Báo Etemad theo đường lối cải cách ở Iran ngày 24/10 đưa tin rằng Mỹ và Israel được cho là đã xây dựng các phương án nối lại tấn công Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ.
Theo những thông tin được các cơ quan truyền thông tiếng Hebrew và phương Tây như The New York Times và CNN đưa ra, các kế hoạch này có thể nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng, các cơ sở hạt nhân cùng kho tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Iran.
Khi đăng tải thông tin này, The New York Times dẫn lời các quan chức Mỹ và những người am hiểu các cuộc tham vấn cho biết hiện chưa rõ Tổng thống Mỹ Donald Trump có đồng ý thực hiện những cuộc tấn công này hay không.
Nói cách khác, theo tờ Etemad, ở giai đoạn hiện tại, việc chuẩn bị các phương án quân sự không đồng nghĩa với việc Mỹ đã đưa ra quyết định cuối cùng về phát động chiến dịch tấn công Iran.
Về phía Iran, tờ Etemad cho biết Ngoại trưởng Abbas Araghchi nói Tehran sẵn sàng trao thêm cơ hội cho ngoại giao, với điều kiện có những bằng chứng rõ ràng cho thấy Mỹ thực sự mong muốn xây dựng lòng tin và đạt được một giải pháp công bằng.
Lập trường này được công bố trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo các cuộc đàm phán hiện nay với Tehran đã dừng lại.
Ông Trump tuyên bố: “Sắp có chuyện xảy ra”, đồng thời đề cập việc một số người đang chờ đợi những diễn biến sau bầu cử nhưng không nói rõ đó là những diễn biến gì.
Mỹ và Israel cân nhắc chiến dịch quân sự mới
Theo thông tin do các nguồn am hiểu những cuộc tham vấn quân sự đưa ra, chiến dịch có thể diễn ra trong thời gian ngắn nhưng với cường độ mạnh.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cũng đã thảo luận với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về các phương án tấn công mới trong chuyến thăm Israel tuần trước.
Các báo cáo còn đề cập những cuộc diễn tập quân sự liên quan đến quá trình lập kế hoạch này, trong đó có các chuyến bay qua không phận Iraq.
Theo các quan chức am hiểu tình hình, những đòn tấn công mới có thể gia tăng sức ép kinh tế và quân sự lên Iran, buộc Tehran nhượng bộ về chương trình hạt nhân và tình hình eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, nhiều người cho rằng thành công của chiến lược như vậy không được bảo đảm vì kinh nghiệm cho thấy khả năng Tehran mở rộng phạm vi đáp trả cũng được xem là một trong những rủi ro của phương án này.
Trong khi đó, tại Washington, quyết định cuối cùng của Tổng thống Mỹ vẫn chưa rõ ràng. Những tháng qua, ông Trump đã nhiều lần đình chỉ các kế hoạch nối lại chiến dịch quy mô lớn.
Khi trả lời câu hỏi về những kế hoạch này, một quan chức Nhà Trắng cho biết chính quyền không bình luận về các phương án quân sự có thể được cân nhắc còn trong những phát biểu mới, Tổng thống Mỹ không loại trừ khả năng có thêm hành động quân sự.
Bên cạnh việc bảo vệ cách điều hành chiến tranh của chính quyền, ông Trump còn đề cập những chi phí mà cử tri Mỹ phải gánh chịu, đồng thời lấy việc ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân theo cáo buộc của Mỹ làm lý do tiếp tục gây sức ép.
Những phát biểu này, cùng với các tuyên bố của ông về khả năng chấm dứt chiến tranh, cho thấy lập trường công khai của Washington vẫn chưa làm rõ thời điểm và hình thức của hành động tiếp theo.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng, Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN
Ngoại giao có điều kiện và cảnh báo về cái giá của chiến tranh
Những phát biểu chưa làm rõ lựa chọn tiếp theo của ông Trump được truyền thông đăng tải trong bối cảnh Ngoại trưởng Araghchi trong bài viết trên Financial Times, đặt điều kiện rằng Iran sẵn sàng đạt được một thỏa thuận “công bằng và có danh dự” nếu Mỹ thực sự có ý chí chấm dứt xung đột một cách bền vững.
Ông Araghchi cũng cảnh báo việc gia tăng căng thẳng tại eo biển Hormuz hoặc những nơi khác trong khu vực sẽ đe dọa tính mạng dân thường, an ninh và sự thịnh vượng của các nước trong khu vực cũng như kinh tế toàn cầu.
Đồng thời, quan chức ngoại giao hàng đầu của Iran nhấn mạnh rằng lựa chọn chiến tranh thay vì ngoại giao sẽ khiến Mỹ đối mặt với một thất bại chiến lược lớn hơn.
Theo tờ Etemad, đây là đề xuất có điều kiện về việc trở lại con đường đối thoại, không nên nhầm với việc xác nhận các cuộc đàm phán đang diễn ra.
Vì vậy, phát biểu của ông Araghchi về sự sẵn sàng cho ngoại giao và tuyên bố của ông Trump rằng không có đàm phán không nhất thiết là hai cách tường thuật mâu thuẫn về cùng một tình hình.
Ở một góc độ khác, trên phương diện an ninh, Press TV dẫn lời một quan chức an ninh cấp cao giấu tên của Iran cho biết Tehran sẵn sàng cho một cuộc chiến “toàn diện và nhiều tầng”.
Quan chức này cho biết đã có quyết định dứt khoát về việc đáp trả mọi cuộc tấn công, ám sát và giết chóc mà không giới hạn hay kiềm chế.
Lập trường không chính thức này được truyền thông đăng tải trong khi các quan chức chính thức của Iran công khai tuyên bố sẵn sàng cả trên thực địa lẫn mặt trận ngoại giao và sẽ không lùi bước trước các lằn ranh đỏ của mình.
Trao đổi với Al Jazeera, Phó Chủ tịch điều hành Viện Quincy Trita Parsi nhận định những cảnh báo từ Tehran nhằm khiến Washington phải tính toán kỹ hơn cái giá của một cuộc chiến mới. Theo ông, Iran đang phát tín hiệu rằng bất kỳ đợt tấn công tiếp theo nào cũng có thể dẫn tới phản ứng vượt ra ngoài khuôn khổ đáp trả hạn chế và tương xứng.
Trong bối cảnh Mỹ và Israel được cho là tiếp tục chuẩn bị các phương án quân sự, còn Iran đồng thời phát đi thông điệp răn đe và để ngỏ ngoại giao, nguy cơ xung đột leo thang vẫn hiện hữu. Tuy nhiên, thời điểm và quy mô của một chiến dịch mới, nếu xảy ra, vẫn phụ thuộc vào quyết định cuối cùng của Washington.
