Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã phóng 6 thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào một hệ thống radar phòng không của Mỹ tại căn cứ Riffa ở Bahrain. Theo IRGC, đây là hành động đáp trả những động thái mà Tehran cho là thù địch từ phía Mỹ.
Theo truyền thông quốc tế, còi báo động vang lên tại Bahrain ngày 15/11, trong khi Bộ Nội vụ nước này kêu gọi người dân giữ bình tĩnh và di chuyển đến nơi an toàn. Đây là lần thứ hai trong 3 ngày IRGC tuyên bố nhằm vào một hệ thống radar của Mỹ tại Bahrain.
Quân đội Mỹ cho biết đã đánh chặn 2 UAV Iran hôm 13/11 nhưng chưa bình luận về tuyên bố mới nhất của IRGC.
Diễn biến đáng chú ý tại Bahrain
Theo hãng thông tấn Fars, IRGC tuyên bố đã tấn công một radar tại căn cứ Riffa.
Bộ Nội vụ Bahrain sau đó phát đi cảnh báo về một “mối đe dọa tiềm tàng”, đồng thời yêu cầu người dân tìm nơi trú ẩn. Lực lượng Phòng vệ Bahrain cho biết các hệ thống phòng không đã ngăn chặn một số cuộc tấn công từ trên không nhằm vào nước này.
IRGC cũng tuyên bố eo biển Hormuz vẫn bị đóng và cho rằng các nỗ lực của Mỹ nhằm hộ tống tàu thuyền qua tuyến hàng hải này chưa đạt kết quả. Tehran đồng thời cảnh báo sẽ có phản ứng mạnh hơn nếu bị tấn công.
Trước đó, IRGC tuyên bố đã phá hủy một hệ thống radar cảnh báo sớm của Mỹ tại Bahrain. Tehran cho rằng đây là động thái đáp trả một cuộc tấn công nhằm vào một cơ sở viễn thông ở miền Nam Iran.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) bác bỏ tuyên bố này, cho biết lực lượng Mỹ đã bắn hạ 2 UAV của IRGC và không ghi nhận thương vong hay thiệt hại.
Theo truyền thông quốc tế, đây là lần đầu tiên kể từ đầu tháng 9 Iran tuyên bố tấn công một cơ sở quân sự của Mỹ tại một quốc gia vùng Vịnh.
Tehran đã thông báo với Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc rằng sẽ lập tức đáp trả nếu Mỹ hoặc Israel nối lại các cuộc tấn công. Iran đồng thời cáo buộc Bahrain và một số quốc gia vùng Vịnh khác hỗ trợ các hoạt động quân sự của Mỹ. Bahrain kêu gọi thực thi đầy đủ Nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an, trong đó lên án các cuộc tấn công của Iran nhằm vào Bahrain và các quốc gia khác trong khu vực, đồng thời yêu cầu chấm dứt các hành động này.
Thủ đô Manama của Bahrain là nơi đặt căn cứ của Hạm đội 5 Hải quân Mỹ. Một báo cáo của Tổng thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ công bố tháng 9 cho biết các cuộc tấn công của Iran đã làm hư hại hoặc phá hủy các tòa nhà tại các cơ sở của Mỹ ở 8 quốc gia, trong đó có Bahrain, trong 4 tháng đầu tiên của cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran, bắt đầu từ ngày 28/2.
Căng thẳng tại eo biển Hormuz
Hải quân IRGC ngày 15/11 cho biết 2 tàu chở dầu đã va phải thủy lôi khi tìm cách đi qua eo biển Hormuz. Iran cho rằng các tàu này không tuân thủ quy định về tuyến hàng hải do nước này đưa ra.
IRGC cũng cho biết 2 tàu chở dầu khác đã quay đầu sau khi nhận cảnh báo từ trung tâm kiểm soát giao thông hàng hải.
Phóng viên Al Jazeera tại Tehran cho biết trong thời gian gần đây đã xảy ra một số vụ việc tương tự, làm gia tăng lo ngại về an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz.
Iran khẳng định nước này có quyền kiểm soát hoạt động hàng hải tại eo biển, trong khi Mỹ không công nhận quan điểm này. Tranh cãi về quyền kiểm soát và quy định đi lại tiếp tục làm gia tăng bất ổn tại tuyến hàng hải có vai trò quan trọng đối với hoạt động vận chuyển năng lượng quốc tế.
Nỗ lực ngoại giao chưa có đột phá
Những diễn biến trên diễn ra trong bối cảnh các nỗ lực nhằm chấm dứt xung đột và khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz vẫn chưa đạt tiến triển rõ rệt.
Chủ tịch Quốc hội Iran kiêm trưởng đoàn đàm phán Mohammad Bagher Ghalibaf cho biết Tehran muốn thoát khỏi tình trạng “không chiến tranh, không hòa bình”. Theo ông, Iran đã thông qua một nhà trung gian Qatar chuyển tới Mỹ 7 điều kiện cho một thỏa thuận và đang chờ phản hồi chính thức từ Washington.
Các điều kiện được nêu gồm dỡ bỏ phong tỏa hải quân và các biện pháp trừng phạt, giải phóng các khoản tiền của Iran đang bị phong tỏa, chấm dứt các hoạt động thù địch và chính thức tuyên bố chiến tranh kết thúc.
Trong khi đó, Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục duy trì các biện pháp gây sức ép với Iran, trong đó có trừng phạt và phong tỏa các cảng của nước này.
Theo ông Saeid Golkar, Phó Giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Tennessee ở Chattanooga, nguy cơ đáng lo ngại nhất hiện nay là những cuộc đối đầu giới hạn có thể vượt khỏi tầm kiểm soát.
“Cả hai bên có thể đều muốn tránh một cuộc chiến toàn diện, nhưng nguy cơ nằm ở những tính toán sai lầm”, ông Golkar nhận định.
Theo chuyên gia này, Iran có thể tiếp tục gây sức ép ở mức độ giới hạn trên biển và trong khu vực, trong khi Mỹ có thể đáp trả bằng biện pháp quân sự. Những diễn biến nối tiếp nhau này có thể dẫn tới một cuộc xung đột rộng hơn, dù ban đầu không bên nào chủ định đi theo hướng này.