Đánh thức tiềm năng kinh tế vùng biên, miền núi
Người dân núi Cấm thu hoạch su nụ bán cho thương lái. Ảnh minh họa: Công Mạo/TTXVN
Biên giới đất liền của An Giang dài hơn 148km tiếp giáp với Campuchia đi qua địa bàn 14 xã, phường biên giới thuộc các xã Vĩnh Xương, Phú Hữu, Khánh Bình, Nhơn Hội, An Phú, Ba Chúc, Vĩnh Gia, Giang Thành, Vĩnh Điều; phường Châu Đốc, Vĩnh Tế, Thới Sơn, Tịnh Biên và Hà Tiên. Hệ thống cửa khẩu với 4 cửa khẩu quốc tế gồm: Tịnh Biên, Vĩnh Xương, Khánh Bình và Hà Tiên, trở thành cửa ngõ giao thương đường bộ, đường thủy lớn nhất của Đồng bằng sông Cửu Long với các nước ASEAN. Cạnh đó, bờ biển vùng biên dài 200km hướng ra Vịnh Thái Lan, tạo thành hệ thống phòng thủ và phát triển kinh tế xuyên suốt từ đất liền ra biển đảo.
Vùng biên giới, miền núi An Giang là nơi sinh sống lâu đời của nhiều cộng đồng dân tộc như: Kinh, Khmer, Chăm, Hoa... Trục hành lang kinh tế biên giới Hà Tiên - Giang Thành - Tịnh Biên - Châu Đốc - Tân Châu, đóng vai trò trung chuyển hàng hóa nông - thủy sản giữa Campuchia và toàn vùng Tây Nam Bộ. Tiếp đó, vùng này kết hợp cụm du lịch tâm linh nổi tiếng Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam (Châu Đốc), Rừng tràm Trà Sư với hành lang du lịch biển đảo, tạo chuỗi trải nghiệm “lên rừng xuống biển” độc nhất tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Giai đoạn 2027 - 2030, tỉnh hình thành hệ sinh thái ứng dụng thương mại điện tử phù hợp với điều kiện địa bàn biên giới, gắn với sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP, sản phẩm nông nghiệp, thủy sản, sản phẩm chế biến và các sản phẩm có lợi thế của tỉnh, từng bước mở rộng thị trường trong nước và tham gia thương mại điện tử xuyên biên giới.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh An Giang Nguyễn Thanh Phong thông tin, tỉnh ứng dụng thương mại điện tử tại khu vực biên giới, miền núi theo hướng đồng bộ, bền vững, phù hợp với điều kiện thực tế; mở rộng kênh tiêu thụ sản phẩm địa phương trên môi trường số; hình thành hệ sinh thái thương mại điện tử, tăng cường liên kết vùng, liên kết chuỗi cung ứng và thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới; góp phần phát triển thương mại biên giới, nâng cao năng lực cạnh tranh của các chủ thể sản xuất, kinh doanh.
Theo đó, mục tiêu cốt lõi là phát huy vai trò của thương mại điện tử trong mở rộng thị trường tiêu thụ nông - thủy sản, sản phẩm OCOP, tạo việc làm, nâng cao năng lực cạnh tranh cho hợp tác xã, hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tỉnh đặt mục tiêu phấn đấu doanh số bán lẻ thương mại điện tử tại các địa bàn đặc biệt khó khăn thuộc phạm vi triển khai đạt 3 - 5% và đạt 6 - 8% đối với các địa bàn khó khăn trong tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng. Doanh số bán hàng qua kênh thương mại điện tử của nhóm sản phẩm ưu tiên hỗ trợ tăng bình quân 15 - 20%/năm. Tối thiểu 60% hợp tác xã, hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa thuộc vùng hỗ trợ tham gia bán hàng trực tuyến, với ít nhất 40% phát sinh đơn hàng và doanh thu hàng năm. Ngoài ra, khoảng 70% sản phẩm ưu tiên sẽ hoàn thành số hóa hồ sơ sản phẩm.
Giám đốc Sở Công Thương An Giang Nguyễn Thống Nhất cho biết, tỉnh hình thành tối thiểu 1 chuyên trang hoặc kênh quảng bá trực tuyến giới thiệu sản phẩm đặc trưng, OCOP vùng biên giới. Xây dựng điểm hỗ trợ thương mại điện tử tại tối thiểu 60% địa bàn cấp xã, trong đó ít nhất 50% số điểm được kết nối trực tiếp với các nền tảng thương mại điện tử hoặc doanh nghiệp dịch vụ. An Giang đặt mục tiêu hình thành tối thiểu 2 cụm liên kết thương mại điện tử liên tỉnh, liên vùng gắn với vùng nguyên liệu, khu kinh tế cửa khẩu, hạ tầng logistics và thị trường tiêu thụ.
