Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi (trái) và Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ phụ trách vấn đề Trung Đông Steve Witkoff, hai quan chức tiến hành đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran tại Oman. Ảnh: IRNA/TTXVN
Kênh Al Arabiya có trụ sở tại Saudi Arabia công bố hôm 22/5 dẫn các nguồn thạo tin cho biết Washington và Tehran dự kiến sẽ công bố dự thảo thỏa thuận vào cuối ngày.
Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay, Al Arabiya cũng đăng tải cái mà họ mô tả là văn bản dự thảo cuối cùng của một thỏa thuận hòa bình tiềm năng giữa hai bên, gồm chín điểm.
Al Arabiya cho biết thỏa thuận sẽ có hiệu lực ngay sau khi được hai bên chính thức công bố.
Các điều khoản được cho là bao gồm:
- Ngừng bắn trên bộ, trên biển và trên không ngay lập tức, toàn diện và vô điều kiện.
- Cam kết song phương không tấn công cơ sở hạ tầng quân sự, dân sự hoặc kinh tế.
- Chấm dứt các hoạt động quân sự và chiến tranh truyền thông.
- Cam kết tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và không can thiệp công việc nội bộ.
- Bảo đảm tự do hàng hải tại Vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và Biển Oman.
- Thiết lập cơ chế chung để thực thi thỏa thuận và giải quyết tranh chấp.
- Khởi động đàm phán trong vòng bảy ngày đối với các vấn đề chưa được giải quyết.
- Mỹ dỡ bỏ dần các lệnh trừng phạt để đổi lấy việc Iran tuân thủ các cam kết.
- Nhấn mạnh việc tuân thủ luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc.
Tính đến ngày 22/5, cả Washington lẫn Tehran đều chưa đưa ra xác nhận chính thức nào về văn bản dự thảo này.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trong một cuộc họp báo. Ảnh: REUTERS/TTXVN
Trong khi đó, vào hôm 21/5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết đã xuất hiện những diễn biến đáng khích lệ trong các cuộc đàm phán với Iran, dù ông cảnh báo không nên quá lạc quan.
Hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ tối 21/5 cho biết cùng ngày Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói rằng đã xuất hiện “những tín hiệu tích cực” trong các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Mỹ và Iran, đồng thời cảnh báo Washington vẫn còn “những lựa chọn khác” nếu đối thoại thất bại.
Trong một phát biểu với phóng viên, Ngoại trưởng Rubio nói: “Có một số tín hiệu tích cực”, nhưng ông cũng nhấn mạnh: “Tôi không muốn quá lạc quan. Vì vậy, hãy chờ xem điều gì sẽ xảy ra trong vài ngày tới”.
Nói về các cuộc đàm phán với Iran, ông Rubio cho biết: “Tôi nghĩ chúng tôi đã đạt được một số tiến triển”. Tuy nhiên, người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ bổ sung: “Rõ ràng, chúng tôi đang làm việc với một hệ thống mà bản thân nó cũng có phần bị chia rẽ”.
Ông Rubio còn cho biết ưu tiên của Tổng thống Mỹ Donald Trump là “đạt được một thỏa thuận tốt”.
“Đó luôn là ưu tiên của ông ấy. Nếu chúng tôi có thể đạt được một thỏa thuận tốt, điều đó sẽ rất tuyệt vời. Tôi không ở đây để nói rằng điều đó chắc chắn sẽ xảy ra, nhưng tôi ở đây để nói rằng chúng tôi sẽ làm mọi thứ có thể để xem liệu chúng tôi có thể đạt được nó hay không”, ông Rubio nói.
“Nhưng nếu chúng tôi không thể đạt được một thỏa thuận tốt, tổng thống đã nói rất rõ rằng ông ấy có những lựa chọn khác. Tôi sẽ không giải thích chi tiết đó là gì, nhưng mọi người đều biết đó là gì. Tuy nhiên, ưu tiên của ông ấy luôn là một thỏa thuận. Ưu tiên của ông ấy luôn là một sự đồng thuận. Ưu tiên của ông ấy luôn là ngoại giao”, Ngoại trưởng Mỹ nói thêm.
Tàu thuyền ở eo biển Hormuz, gần thành phố cảng Bandar Abbas, Iran. Ảnh: The Guardian/TTXVN
Căng thẳng khu vực đã leo thang kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran ngày 28/2.
Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhắm vào Israel cũng như các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh, đồng thời phong tỏa eo biển Hormuz.
Một lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4 thông qua vai trò trung gian của Pakistan, nhưng các cuộc đàm phán tại Islamabad từ ngày 11 - 12/4 đã không thể tạo ra một thỏa thuận lâu dài.
Sau đó, Tổng thống Trump đã gia hạn lệnh đình chiến vô thời hạn trong khi vẫn duy trì phong tỏa đối với các tàu đi đến hoặc rời khỏi các cảng của Iran qua eo biển Hormuz.