viên EU đã bác bỏ cách tiếp cận phân biệt này.

Cuối tháng 6, Hungary cũng ngăn chặn một bức thư chung gửi tới Hội đồng châu Âu và Ủy ban châu Âu, trong đó nêu lập trường chung của EU về việc mở năm cụm đàm phán còn lại. Với động thái này, Hungary trở thành quốc gia duy nhất phản đối trong tổng số 27 thành viên EU.