Công nghệ tưới tự động mở hướng canh tác bền vững

Công nghệ giúp tiết kiệm chi phí

Tại khu vực biên giới An Giang, trước kia người nông dân trồng sầu riêng phụ thuộc hoàn toàn vào nhân công tưới nước, nên tốn rất nhiều chi phí lao động. Sau khi học tập kinh nghiệm nhiều nơi, nhiều nông dân đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ tưới tự động cho cây trồng. Nhờ đó, không chỉ giảm áp lực chi phí mà còn từng bước thay đổi phương thức canh tác truyền thống.

Vườn sầu riêng hơn 20 công của ông Nguyễn Văn Dũng (khóm Vĩnh Phú, phường Vĩnh Tế) là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của hướng đi này. Ông Nguyễn Văn Dũng cho biết đang trồng hơn 20 công sầu riêng đang cho trái. Nhận thấy việc tưới nước thủ công tốn quá nhiều thời gian và chi phí thuê nhân công, sau thời gian nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm từ nhiều nơi, gia đình quyết định đầu tư 500 triệu đồng lắp đặt hệ thống tưới tự động cho toàn bộ vườn sầu riêng.

Theo ông Dũng, khu vườn được chia thành 4 vùng tưới, mỗi vùng chỉ mất khoảng 15 phút. Trước đây, để tưới nước cho hơn 20 công sầu riêng, gia đình phải thuê nhân công trong nhiều ngày, với chi phí từ 40 - 50 triệu đồng mỗi đợt. Bây giờ chỉ cần khoảng 1 giờ đồng hồ là có thể hoàn thành việc tưới nước cho toàn bộ vườn thông qua điều khiển hệ thống trên điện thoại. Nhờ vậy, chi phí tưới tự động giúp giảm tới 70% chi phí so với phương thức tưới thủ công.

Nằm giữa dòng sông Tiền, xã Cù Lao Giêng từ lâu được mệnh danh là “vương quốc xoài” của miền Tây. Hiện nay, khoảng 98% diện tích đất nông nghiệp của xã được nông dân chuyên canh xoài phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu. Trên những vườn xoài trĩu quả, hình ảnh người nông dân gánh nước, kéo ống tưới hay khoác bình phun thuốc nặng trĩu đã dần lùi vào quá khứ, thay vào đó là mạng lưới ống dẫn, béc phun, van điều khiển vận hành hoàn toàn tự động.

Đổi đời nhờ công nghệ

Chỉ cần một thao tác bấm nút, toàn bộ quá trình tưới nước, phun thuốc được thực hiện đồng loạt, đúng liều lượng, đúng thời điểm. Việc ứng dụng hệ thống tưới tự động và phun tự động không chỉ giúp nhà vườn tiết kiệm tới 70% nhân công mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, hướng tới nền nông nghiệp xanh và bền vững.

Ông Nguyễn Thanh Liêm (47 tuổi, ngụ ấp Bình Tấn, xã Cù Lao Giêng) là một trong những nông dân đầu tiên trên Cù Lao Giêng tiên phong ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt trên diện tích 6 công xoài 3 màu.

Năm 2024, trước áp lực chi phí nhân công tưới, xịt thuốc cho 1 ha xoài ngày càng tăng và tình trạng thiếu lao động thời vụ, ông Liêm quyết định đầu tư lắp đặt đồng bộ hai giàn tưới tự động. Giàn trên cao dùng phun thuốc bảo vệ thực vật, giàn dưới là hệ thống tưới nhỏ giọt dẫn nước trực tiếp đến từng gốc xoài. Toàn bộ hệ thống được thiết kế vận hành tự động, có thể điều chỉnh linh hoạt theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây.

Ông Liêm cho biết, trước đây, mỗi vụ xoài gia đình ông phải chi khoảng 20 triệu đồng để thuê nhân công tưới nước, xịt thuốc. Đồng thời cả gia đình ông cũng được huy động tham gia khâu tưới nước, xịt thuốc cho xoài rất vất vả. Giờ chỉ cần ngồi trong nhà bấm nút, nước và thuốc được phân phối đều khắp vườn, tiết kiệm công sức, nhiên liệu mà cây xoài lại phát triển đồng đều, khỏe mạnh hơn.

