Tổng thống Trump ‘ra đòn cân não’, tin tưởng Iran sẽ quay lại đàm phán, chấp nhận điều kiện của Mỹ

Báo Politico cho biết vào ngày 12/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp đặt phong tỏa hải quân đối với eo biển Hormuz và đe dọa sẽ “xóa sổ những gì còn lại của Iran” sau khi các cuộc đàm phán hòa bình tại Islamabad đổ vỡ.

Trong hai bài đăng trên Truth Social, ông Trump cũng cho biết Hải quân Mỹ sẽ chặn bất kỳ tàu thuyền nào đã trả phí cho Iran để được đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn.

Trong hai bài đăng trên Truth Social, Tổng thống Trump cho biết quân đội Mỹ sẽ bắt đầu phong tỏa các tàu thuyền đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz, đồng thời sẽ chặn bất kỳ tàu nào đã trả phí cho Iran để được đi qua an toàn.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nói rằng bất kỳ người Iran nào nổ súng vào quân đội Mỹ hoặc các tàu thuyền dân sự sẽ bị “TIÊU DIỆT HOÀN TOÀN” trong khi Hải quân tiến hành rà phá thủy lôi tại eo biển.

“ĐÂY LÀ HÀNH VI TỐNG TIỀN TOÀN CẦU”, Tổng thống Trump viết trong một bài đăng, đồng thời nhấn mạnh: “Các nhà lãnh đạo các quốc gia, đặc biệt là Mỹ, sẽ không bao giờ bị tống tiền”.

Các cuộc đàm phán cuối tuần, do Pakistan làm trung gian và là mức tiếp xúc cao nhất giữa quan chức Mỹ và Iran kể từ Cách mạng Hồi giáo Iran năm 1979, nhằm mục tiêu mở lại eo biển Hormuz và khôi phục dòng chảy của khoảng 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu đi qua đây.

Việc mở lại eo biển Hormuz đã trở thành yêu cầu cấp bách về kinh tế đối với Tổng thống Trump, trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ của ông giảm sút do giá dầu tăng mạnh và lo ngại ngày càng lớn về tác động của chiến sự đối với nền kinh tế toàn cầu vốn đã bất ổn.

Tuy nhiên, các cuộc đàm phán đã kết thúc vào sáng 12/4 mà không đạt tiến triển về vấn đề mà Tổng thống Trump cho là khiến mọi nội dung thảo luận khác trở nên vô nghĩa.

Phát biểu với các phóng viên tại Islamabad trước khi rời về Washington, Phó Tổng thống JD Vance nói: “Họ đã chọn không chấp nhận các điều khoản của chúng tôi. Thực tế đơn giản là chúng tôi cần thấy một cam kết rõ ràng rằng họ sẽ không theo đuổi vũ khí hạt nhân và cũng không tìm kiếm các công cụ giúp họ nhanh chóng đạt được vũ khí hạt nhân”.

Một quan chức Mỹ giấu tên cho biết hai nước đã không đạt được thỏa thuận về sáu “lằn ranh đỏ” của Mỹ: chấm dứt toàn bộ việc làm giàu uranium; thu hồi uranium làm giàu cao; tháo dỡ tất cả các cơ sở làm giàu hạt nhân lớn; thiết lập khuôn khổ hòa bình bao gồm các đồng minh khu vực; chấm dứt tài trợ cho Hamas, Hezbollah và lực lượng Houthi; và mở hoàn toàn eo biển Hormuz, không thu phí tàu thuyền.

Quan chức này nói thêm rằng Phó Tổng thống Vance bước vào đàm phán với sự hiểu biết về lịch sử thiếu lòng tin giữa hai nước và một trong những mục tiêu của ông là đảm bảo hai bên hiểu rõ mục tiêu của nhau.

Theo quan chức này, phía Iran ban đầu không nhận thức rằng mục tiêu cốt lõi của Mỹ là đảm bảo Iran không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân - một hiểu lầm mà ông Vance đã làm rõ trong quá trình đàm phán.

