Nghị quyết 57-NQ/TW tạo nền tảng cho khoa học công nghệ và chuyển đổi số phát triển

Nghị quyết số 57-NQ/TW đã đánh dấu bước chuyển từ quyết tâm chính trị sang hành động thực tiễn, khi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là đột phá chiến lược hàng đầu. Việc triển khai đồng bộ các chương trình, giải pháp đang tạo nền tảng quan trọng cho phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Chia sẻ về kết quả sau 1 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW với báo Tin tức và Dân tộc, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết: Nghị quyết số 57-NQ/TW ra đời đã thể hiện quyết tâm chính trị đặc biệt mạnh mẽ của Đảng trong việc xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược hàng đầu, trụ cột cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Trên cơ sở đó, lần đầu tiên Tổng Bí thư trực tiếp làm Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, khẳng định mức độ ưu tiên đặc biệt và quyết tâm rất cao của Đảng trong tổ chức thực hiện.

Chuyển biến căn bản về nhận thức và tư duy phát triển

Theo ông Đồng Hải Hà, Phó Chánh Văn phòng Bộ Khoa học và Công nghệ (Văn phòng 57), ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã vào cuộc quyết liệt, kịp thời cụ thể hóa bằng các chương trình hành động và giải pháp điều hành, bảo đảm triển khai đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị. Ban Chỉ đạo Trung ương và Ban Chỉ đạo của Chính phủ tập trung chỉ đạo các nhiệm vụ trọng tâm, chiến lược như hoàn thiện thể chế mang tính đột phá; phát triển công nghệ chiến lược, công nghệ lõi; thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện gắn với đổi mới phương thức quản trị; tăng cường liên kết Nhà nước – nhà khoa học – doanh nghiệp và huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội.

Chú thích ảnh
Nhiều công nghệ mới được ứng dụng và phát triển công nghệ UAV, ROV trong thực tiễn.

Thực tiễn triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW đã tạo ra sự chuyển biến căn bản, sâu sắc về nhận thức trong toàn hệ thống chính trị đối với vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Từ chỗ được coi là lĩnh vực hỗ trợ, các lĩnh vực này đã được xác định là đột phá chiến lược hàng đầu, động lực then chốt của phát triển đất nước, gắn với nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đổi mới mô hình tăng trưởng, hiện đại hóa quản trị quốc gia và phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

Sự chuyển biến về nhận thức đã tạo nền tảng quan trọng cho việc chuyển mạnh tư duy từ “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”, bảo đảm sự thống nhất cao từ Trung ương đến địa phương. Nhiều bộ, ngành, địa phương đã chủ động rà soát, điều chỉnh chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, lồng ghép các mục tiêu về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngay từ khâu hoạch định chính sách.

Đột phá mạnh mẽ trong hoàn thiện thể chế

Một trong những điểm nhấn nổi bật trong triển khai Nghị quyết 57 là công tác hoàn thiện thể chế đạt được bước đột phá rõ nét. Riêng trong năm 2025, Chính phủ đã trình Quốc hội ban hành 27 luật liên quan trực tiếp đến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong đó, Bộ Khoa học và Công nghệ đóng vai trò nòng cốt khi tham mưu xây dựng 10 luật, 23 nghị định và 49 thông tư.

Đặc biệt, lần đầu tiên Việt Nam ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo, Luật Chuyển đổi số và Luật Công nghiệp công nghệ số, tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho phát triển các lĩnh vực công nghệ mới, công nghệ lõi và kinh tế số. Thể chế được đổi mới theo hướng tăng tỷ lệ chi từ ngân sách nhà nước cho khoa học và công nghệ; chuyển trọng tâm từ kiểm soát quy trình sang đánh giá kết quả, sản phẩm đầu ra; mở rộng áp dụng cơ chế khoán chi, đặt hàng theo kết quả và chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm.

Những đổi mới này đã từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách vốn tồn tại kéo dài nhiều năm, đồng thời tạo dư địa cho các tổ chức khoa học, doanh nghiệp công nghệ mạnh dạn đầu tư nghiên cứu và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Năm 2025 cũng được đánh giá là năm Chính phủ tăng cường nguồn lực cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mạnh nhất trong vòng 10 năm trở lại đây.

