Đại sứ Đỗ Hùng Việt trả lời phỏng vấn TTXVN tại khuôn viên trụ sở LHQ ở New York. Ảnh: Thanh Tuấn/Phóng viên TTXVN tại Mỹ
Thưa Đại sứ, Đại hội đồng LHQ vừa thông qua Nghị quyết tuyên bố giai đoạn 2027-2036 là Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững. Theo Đại sứ, đâu là ý nghĩa lớn nhất của quyết định này?
Đây là kết quả rất đáng khích lệ, khẳng định sự quan tâm và quyết tâm chính trị rộng rãi của cộng đồng quốc tế trong việc phát huy mạnh mẽ hơn vai trò của văn hóa đối với phát triển. Tôi cho rằng ý nghĩa lớn nhất của Nghị quyết là đã đưa văn hóa lên một vị trí xứng đáng hơn trong chương trình nghị sự phát triển toàn cầu. Chúng ta thường nghĩ đến văn hóa trước hết là những giá trị cần gìn giữ, bảo tồn. Nhưng văn hóa còn là sức sáng tạo, là bản sắc, là sự gắn kết cộng đồng, là sinh kế và ngày càng là một nguồn lực quan trọng cho phát triển.
Trong một thế giới đang đứng trước rất nhiều chia rẽ và thách thức, văn hóa cũng có một sức mạnh rất đặc biệt là kết nối con người, thúc đẩy sự thấu hiểu, bao dung và đối thoại. Điều có ý nghĩa đặc biệt là Thập kỷ tạo ra một khuôn khổ dài hạn để duy trì sự quan tâm và cam kết chính trị, đồng thời chuyển từ nhận thức sang hành động. Trong 10 năm tới, các quốc gia, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa LHQ (UNESCO), hệ thống LHQ và các đối tác có thể cùng thúc đẩy hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm, huy động nguồn lực và đưa văn hóa ngày càng gắn chặt hơn với các chính sách phát triển, vì một tương lai bền vững, bao trùm và lấy con người làm trung tâm.
Điều khá đặc biệt là Nghị quyết được thông qua đúng vào thời điểm Việt Nam cũng đang có những bước đi rất mạnh mẽ để đặt văn hóa ở vị trí ngày càng quan trọng trong chiến lược phát triển đất nước. Theo Đại sứ, những chủ trương lớn đó đã được Việt Nam cụ thể hóa như thế nào trong sáng kiến thúc đẩy tại LHQ lần này?
Sáng kiến này chính là bước triển khai cụ thể những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta về vai trò của văn hóa và con người trong sự nghiệp phát triển đất nước. Đó là Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, xác định văn hóa và con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho phát triển đất nước. Quốc hội cũng đã thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam; và năm nay, lần đầu tiên chúng ta tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam vào ngày 24/11.
Từ những chủ trương quan trọng đó, Bộ Ngoại giao đã phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và các Bộ, ngành liên quan xây dựng và thúc đẩy sáng kiến về Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững tại các diễn đàn đa phương, trước hết là UNESCO và sau đó là Đại hội đồng LHQ, để cùng các nước phát triển thành một khuôn khổ hợp tác chung của LHQ cho cả một thập kỷ. Sáng kiến này một lần nữa khẳng định đối ngoại đa phương là một kênh rất thiết thực để chuyển tải những ưu tiên phát triển của Việt Nam, đồng thời kết nối những ưu tiên đó với các mối quan tâm chung của thế giới. Thập kỷ này cũng mở thêm không gian để Việt Nam vừa chia sẻ những giá trị, câu chuyện và kinh nghiệm của mình, vừa tăng cường kết nối với tri thức, nguồn lực và những mô hình tốt của thế giới, qua đó phục vụ trực tiếp cho phát triển đất nước.
Sáng kiến này bắt đầu từ đề xuất của Việt Nam tại UNESCO, trước khi được tiếp tục thúc đẩy tại LHQ và nhận được sự hưởng ứng rộng rãi của các nước. Đại sứ có thể chia sẻ thêm về hành trình đó và dấu ấn của Việt Nam trong Nghị quyết vừa được thông qua?
