Theo tờ Kyiv Post, ngày 25/10, ông Yuri Ushakov, trợ lý chính sách đối ngoại của Tổng thống Nga Vladimir Putin, thông báo Moskva sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán ba bên với Ukraine và Mỹ sau ngày 4/11, thời điểm Nga tổ chức nghỉ lễ nhân Ngày Thống nhất Dân tộc.
Phát biểu với truyền thông nhà nước Nga, ông Ushakov xác nhận Moskva sẵn sàng tiếp tục các cuộc tham vấn ở cấp chuyên viên, song chưa ấn định ngày cụ thể cho vòng đàm phán tiếp theo.
“Hiện tại, mốc thời gian tiếp theo là ngày 4/11, ngày lễ lớn của chúng tôi. Sau đó, chúng tôi sẽ sẵn sàng nối lại đàm phán”, ông Ushakov nói.
Tuy nhiên, trợ lý Điện Kremlin không đặt nhiều kỳ vọng vào khả năng đạt được đột phá ngay lập tức. Ông mô tả cuộc gặp ba bên dự kiến sắp tới mang tính chất thăm dò, nhằm tìm hiểu lập trường của các bên hơn là đi đến những thỏa thuận cuối cùng.
Theo ông Ushakov, các bên vẫn còn nhiều việc phải làm về mặt ngoại giao trước khi có thể xây dựng một khuôn khổ thỏa thuận toàn diện nhằm giải quyết xung đột.
Những bước đi ngoại giao trước vòng đàm phán mới
Theo kế hoạch được Điện Kremlin đề cập, các cuộc tham vấn ba bên có thể diễn ra vào đầu tháng 11, trong bối cảnh các bên chuẩn bị cho những cuộc gặp cấp cao quốc tế tiếp theo.
Trước đó cùng ngày, ông Ushakov xác nhận Nga, Trung Quốc và Mỹ đã nhất trí về nguyên tắc tổ chức cuộc gặp ba bên giữa Tổng thống Putin, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), dự kiến diễn ra ngày 18-19/11 tại Thâm Quyến, Trung Quốc.
Ông Ushakov cho biết tiến triển trong các cuộc tham vấn cấp chuyên viên và cuộc gặp dự kiến tại Thâm Quyến sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định của Tổng thống Putin về việc tham dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm Các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), dự kiến tổ chức tại Miami, bang Florida (Mỹ), vào tháng 12.
Các diễn biến này tiếp nối hoạt động ngoại giao con thoi của Đặc phái viên Nhà Trắng Steve Witkoff và Jared Kushner. Ngày 20/10, hai ông đã tiến hành tham vấn với lãnh đạo Ukraine và các nước châu Âu tại Oslo, Na Uy. Ngày hôm sau, ông Witkoff gặp Tổng thống Putin tại thành phố Saint Petersburg của Nga.
Theo các thông tin ngoại giao trước đó, các phái đoàn làm việc của Nga, Mỹ và Ukraine có thể gặp nhau tại Abu Dhabi (Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất) hoặc Thụy Sĩ để chuẩn bị cho những cuộc tiếp xúc cấp cao hơn.
Trước đó, ngày 21/10, sau cuộc gặp kéo dài gần ba giờ với ông Witkoff, Điện Kremlin cho biết Nga sẵn sàng về nguyên tắc nối lại đàm phán ba bên trong tháng 11. Theo ông Ushakov, một nội dung trọng tâm sẽ là xây dựng khuôn khổ an ninh cho Nga và Ukraine sau khi xung đột kết thúc.
Ngày 23/10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev sẵn sàng thảo luận về việc đóng băng giao tranh dọc theo tuyến tiếp xúc hiện tại nhằm chấm dứt ngay các hoạt động thù địch. Tuy nhiên, ông bác bỏ việc chính thức từ bỏ lãnh thổ có chủ quyền hoặc công nhận các khu vực đang bị Nga kiểm soát là lãnh thổ Nga.
Ông Zelensky cũng yêu cầu các bảo đảm an ninh có tính ràng buộc, nguồn tài chính quốc tế để duy trì năng lực quốc phòng của Ukraine trong ít nhất 10 năm và một cơ chế ngừng bắn có thể thực thi.
Châu Âu muốn có tiếng nói trong tiến trình hòa bình
Trong khi Moskva phát tín hiệu sẵn sàng nối lại đàm phán, những bất đồng cơ bản về các nguyên tắc giải quyết xung đột vẫn chưa được tháo gỡ.
Một vấn đề đáng chú ý là vai trò của châu Âu trong tiến trình ngoại giao. Một số chính trị gia Ukraine và các nhà lãnh đạo châu Âu cảnh báo rằng những thỏa thuận giữa các cường quốc nếu không có sự tham gia trực tiếp của các bên liên quan tại châu Âu có thể ảnh hưởng đến cấu trúc an ninh của toàn khu vực.
Cựu Thủ tướng Ukraine Arseniy Yatsenyuk cùng một số lãnh đạo châu Âu bày tỏ lo ngại về nguy cơ các quyết định liên quan đến an ninh châu Âu được đưa ra mà không có sự tham gia đầy đủ của những nước chịu tác động trực tiếp.
Liên minh châu Âu (EU) đang xem xét các biện pháp nhằm bảo đảm lợi ích của khu vực được phản ánh trong tiến trình đàm phán, trong đó có khả năng bổ nhiệm một đặc phái viên chuyên trách về hòa bình.
Về phía Nga, ông Ushakov cũng nhấn mạnh rằng châu Âu cần được tham gia các cuộc thảo luận về giải pháp cho Ukraine. Theo ông, việc chỉ tiến hành đối thoại với Kiev là chưa đủ, bởi lập trường của các nước châu Âu có thể đóng vai trò quan trọng đối với kết quả đàm phán.