Đồng thời, tối thiểu 50% chủ thể được hỗ trợ ứng dụng ít nhất một công cụ quản lý, vận hành hoặc chăm sóc khách hàng số. Tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt trong giao dịch thương mại điện tử đạt khoảng 50%. 100% chủ thể đăng ký được phổ biến pháp luật về thương mại điện tử, đồng thời hàng năm tỉnh tổ chức tối thiểu 4 lớp đào tạo, tập huấn kỹ năng chuyên sâu cho cán bộ quản lý và các chủ thể kinh tế.
Những giải pháp chiến lược kiến tạo hệ sinh thái số
Lãnh đạo tỉnh An Giang nhấn mạnh, tỉnh tập trung triển khai hệ thống giải pháp đồng bộ trên các lĩnh vực then chốt, hoàn thiện cơ chế chính sách và phát triển hạ tầng số tích hợp. Tỉnh giao Sở Công Thương chủ trì rà soát, lựa chọn đúng các nhóm sản phẩm OCOP, nông - thủy sản chủ lực và địa bàn ưu tiên để hỗ trợ có trọng tâm, tránh lãng phí nguồn lực. Tỉnh ưu tiên chuẩn hóa dữ liệu, hướng dẫn số hóa hồ sơ, hình ảnh, mã truy xuất nguồn gốc sản phẩm và xây dựng hệ thống chia sẻ thông tin thị trường liên thông.
Cùng đó, thúc đẩy liên kết chuỗi cung ứng và logistics biên giới. Tỉnh tập trung hỗ trợ kết nối toàn diện các khâu từ sản xuất, chuẩn hóa, đóng gói, bảo quản đến vận chuyển và thanh toán điện tử. Các xã, phường biên giới đóng vai trò đầu mối rà soát nhu cầu thực tế của các hợp tác xã, hộ kinh doanh để kết nối với doanh nghiệp vận tải. Tại các khu vực cửa khẩu, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh chủ trì rà soát, đề xuất nâng cấp hạ tầng kho bãi, điểm đóng gói phục vụ lưu thông hàng hóa nhanh chóng. Đồng thời, An Giang đẩy mạnh liên kết thương mại điện tử với các trung tâm tiêu thụ lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, Đông Nam Bộ và các tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Giai đoạn 2027 - 2030, An Giang đặt mục tiêu tối thiểu 50% chủ thể sản xuất, kinh doanh được hỗ trợ sẽ sử dụng bao bì thân thiện với môi trường hoặc có khả năng tái chế. Tỉnh khuyến khích các doanh nghiệp, logistics áp dụng giải pháp tối ưu hóa tuyến giao nhận để tiết kiệm năng lượng. Đồng thời, thúc đẩy mô hình O2O (Online to Offline) nhằm kết nối trải nghiệm mua sắm trực tuyến với các điểm bán, điểm tham quan thực tế, gắn thương mại điện tử với văn hóa bản địa, du lịch cộng đồng và bảo tồn làng nghề truyền thống.
Đáng chú ý, tỉnh mở rộng thương mại điện tử xuyên biên giới với thị trường Campuchia. Tận dụng lợi thế đường biên giới và hệ thống cửa khẩu, tỉnh tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã tiếp cận các sàn thương mại điện tử quốc tế và kênh xuất khẩu trực tuyến. Các chủ thể được hướng dẫn đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng và quy cách đóng gói quốc tế. Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch An Giang chủ trì kết nối giao thương trực tuyến với đối tác Campuchia. Song song đó, Chi cục Hải quan khu vực và Bộ đội Biên phòng tỉnh phối hợp hướng dẫn thủ tục hải quan điện tử, tạo thuận lợi tối đa cho hàng hóa lưu thông qua biên giới.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh An Giang Nguyễn Thanh Phong thông tin, tỉnh phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành chức năng có liên quan. Cụ thể là Sở Công Thương là cơ quan đầu mối, chủ trì tham mưu tổ chức triển khai, đôn đốc, kiểm tra; xây dựng các mô hình hỗ trợ; phối hợp tập huấn kỹ năng và kết nối giao thương với Campuchia. Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì chuẩn hóa dữ liệu sản phẩm và hướng dẫn số hóa mã truy xuất nguồn gốc. Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh chủ trì các chương trình quảng bá trên môi trường số, xây dựng mô hình thương mại điện tử gắn với du lịch cộng đồng và mô hình O2O. Các xã, phường trực tiếp rà soát chủ thể, sản phẩm tại địa phương; phối hợp duy trì các điểm hỗ trợ thương mại điện tử cơ sở.
Với “đòn bẩy thương mại điện tử”, An Giang kỳ vọng đánh thức tiềm năng kinh tế, mang lại luồng sinh khí mới cho vùng biên giới, miền núi trong giai đoạn 2027 - 2030. Việc biến những khoảng cách địa lý thành lợi thế kết nối số không chỉ giúp nâng cao đời sống nhân dân mà còn tạo động lực đưa kinh tế biên mậu An Giang phát triển nhanh và bền vững.