Khi Iran và Mỹ, với sự hỗ trợ của các bên trung gian, tìm cách chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 7 tháng, tình hình tại eo biển Hormuz đang có những chuyển biến có thể ảnh hưởng đáng kể đến tiến trình đàm phán.
Một ngày trước khi Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian trình bày lập trường của Tehran tại Đại hội đồng Liên hợp quốc vào tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng tại diễn đàn này đã đưa ra một lựa chọn đầy sức ép: Iran đạt thỏa thuận với Washington hoặc đối mặt với nguy cơ bị “xóa sổ”.
Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Mike Waltz cho rằng Iran yêu cầu được dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt trước khi bước vào đàm phán, khiến Tổng thống Donald Trump không tin Tehran thực sự muốn tìm kiếm một thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Ngày 27/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông kỳ vọng các cuộc đàm phán với Iran sẽ được nối lại trong tuần tới, bất chấp việc bác bỏ đề xuất ngừng bắn do Tehran đưa ra.
Iran cho biết nước này đã gửi tới Mỹ bản kế hoạch mở lại eo biển Hormuz trong vòng 7 ngày, giữa bối cảnh Qatar tiếp tục làm trung gian chuyển thông điệp giữa hai phía bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York.
Tại kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ), Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn về Iran. Trong khi đó, bên lề kỳ họp, một loạt hoạt động ngoại giao liên quan đến cuộc chiến Mỹ - Iran cũng đang diễn ra sôi nổi sau những cánh cửa đóng kín.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 17/9 cho biết ông đang đứng trước một “quyết định lớn” về tương lai cuộc xung đột với Iran, trong bối cảnh đàm phán hòa bình vẫn đình trệ.
Việc Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani tới Tehran ngày 27/8, sau các chuyến thăm của quan chức Pakistan và Oman, đang tạo thêm động lực cho nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt xung đột Iran - Mỹ và đưa hai bên trở lại bàn đàm phán.
Theo truyền thông Mỹ, Ngoại trưởng nước này, ông Marco Rubio đã thông báo với các nhà ngoại giao cấp cao của nhiều quốc gia rằng Washington chưa có kế hoạch thực hiện các cuộc tấn công mới nhằm vào Iran trong thời gian tới, mà sẽ tập trung vào các biện pháp gây sức ép khác đối với Tehran.
Bản ghi nhớ Islamabad nhằm chấm dứt giao tranh giữa Mỹ và Iran chính thức hết hiệu lực ngày 17/8, trong bối cảnh chưa có dấu hiệu cho thấy hai bên sẵn sàng gia hạn thỏa thuận, sau nhiều tuần liên tục cáo buộc lẫn nhau vi phạm các cam kết.
Mỹ cảnh báo có thể duy trì phong tỏa hải quân “vô thời hạn” đối với các cảng của Iran và áp dụng thêm các biện pháp nhằm cô lập nền kinh tế nước này, trong bối cảnh đàm phán ngừng bắn giữa hai bên vẫn bế tắc.
Iran tiếp tục bác bỏ tuyên bố của Mỹ rằng Washington đang kiểm soát eo biển Hormuz, trong bối cảnh các cuộc đàm phán nhằm hướng tới một thỏa thuận hòa bình giữa hai bên đang bế tắc.
Mỹ, Iran và Oman đang tiến gần hơn tới thỏa thuận tạm thời nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, diễn biến được kỳ vọng sẽ góp phần hạ nhiệt một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất ở Trung Đông.
Mỹ đang chuẩn bị công bố các thỏa thuận tạm thời với Iran và Oman về việc khôi phục hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz vào ngày 5/8 (giờ địa phương), truyền thông phương Tây dẫn lời các nguồn thạo tin cho hay.
Hàng nghìn thủy thủ dân sự vẫn mắc kẹt giữa vịnh Ba Tư khi xung đột Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Những con tàu không thể cập bến đã biến thành "nhà tù nổi", nơi nhiều người mòn mỏi chờ ngày được trở về.
Pakistan ngày 30/7 khẳng định các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ vẫn đang được duy trì, bất chấp việc Washington vừa tiến hành một đợt không kích quy mô lớn nhằm vào Iran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 24/7 đã họp với các cố vấn hàng đầu và nhiều thành viên cấp cao trong nội các để quyết định có tăng cường chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hay không.
Mỗi đợt tấn công mới lại đẩy Mỹ và Iran sâu hơn vào vòng xoáy trả đũa, làm tăng cái giá chính trị của sự nhượng bộ. Trong khi các bên trung gian chạy đua thúc đẩy một lệnh ngừng bắn, giới phân tích cảnh báo cánh cửa ngoại giao đang nhanh chóng thu hẹp.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố sẽ tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công nhằm các căn cứ quân sự của Mỹ “cho đến khi giành thắng lợi cuối cùng”.