Trung Quốc định hình hệ thống năng lượng mới

Theo quy hoạch, đến năm 2030, Trung Quốc phấn đấu bước đầu hình thành hệ thống năng lượng mới sạch, carbon thấp, an toàn và hiệu quả. Năng lực sản xuất năng lượng tổng hợp dự kiến đạt 5,8 tỷ tấn than tiêu chuẩn; tỷ trọng tiêu thụ năng lượng phi hóa thạch đạt 25%. Điện gió và điện mặt trời sẽ chiếm hơn 50% tổng công suất lắp đặt, trở thành nguồn chủ đạo của hệ thống điện; tỷ trọng phát điện từ năng lượng phi hóa thạch cũng đạt khoảng 50%.

Quy hoạch nhấn mạnh việc tiếp tục coi chỉ tiêu năng lực sản xuất năng lượng tổng hợp là chỉ tiêu ràng buộc, đồng thời tăng cường bảo đảm an ninh năng lượng trong các tình huống cực đoan. Giới chuyên gia cho rằng đây là bước đi mang tính chiến lược nhằm bảo đảm “an ninh nguồn cung năng lượng” trong bối cảnh chuyển dịch xanh toàn cầu. Ông Điền Lỗi, Viện Nghiên cứu Năng lượng thuộc Ủy ban Phát triển và cải cách Quốc gia Trung Quốc nhận định việc nâng mục tiêu năng lực sản xuất năng lượng phản ánh yêu cầu vừa bảo đảm an ninh vừa phục vụ mục tiêu xây dựng cường quốc năng lượng.

Quy hoạch đề ra 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, gồm xây dựng hệ thống hạ tầng năng lượng mới hiện đại; tăng cường bảo đảm an ninh năng lượng có khả năng chống chịu cao; phát triển hệ thống tiêu thụ năng lượng xanh; thúc đẩy đổi mới khoa học – công nghệ năng lượng tự chủ; hoàn thiện cơ chế quản trị năng lượng hiện đại; và mở rộng hợp tác năng lượng quốc tế đa tầng nấc.

Về không gian phát triển, Trung Quốc áp dụng nguyên tắc “một bàn cờ toàn quốc”, điều phối giữa phát triển năng lượng và kinh tế, giữa cung – cầu, giữa các vùng miền và thị trường quốc tế. Quy hoạch xác định hình thành 5 cực tăng trưởng năng lượng phi hóa thạch, củng cố các căn cứ sản xuất năng lượng hóa thạch, đồng thời tối ưu hóa mạng lưới truyền tải và mở rộng kênh nhập khẩu đa dạng. Bên cạnh đó, các mô hình mới như hạ tầng sạc thông minh, nhà máy điện ảo, lưới điện vi mô thông minh và mô hình “điện xanh trực tiếp” được đưa vào định hướng phát triển. Các chuyên gia cho rằng đây là yếu tố quan trọng giúp tăng tính linh hoạt của hệ thống và nâng cao khả năng hấp thụ điện gió, điện mặt trời. Ông Vương Lôi, Viện Nghiên cứu Kinh tế năng lượng thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc nhấn mạnh việc phát triển các nguồn lực linh hoạt từ phía cầu sẽ giúp cân bằng hệ thống và hỗ trợ tích hợp năng lượng tái tạo.

Quy hoạch cũng đề cập đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong toàn bộ chuỗi ngành năng lượng, từ phát điện, lưới điện đến dầu khí và than. Theo ông Vương Bằng, Viện Nghiên cứu Chiến lược phát triển năng lượng Quốc gia thuộc Đại học Điện lực Hoa Bắc, sự bùng nổ nhu cầu điện từ các trung tâm dữ liệu đòi hỏi tăng cường “phối hợp giữa điện năng và năng lực tính toán”, đồng thời thúc đẩy tiêu thụ năng lượng xanh trong lĩnh vực số hóa.

Trong bối cảnh đó, Trung Quốc xác định giai đoạn 5 năm tới là thời kỳ then chốt để hình thành hệ thống năng lượng mới, hướng tới mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy chuyển đổi xanh và hỗ trợ phát triển kinh tế chất lượng cao.