Đối với chúng tôi, đây là một hành trình rất có ý nghĩa và đáng tự hào. Ý tưởng về một Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững được Bộ Ngoại giao, và trực tiếp là Phái đoàn Thường trực Việt Nam bên cạnh UNESCO tại Paris ấp ủ, nghiên cứu và từng bước cụ thể hóa thành một sáng kiến chính sách. Năm 2025, Phái đoàn chính thức giới thiệu sáng kiến tại UNESCO, đồng thời kiên trì thúc đẩy và vận động để Đại hội đồng UNESCO thông qua bằng đồng thuận vào tháng 11/2025. Từ nền tảng vững chắc đó, tại New York, Việt Nam tiếp tục cùng Cyprus, Italy, Lào, Qatar và Saint Kitts và Nevis hình thành nhóm nòng cốt, tiến hành nhiều vòng tham vấn và vận động rộng rãi các nước để đưa sáng kiến tới Đại hội đồng LHQ.
Tôi nghĩ điều đáng chú ý là sáng kiến đã chạm đúng mối quan tâm chung của cộng đồng quốc tế, đó là làm thế nào để phát huy tốt hơn vai trò của văn hóa như một nguồn lực cho phát triển, cho sự gắn kết xã hội và đối thoại trong bối cảnh thế giới đang đứng trước nhiều thách thức. Đây cũng chính là một vấn đề mà Việt Nam hết sức coi trọng trong quá trình phát triển của mình. Chúng ta đã cùng các đối tác dành nhiều thời gian tham vấn, lắng nghe và dung hòa những ưu tiên, quan tâm khác nhau, để tìm được mẫu số chung và xây dựng một khuôn khổ mà các nước đều có thể cùng tham gia và đóng góp.
Ở một góc độ rộng hơn, kết quả này cũng cho thấy vai trò ngày càng chủ động, dẫn dắt của Việt Nam tại các diễn đàn đa phương. Chúng ta đang ngày càng có thêm những sáng kiến, đề xuất và đóng góp cụ thể, cùng các đối tác thúc đẩy đối thoại, kết nối và tìm kiếm đồng thuận. Đây cũng là cách rất thiết thực để những giá trị, ưu tiên và kinh nghiệm phát triển của Việt Nam đóng góp vào những vấn đề chung của cộng đồng quốc tế.
Chúng tôi cũng hết sức vui mừng và tự hào vì việc thông qua Nghị quyết lần này tại Đại hội đồng LHQ là sự tiếp nối, cộng hưởng của những dấu ấn quan trọng thời gian qua của công tác đối ngoại đa phương, trong đó có việc Việt Nam làm Chủ tịch Hội nghị Kiểm điểm lần thứ 11 của các quốc gia thành viên Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) và lần đầu tiên có đại diện của Việt Nam trúng cử làm thẩm phán Tòa án Quốc tế về Luật biển (ITLOS). Những kết quả này phản ánh sự ghi nhận và tin tưởng ngày càng lớn của cộng đồng quốc tế đối với những đóng góp của Việt Nam.
Việc Nghị quyết được thông qua mới chỉ là bước khởi đầu. Trong thời gian tới, UNESCO sẽ giữ vai trò đầu mối dẫn dắt việc triển khai Thập kỷ. Việt Nam sẽ tiếp tục tích cực tham gia và đóng góp vào các nỗ lực chung của UNESCO, các quốc gia thành viên, các tổ chức trong hệ thống LHQ và các đối tác khác để đưa các mục tiêu của Thập kỷ thành những chương trình, sáng kiến và kết quả cụ thể, qua đó vừa phục vụ sự phát triển của đất nước, vừa đóng góp thiết thực cho hòa bình và phát triển bền vững trên thế giới.
Trân trọng cảm ơn Đại sứ!