Diễn đàn do Bộ Tư pháp Việt Nam chủ trì, tập trung trao đổi về cơ hội, thách thức và cách tiếp cận trong ứng dụng AI vào xây dựng, hoàn thiện và thi hành pháp luật, nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật cũng như thúc đẩy AI có trách nhiệm.
Quang cảnh diễn đàn.
Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, diễn đàn đồng thời đặt ra yêu cầu chuyển từ tư duy “lập pháp phản ứng” sang “lập pháp dự báo và kiến tạo”, tạo dựng môi trường pháp lý đủ linh hoạt để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đồng thời bảo đảm các giá trị về công bằng, minh bạch, trách nhiệm giải trình và quyền con người. Các nội dung hợp tác ASEAN tập trung vào xây dựng nguyên tắc chung về AI trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp, chuyển đổi số, chia sẻ tri thức, dữ liệu, công nghệ và phát triển nguồn lực số.
Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đánh giá cao chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật trong kỷ nguyên số” và cho rằng, trước sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn, chúng ta đang phải đối mặt với một nghịch lý lớn của thời đại: Rủi ro gia tăng hơn, nhưng dư địa bứt phá cũng mở rộng hơn.
Việt Nam luôn xác định pháp luật là nền tảng của một xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển. Một hệ thống pháp luật minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận vừa củng cố lòng tin của người dân, doanh nghiệp, vừa là điều kiện để công nghệ mới được ứng dụng an toàn. Theo đó, trí tuệ nhân tạo đặt ra nhiều thách thức mang tính chiến lược với các quốc gia trên thế giới.
Khi các giới hạn địa lý ngày càng bị xóa nhòa trong không gian số, các thách thức về bảo mật dữ liệu, đạo đức thuật toán, an ninh mạng đều vượt quá năng lực của bất kỳ quốc gia đơn lẻ nào; đây là lĩnh vực không quốc gia nào có thể đi một mình, mà phải đi cùng nhau.
Đại diện doanh nghiệp công nghệ Việt Nam, FPT giới thiệu một số nền tảng, giải pháp số đã được triển khai trong lĩnh vực pháp luật, cùng định hướng đưa AI ngày càng sâu vào các hoạt động xây dựng và thi hành pháp luật trên nền tảng dữ liệu, hệ thống và quy trình đã được số hóa.
Tại phiên thảo luận về “Kinh nghiệm ứng dụng AI trong hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận pháp luật”, ông Trần Thế Trung, Phó Giám đốc Khối Sản phẩm AI, FPT Smart Cloud; Viện trưởng Viện Nghiên cứu Công nghệ FPT chia sẻ góc nhìn từ thực tiễn phát triển và triển khai công nghệ trong lĩnh vực này.
Theo đó, AI có thể hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận thông tin pháp luật bằng ngôn ngữ tự nhiên, tìm kiếm và tổng hợp các quy định liên quan, thay vì phải biết trước tên hoặc số hiệu văn bản cần tra cứu. Với cơ quan nhà nước, AI có thể được tích hợp vào các hoạt động nghiên cứu, rà soát, soạn thảo văn bản và xử lý thông tin phục vụ nghiệp vụ. Những ứng dụng này được đặt trên nền tảng các hệ thống, dữ liệu và quy trình nghiệp vụ đã được số hóa trong lĩnh vực pháp luật.
FPT đã đồng hành với Bộ Tư pháp triển khai một số nền tảng như Cổng Pháp luật Quốc gia, Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, Nền tảng số Thi hành án dân sự và giải pháp hỗ trợ soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật thuộc Nền tảng số Pháp luật Việt Nam. Một trong những hướng được FPT giới thiệu là các AI Agents, nền tảng AI tra cứu văn bản pháp luật cho các bộ, ngành, cơ quan Nhà nước. Các giải pháp có thể được phát triển trên hệ thống dữ liệu, quy định và nghiệp vụ của từng đơn vị, hỗ trợ người dùng tìm kiếm, tổng hợp và khai thác thông tin pháp luật bằng ngôn ngữ tự nhiên.
Theo thông tin được giới thiệu tại sự kiện, đến nay, hơn 170.000 văn bản trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật đã được số hóa và tổ chức thành dữ liệu có cấu trúc, đồng thời được liên kết theo quan hệ pháp lý; Cổng Pháp luật Quốc gia ghi nhận gần 12 triệu lượt truy cập chỉ sau 8 tháng. Giải pháp hỗ trợ soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật đang phục vụ hơn 12.600 tài khoản từ Trung ương đến địa phương. Trợ lý ảo Bộ Tài chính đã xử lý tới 500.000 tài liệu sau hơn hai tháng thử nghiệm.