Thừa nhận bất ngờ của Tư lệnh CENTCOM về năng lực tấn công của Iran và điều hành của IRGC

Báo The Times of Israel ngày 15/5 cho biết tư lệnh quân sự cấp cao nhất của Mỹ tại Trung Đông đã nói trong phiên điều trần trước Quốc hội rằng ngành công nghiệp quốc phòng của Iran đã bị thụt lùi 90%, nhưng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vẫn là một lực lượng lớn điều hành đất nước.

Trong phát biểu hôm 14/5, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Đô đốc Brad Cooper cho biết khả năng đe dọa của Iran đối với các nước láng giềng và lợi ích của Mỹ đã bị suy giảm nghiêm trọng bởi các đợt ném bom của Mỹ, và ngành công nghiệp quốc phòng của Tehran đã bị thụt lùi tới 90%.

Tuy nhiên, Đô đốc Cooper thừa nhận trong phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ rằng Iran vẫn duy trì “một năng lực rất hạn chế, nếu không muốn nói là nhỏ, để tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công” trong khu vực, đồng thời cho biết IRGC vẫn là một lực lượng quan trọng trong việc điều hành đất nước.

Trả lời câu hỏi của Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Elissa Slotkin, Đô đốc Cooper cũng cho biết Mỹ có đủ sức mạnh quân sự để mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz một cách vĩnh viễn.

Tuy nhiên, khi Thượng nghị sĩ Slotkin chất vấn vì sao Đô đốc Cooper chưa làm điều đó, đặc biệt trong bối cảnh giá xăng tại Mỹ gia tăng, người đứng đầu CENTCOM đã chuyển câu hỏi sang các nhà hoạch định chính sách trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình vẫn đang diễn ra.

Trả lời câu hỏi của Thượng nghị sĩ Angus King, một nghị sĩ độc lập bang Maine, về việc ai đang nắm quyền ở Iran, Đô đốc Cooper cho biết IRGC vẫn đang “thực thi quyền lực đáng kể”.

Tuy nhiên, Đô đốc Cooper từ chối bình luận liệu lực lượng bán quân sự này có tham gia vào các cuộc đàm phán hòa bình hay không, và chuyển vấn đề cho các nhà ngoại giao và đàm phán.

Người đứng đầu CENTCOM tìm cách nhấn mạnh những thành công chiến thuật của chiến dịch quân sự chống Iran mà ông giám sát và cho biết cuộc chiến đã làm suy giảm đáng kể mối đe dọa mà Iran gây ra đối với toàn bộ Trung Đông.

Đô đốc Cooper từ chối bình luận trực tiếp về các báo cáo ngày càng nhiều trên truyền thông cho rằng Iran - nước đã tích trữ vũ khí trong các cơ sở ngầm - vẫn giữ được năng lực đáng kể về tên lửa và thiết bị bay không người lái. Những báo cáo này dẫn nguồn tình báo Mỹ.

“Mối đe dọa từ Iran đã suy giảm nghiêm trọng và họ không còn đe dọa các đối tác trong khu vực hoặc nước Mỹ theo cách mà trước đây họ từng làm được, trên mọi phương diện”, Đô đốc Cooper nói trước Ủy ban Thượng viện Mỹ.

Đô đốc Cooper cũng cho biết Iran hiện không còn khả năng chuyển giao vũ khí và các nguồn lực khác cho các đồng minh chính của mình trong khu vực, gồm Hezbollah ở Liban (Lebanon), lực lượng Houthi ở Yemen và Hamas tại Gaza khi “các tuyến đường và phương thức vận chuyển đó đã bị cắt đứt”.

Tuần trước, báo The Washington Post đưa tin Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) gần đây đã thông báo với chính quyền của Tổng thống Donald Trump rằng Iran có thể chịu đựng cuộc phong tỏa hải quân hiện tại của Mỹ ít nhất từ ba đến bốn tháng trước khi các khó khăn kinh tế nghiêm trọng bắt đầu xuất hiện.

Một quan chức Mỹ nói với tờ The Washington Post rằng: “Giới lãnh đạo (Iran) đã trở nên cực đoan hơn, quyết tâm hơn và ngày càng tự tin rằng họ có thể kéo dài cuộc đối đầu lâu hơn ý chí chính trị của Mỹ cũng như duy trì sự đàn áp trong nước để kiểm soát mọi sự phản kháng bên trong Iran”.

Theo một tài liệu được trích dẫn trong báo cáo, Iran cũng đã giữ lại được 75% các bệ phóng tên lửa cơ động và 70% số tên lửa của mình. Gần như toàn bộ các cơ sở lưu trữ ngầm của Iran được cho là đã được khôi phục và hoạt động trở lại.

Liên quan tới vấn đề này, Đô đốc Cooper nói với Ủy ban Thượng viện hôm 14/5 rằng quân đội Mỹ đã ngừng sử dụng các loại đạn dược cao cấp để bắn hạ thiết bị bay không người lái (UAV) của Iran.

Nguồn dự trữ hạn chế các hệ thống vũ khí đắt tiền của Mỹ, bao gồm các tên lửa đánh chặn tiên tiến, đã trở thành vấn đề gây tranh cãi trong cuộc chiến với Iran.

Trước đó, quân đội Mỹ từng sử dụng chúng để phòng thủ trước các đợt tấn công bằng thiết bị bay không người lái của Iran. Nhưng Đô đốc Cooper cho biết hiện quân đội Mỹ đang chuyển sang sử dụng các loại đạn dược có chi phí thấp hơn.

Người đứng đầu CENTCOM nói Iran hiện chỉ còn lại 10% số lượng thiết bị bay không người lái. Dù lệnh ngừng bắn mong manh đã kéo dài được một tháng, các cuộc đụng độ lẻ tẻ giữa lực lượng Iran và Mỹ vẫn tiếp tục xảy ra.

Đô đốc Cooper cũng cho biết quân đội Mỹ đã học hỏi được rất nhiều từ quân đội Ukraine, lực lượng đã được tôi luyện qua cuộc chiến với Liên bang Nga.

“Chúng tôi đã áp dụng rất nhiều chiến thuật, kỹ thuật và quy trình mà phía Ukraine truyền đạt cho chúng tôi, giúp chúng tôi bảo vệ người Mỹ”, Đô đốc Cooper nói.

Ukraine đã chuyển giao cho Mỹ nhiều kinh nghiệm, đặc biệt trong lĩnh vực chống thiết bị bay không người lái.

Iran từng triển khai các đàn thiết bị bay không người lái nhằm vào lực lượng Mỹ và đồng minh, khiến một số công dân Mỹ thiệt mạng.