Ông Mohamad Elmasry, Giáo sư tại Viện Nghiên cứu Sau đại học Doha, nhận định: “Có rất nhiều tín hiệu và động thái phô trương sức mạnh cho thấy chúng ta đang tiến tới một vòng giao tranh mới”, ông Elmasry nói.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth gần đây đã có chuyến thăm Israel, trong khi Washington cũng đang điều thêm tàu sân bay thứ ba tới Trung Đông. Theo ông Elmasry, Mỹ cũng đang sơ tán nhân sự khỏi một số cơ sở ngoại giao và căn cứ quân sự trong khu vực.
“Tất cả những điều đó cho thấy Mỹ và Israel đang lên kế hoạch tiến hành một đợt tấn công mới nhằm vào Iran, có thể trong thời gian tới, thậm chí rất sớm”, ông nhận định.
Ông cảnh báo vòng giao tranh tiếp theo có thể nguy hiểm và gây hậu quả thảm khốc hơn đợt đối đầu trước.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng không bên nào có thể dễ dàng giành được giải pháp cho cuộc xung đột khốc liệt này bằng biện pháp quân sự.
Trên thực địa, Mỹ và Iran đang duy trì thế đối đầu thông qua các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại. Washington tìm cách thực thi lệnh phong tỏa các cảng của Iran, trong khi Tehran tìm cách kiểm soát eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Kể từ đầu tháng 9, hai bên chưa tiến hành các cuộc tấn công lớn nhằm vào các mục tiêu trên bộ. Tuy nhiên, khoảng lặng này có thể sớm chấm dứt.
“Tôi cho rằng khả năng các cuộc tấn công diễn ra ngay sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ là đáng kể”, bà Suzanne Maloney, Giám đốc Chương trình Chính sách đối ngoại thuộc Viện Brookings, nhận định, đề cập cuộc bầu cử tại Mỹ ngày 3/11.
Theo bà Maloney, những dấu hiệu đáng chú ý gồm việc Mỹ điều thêm khí tài và binh sĩ tới Trung Đông, ban hành cảnh báo đối với công dân Mỹ trong khu vực và Israel đặt lực lượng quân sự trong tình trạng báo động cao.
Tuy nhiên, yếu tố chính trị trong nước cũng có thể ảnh hưởng đến thời điểm hành động của Washington. Tổng thống Donald Trump từng công khai tuyên bố sẽ không tấn công Iran trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Theo bà Maloney, tiến hành một chiến dịch quân sự trước ngày bỏ phiếu cũng khó giúp ông giành thêm lợi thế chính trị.
Cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran không nhận được nhiều sự ủng hộ tại Mỹ, nhất là khi xung đột đẩy giá nhiên liệu tăng mạnh. Điều này có thể gây thêm sức ép đối với đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump trước cuộc bầu cử quan trọng.
“Về cơ bản, tình hình hiện nay không thể duy trì lâu dài”, bà Maloney nhận định. Theo bà, lệnh phong tỏa của Mỹ đang làm gia tăng sức ép kinh tế đối với Iran, nhưng đồng thời buộc Washington phải huy động một lực lượng hải quân lớn để duy trì hoạt động này.
Hôm 23/10, Tổng thống Trump cảnh báo Mỹ có thể tiến hành thêm một chiến dịch nếu Tehran không đạt được thỏa thuận. Tuy nhiên, ông không nêu thời điểm cụ thể.
Ông Jason Campbell, chuyên gia cấp cao tại Viện Trung Đông, cũng cho rằng những diễn biến gần đây cho thấy các cuộc tấn công có thể sắp được nối lại. Một khả năng khác là Mỹ đang chuẩn bị ứng phó với các cuộc tấn công từ Iran hoặc lực lượng Houthi tại Yemen, vốn là đồng minh của Tehran.
Ông dẫn chứng kế hoạch điều tàu sân bay USS Theodore Roosevelt tới Trung Đông, động thái có thể tạm thời nâng số nhóm tác chiến tàu sân bay của Mỹ tại khu vực lên ba. Washington cũng dự kiến triển khai thêm một đơn vị viễn chinh thủy quân lục chiến tới đây.
Bên cạnh đó, theo ông Campbell, máy bay chiến đấu Israel gần đây đã thực hiện một màn phô trương sức mạnh mô phỏng các cuộc tấn công nhằm vào Iran trước đây. Chuyến thăm Israel của Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth và cuộc gặp giữa ông với Thủ tướng Benjamin Netanyahu cũng là những diễn biến đáng chú ý.
Dù vậy, ông Campbell nhấn mạnh rất khó dự đoán thời điểm các cuộc tấn công có thể tái diễn. Ông cũng đặt vấn đề về mức độ cần thiết của những động thái quân sự quy mô lớn như vậy nếu mục tiêu của Washington chỉ là gây sức ép buộc Tehran quay lại bàn đàm phán.
Theo chuyên gia này, các lựa chọn quân sự của Tổng thống Trump hiện hạn chế hơn so với giai đoạn đầu cuộc chiến. Thiệt hại đối với các căn cứ Mỹ trong khu vực khiến việc triển khai một chiến dịch tiến công trên bộ trở nên khó khăn hơn.
“Ở thời điểm này, không có địa điểm nào đủ an toàn để tập kết hàng nghìn binh sĩ, thậm chí hàng chục nghìn người trong một số kịch bản, như lực lượng cần thiết cho một chiến dịch như vậy”, ông Campbell nói.
Trong khi đó, bà Maloney cho rằng phần lớn các cơ sở quân sự thông thường của Iran đã bị phá hủy hoặc suy yếu đáng kể sau những đợt tấn công trước. Vì vậy, nếu chiến dịch quân sự mới được triển khai, các cuộc tấn công có thể mở rộng sang cơ sở hạ tầng dân sự và những mục tiêu tác động trực tiếp đến đời sống người dân Iran.
Tuy nhiên, việc gia tăng sức ép quân sự khó có thể đưa xung đột đến hồi kết. Theo bà Maloney, ngay từ đầu, cuộc chiến đã không phải là vấn đề có thể giải quyết bằng cách để một trong hai bên tiếp tục leo thang.
Ông Campbell cũng cho rằng việc nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran với quy mô tương tự 50 ngày đầu cuộc chiến khó làm thay đổi đáng kể cục diện chiến lược đối với chính quyền Tehran.
“Iran đã cho thấy họ sẵn sàng chấp nhận những tổn thất vật chất đáng kể. Ngay cả khi các cuộc tấn công mở rộng sang những cơ sở hạ tầng lưỡng dụng trọng yếu hoặc thậm chí các công trình dân sự, điều đó cũng khó tạo ra thay đổi đáng kể”, ông nhận định.