Cùng với hoàn thiện thể chế, chuyển đổi số tiếp tục có bước bứt phá rõ rệt. Chỉ số hạ tầng viễn thông của Việt Nam tăng 41 bậc, trong khi tốc độ Internet tăng 42 bậc, phản ánh hiệu quả đầu tư và điều hành trong lĩnh vực hạ tầng số. Phát triển kinh tế số, xã hội số cũng đạt nhiều kết quả quan trọng khi lần đầu tiên các nội dung cốt lõi được thể chế hóa trong Luật Chuyển đổi số (Luật số 148/2025/QH15).

Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Bộ chỉ số đánh giá mức độ chuyển đổi số doanh nghiệp và Khung kiến thức, kỹ năng số cơ bản, góp phần chuẩn hóa cách tiếp cận và triển khai chuyển đổi số trong cộng đồng doanh nghiệp và xã hội. Công tác tuyên truyền, lan tỏa được đẩy mạnh thông qua Diễn đàn quốc gia về Kinh tế số và Xã hội số lần thứ III, cùng với nhiều mô hình thí điểm chuyển đổi số tại địa phương.

Về đổi mới sáng tạo, Việt Nam tiếp tục cải thiện vị thế trên trường quốc tế khi xếp hạng 44/139 về Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu, dẫn đầu nhóm các quốc gia thu nhập trung bình thấp. Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đứng thứ 5 ASEAN và 55 thế giới, cho thấy sự hình thành ngày càng rõ nét của môi trường đổi mới sáng tạo gắn với doanh nghiệp.

Phát triển công nghệ chiến lược, tăng cường liên kết

Tiềm lực khoa học và công nghệ được nâng cao thông qua việc phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành danh mục 11 nhóm công nghệ với 35 nhóm sản phẩm, đồng thời lựa chọn 6 sản phẩm công nghệ trọng điểm để triển khai ngay. Bộ Khoa học và Công nghệ đang phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học để chuẩn bị đặt hàng triển khai trong năm 2026.

Chú thích ảnh
Hệ thống tự động nhận dạng các vật thể trong camera an ninh ứng dụng công nghệ AI.

Song song với đó, các nền tảng và công cụ hỗ trợ đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tiếp tục được hoàn thiện, nổi bật là Cổng Sáng kiến, Hệ thống quản lý trực tuyến nhiệm vụ khoa học và công nghệ theo thời gian thực và Sàn giao dịch khoa học và công nghệ. Các nền tảng này góp phần kết nối sáng kiến – công nghệ – doanh nghiệp, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội.

Ở cấp địa phương, nhiều tỉnh, thành phố đã chủ động triển khai chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo theo điều kiện thực tiễn, hình thành các mô hình hiệu quả, cho thấy Nghị quyết 57 đã thực sự đi vào cuộc sống.

Khắc phục hạn chế, tạo động lực tăng trưởng bền vững

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW vẫn còn một số hạn chế như tiến độ và chất lượng thực hiện chưa đồng đều giữa các địa phương; độ trễ giữa quy định mới và các quy định cũ; khó khăn trong giải ngân nguồn lực, trong đó có gói ngân sách bổ sung 25.000 tỷ đồng; hạn chế về nguồn nhân lực chất lượng cao và liên thông, chia sẻ dữ liệu.

Thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ xác định tập trung hoàn thiện thể chế; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm người đứng đầu theo nguyên tắc “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ quy trình, rõ thời gian, rõ kết quả)”; tăng cường đầu tư hạ tầng số, dữ liệu và phát triển nguồn nhân lực; thúc đẩy mạnh mẽ cơ chế đặt hàng, liên kết Nhà nước – nhà khoa học – doanh nghiệp, bảo đảm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực then chốt cho tăng trưởng nhanh và bền vững của đất nước.

XM/Báo Tin tức và Dân tộc
Từ năm 2026, mức phạt tối đa khi vi phạm bảo vệ dữ liệu cá nhân lên đến 3 tỷ đồng
Từ năm 2026, mức phạt tối đa khi vi phạm bảo vệ dữ liệu cá nhân lên đến 3 tỷ đồng

Một trong những điểm mới của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân là mức chế tài áp dụng ở mức cao. Theo đó, mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi mua bán dữ liệu cá nhân là 10 lần khoản thu có được từ hành vi vi phạm.

Chia sẻ:

doanh nghiệp - Sản phẩm - Dịch vụ

Các đơn vị thông tin của TTXVN