Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong cuộc họp báo ở Nhà Trắng ngày 6/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN
Theo tờ New York Times, thỏa thuận ngừng bắn được ông Trump công bố trên mạng xã hội, vài giờ sau khi Pakistan – bên trung gian trong tranh chấp - kêu gọi nhà lãnh đạo Mỹ lùi lại khỏi hạn chót 20h ngày 7/4 theo giờ miền Đông Mỹ mà ông đã đặt ra cho Iran. Pakistan đề xuất mỗi bên tuân thủ một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, và trong thời gian đó Iran cho phép các tàu chở dầu, khí đốt và hàng hóa khác đi qua tuyến đường biển quan trọng này mà không bị cản trở.
Ngay sau khi thông báo ngừng bắn được đưa ra, một quan chức Mỹ cho biết các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào Iran đã dừng lại.
Lệnh ngừng bắn này giúp cả hai bên có thêm thời gian để tìm kiếm một giải pháp lâu dài nhằm chấm dứt cuộc chiến, vốn bắt đầu từ cuối tháng 2 khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công quân sự dữ dội vào Iran.
Ông Trump cho biết thỏa thuận “phụ thuộc vào việc Cộng hòa Hồi giáo Iran đồng ý MỞ CỬA HOÀN TOÀN, NGAY LẬP TỨC và AN TOÀN eo biển Hormuz".
Iran đã chấp nhận đề xuất ngừng bắn của Pakistan sau những nỗ lực ngoại giao dồn dập và sự can thiệp vào phút chót của Trung Quốc - theo lời ba quan chức Iran. Hội đồng An ninh Quốc gia Iran đã chính thức xác nhận thỏa thuận, mô tả đây là một chiến thắng khi Mỹ chấp nhận các điều kiện của Iran.
Trước đó trong ngày, chưa rõ liệu các cuộc đàm phán có thể tìm ra lối thoát hay không, thậm chí còn không rõ liệu có đàm phán thực sự đang diễn ra.
Có thời điểm, khi ông Trump đe dọa sẽ tiến hành các cuộc tấn công tàn khốc nhằm vào nhà máy điện, cầu và các cơ sở hạ tầng quan trọng – điều có thể bị xem là tội ác chiến tranh theo luật quốc tế – Iran đã ngừng tham gia các cuộc đàm phán gián tiếp.
“Một nền văn minh sẽ biến mất tối nay, không bao giờ có thể hồi sinh”, ông Trump cảnh báo trước đó trong ngày, dù cũng nói rằng ông hy vọng “có thể một điều gì đó tuyệt vời mang tính cách mạng sẽ xảy ra".
Trong những giờ trước hạn chót 20 giờ tối 7/4, Mỹ và Israel đã tăng cường các cuộc tấn công vào Iran. Trong khi đó, Pakistan được cho là đã đẩy mạnh nỗ lực nhằm đạt được một lệnh ngừng bắn.
Khi kêu gọi ông Trump trì hoãn, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết trên mạng xã hội rằng các nỗ lực ngoại giao đang “tiến triển ổn định, mạnh mẽ và có khả năng dẫn tới kết quả thực chất.” Ông cũng đề nghị Iran mở lại tuyến đường biển trong hai tuần.
Đại sứ Iran tại Pakistan cho biết trên mạng xã hội rằng ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh đã có “một bước tiến” sau khi vượt qua “giai đoạn then chốt và nhạy cảm.”
Tuy nhiên, khi màn đêm buông xuống ở Trung Đông, người dân Iran vẫn chuẩn bị cho khả năng các cuộc tấn công tiếp diễn.
Theo tờ New York Times, thỏa thuận ngừng bắn tạm thời không giải quyết được các vấn đề cơ bản dẫn đến sự bùng nổ chiến tranh vào ngày 28/2: việc Iran từ chối từ bỏ kho nhiên liệu hạt nhân; yêu cầu của Mỹ và Israel về việc Iran hạn chế quy mô và tầm bắn của kho tên lửa; và yêu cầu của Iran về việc giữ quyền làm giàu uranium và gần đây hơn là về bồi thường chiến tranh.
Nhưng lần đầu tiên sau gần 6 tuần giao tranh dữ dội, nó mang lại khả năng nối lại các cuộc đàm phán, và một chút thời gian nghỉ ngơi cho người dân Iran, những người có nhà cửa, nhà máy và trường học bị đánh bom, và cho người dân Israel, những người nhận thấy hệ thống phòng thủ tên lửa của họ không thể đảm bảo an ninh.
Thỏa thuận vào phút chót chắc chắn sẽ làm dịu bớt lo lắng cho các nhà đầu tư, và xoa dịu cuộc khủng hoảng ngày càng gia tăng ở châu Á, nơi một số quốc gia phụ thuộc vào dầu mỏ vận chuyển qua eo biển để đáp ứng 80% nguồn cung của họ. Một khi lệnh ngừng bắn được thiết lập, việc ông Trump phá vỡ lệnh đó một lần nữa, hoặc cho phép Israel làm như vậy, sẽ tạo thêm gánh nặng cho chính nhà lãnh đạo Mỹ.
Nhưng điều đó cũng làm dấy lên khả năng chiến tranh sẽ kết thúc, hoặc ít nhất là đạt được một thỏa thuận ngừng bắn không ổn định, khi mà Tổng thống Trump vẫn chưa đạt được nhiều mục tiêu mà ông đã đề ra.