Một quan chức Mỹ thứ hai, cũng giấu tên cho biết không còn thành viên nào của đoàn đàm phán Mỹ ở lại Islamabad, bao gồm các ông Jared Kushner, Steve Witkoff hoặc các nhóm kỹ thuật.

Việc ông Vance rời đi, theo quan chức thứ nhất, là tín hiệu cho thấy Mỹ đã đưa ra đề nghị tốt nhất và cuối cùng. Thỏa thuận vẫn còn trên bàn, nhưng quyết định thuộc về phía Iran.

Trong khi đó, Iran cho rằng đàm phán thất bại do thiếu lòng tin. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Bagher Ghalibaf viết trên nền tảng mạng xã hội X rằng Mỹ “đã không giành được sự tin tưởng của phái đoàn Iran” trong quá trình đàm phán, đồng thời nói rằng “do kinh nghiệm từ hai cuộc chiến trước đó, chúng tôi không có niềm tin vào phía đối diện”.

Thông báo phong tỏa, mà Trump nói sẽ bắt đầu “trong thời gian ngắn”, được đưa ra chỉ một ngày sau khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận hai tàu khu trục Mỹ lần đầu tiên kể từ khi giao tranh bắt đầu cách đó sáu tuần đã đi qua eo biển Hormuz trong khuôn khổ nhiệm vụ rà phá thủy lôi.

Iran coi động thái này là vi phạm lệnh ngừng bắn và đồng thời tiếp tục kế hoạch thu phí 1 USD mỗi thùng dầu đối với tàu thuyền đi qua eo biển.

Trong một cuộc phỏng vấn với Fox News cùng người dẫn chương trình Maria Bartiromo trong chương trình “Sunday Morning Futures”, Tổng thống Trump cho biết ông sẽ nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran nếu nước này không từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ cũng cố gắng mô tả cuộc gặp là có hiệu quả, cho rằng những điểm hai bên đạt được còn tốt hơn việc Mỹ thực hiện kế hoạch, như ông từng nói, ném bom Iran trở về “thời kỳ đồ đá”.

Hiện đã có một số đồng minh của Tổng thống Trump cho rằng việc phong tỏa eo biển Hormuz chỉ là một chiến thuật đàm phán, không phải là dấu chấm hết cho lệnh ngừng bắn mong manh kéo dài hai tuần mà ông công bố tuần trước.

“Tôi nghĩ ông ấy đang thử phản ứng của Iran”, bà Nikki Haley, cựu Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc, nói trên chương trình “State of the Union” của đài CNN sáng 12/4.

Bà Hale nhấn mạnh: “Đây là một trò chơi cân não. Ai sẽ nhượng bộ trước. Chính quyền Iran hy vọng ông Trump sẽ nhượng bộ. Nhưng hôm nay, ông ấy cho thấy mình không làm vậy”.

Bản thân Tổng thống Trump cũng ám chỉ điều này trong cuộc phỏng vấn với Bartiromo, khi mô tả lời đe dọa tuần trước rằng “cả một nền văn minh sẽ chết” như một đòn bẩy để đưa Iran trở lại bàn đàm phán.

Nhà lãnh đạo Mỹ nói: “Họ chưa rời khỏi bàn đàm phán. Tôi dự đoán họ sẽ quay lại và đáp ứng mọi điều chúng tôi muốn”, đồng thời nhấn mạnh: “Và tôi nói với đội của mình, tôi muốn tất cả. Tôi không muốn 90%, tôi không muốn 95%. Tôi nói với họ: ‘Tôi muốn tất cả’”.

Tuy vậy, Tổng thống Trump cũng thừa nhận chiến dịch quân sự tại Iran có thể đã gây ra cái giá chính trị, đặc biệt là đối với giá xăng.

Ông nói với Bartiromo rằng dù hy vọng giá xăng sẽ giảm trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, nhưng chúng có thể giữ nguyên hoặc thậm chí “có thể cao hơn một chút”.

“Tôi nghĩ chuyện này sẽ không kéo dài quá lâu”, nhà lãnh đạo Mỹ bày tỏ.