“Không chỉ giảm gánh nặng lao động, hệ thống tưới nhỏ giọt còn cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc sử dụng tài nguyên. Nước được cung cấp trực tiếp đến vùng rễ, hạn chế thất thoát do bốc hơi hay chảy tràn; phân bón được hòa tan theo đường ống đến gốc cây, giúp cây hấp thụ nhanh, hạn chế rửa trôi. Nhờ đó, chi phí nhân công và phân bón của gia đình ông Liêm giảm từ 60 - 70%, trong khi năng suất vườn xoài tăng lên đáng kể”, ông Liêm chia sẻ.

Năm 2025, từ 6 công xoài, gia đình ông Liêm thu hoạch khoảng 30 tấn trái. Với giá bán bình quân 8.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, lợi nhuận đạt hơn 120 triệu đồng. Điều mừng nhất không chỉ là có lãi, mà là làm nông nhàn hơn, chủ động hơn và không còn phụ thuộc nhiều vào nhân công bên ngoài - ông Liêm vui vẻ cho biết.

Không chỉ riêng ông Liêm, nhiều nông dân khác ở Cù Lao Giêng cũng đang “đổi đời” nhờ mạnh dạn đưa công nghệ tưới tự động vào sản xuất. Anh Phạm An Toàn (ấp Bình Trung, xã Cù Lao Giêng), thành viên Hợp tác xã GAP Cù Lao Giêng, cho biết hơn 5 năm áp dụng hệ thống tưới tự động đã mang lại hiệu quả bền vững, đặc biệt trong việc tiết giảm chi phí.

Anh Toàn cho biết, khi bón phân cho xoài, phân bón được hòa chung với nước rồi tưới trực tiếp cho xoài nên hầu như không bị hao hụt. Cây hấp thụ tốt hơn, ít bị sốc phân. Vào mùa nắng mỗi tuần chỉ cần tưới một lần; khi cây bắt đầu cho trái thì tăng lên tưới mỗi ngày, mỗi lần từ 30 phút đến 1 giờ cho đến khi thu hoạch.

Hướng đi cho nông nghiệp xanh

Hiện trên địa bàn xã Cù Lao Giêng, nhiều nhà vườn An Giang đã mạnh ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt vào trồng xoài. Nhờ ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt trên vườn xoài, mỗi năm sau khi trừ chi phí nhiều hộ trồng xoài ở Cù Lao Giêng có lợi nhuận cao gấp 4 - 5 lần so với trồng lúa trên cùng diện tích. Nếu không áp dụng tưới tự động, rất khó đạt được hiệu quả như vậy trong bối cảnh giá vật tư và nhân công ngày càng tăng.

Bà Nguyễn Thị Thúy Lành, khuyến nông viên Trạm Kỹ thuật nông nghiệp khu vực Chợ Mới đánh giá vườn xoài áp dụng tưới nhỏ giọt cho năng suất tăng khoảng 30% so với phương thức truyền thống. Đây là hướng đi rất phù hợp trong bối cảnh thiếu lao động nông thôn và tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu.

Bí thư Đảng ủy xã Cù Lao Giêng Võ Minh Nâng cho biết, toàn xã hiện có hơn 4.278 ha đất nông nghiệp, trong đó diện tích trồng xoài chiếm 98%. Đến nay, địa phương đã được cấp 32 mã số vùng trồng với diện tích gần 2.944 ha; trong đó diện tích đạt chứng nhận VietGAP là 735 ha và GlobalGAP gần 50 ha. Đây là nền tảng quan trọng để Cù Lao Giêng phát triển sản xuất xoài tập trung, chất lượng cao, gắn với thị trường xuất khẩu.

Tại An Giang, các mô hình tưới nhỏ giọt, phun thuốc tự động tại xã Cù Lao Giêng và phường Vĩnh Tế hiện được xem là điểm sáng trong chương trình xây dựng nông thôn mới của tỉnh. Việc hỗ trợ nông dân tiếp cận và ứng dụng công nghệ cao không chỉ giúp nâng cao thu nhập, ổn định đời sống mà còn góp phần sử dụng hiệu quả tài nguyên nước, giảm phát thải, hạn chế ô nhiễm môi trường.

Từ những vườn sầu riêng, vườn xoài “biết tự tưới”, “biết tự chăm sóc”, công nghệ dần trở thành người bạn đồng hành quen thuộc, giúp nhà vườn giảm chi phí, nhàn công hơn và nâng cao hiệu quả sản xuất. Với cách làm nông nghiệp hiện đại, bền vững, nông dân An Giang có thể làm giàu trên chính mảnh đất quê hương, hướng tới một nền nông nghiệp thích ứng và phát triển lâu dài.