Mở rộng đầu ra nông sản nền tảng thương mại điện tử

Sự đa dạng về sản phẩm tạo điều kiện để tỉnh mở rộng đầu ra trên nền tảng thương mại điện tử, nhất là trong bối cảnh ngày càng nhiều người sản xuất chủ động đưa hàng hóa đến khách hàng qua các nền tảng số. Từ những cách làm riêng lẻ, tỉnh đang tăng cường kết nối ngành chuyên môn, chính quyền địa phương, doanh nghiệp thương mại điện tử, logistics và người sản xuất, hướng đến hình thành hệ sinh thái thương mại điện tử, giúp sản phẩm địa phương nâng cao sức cạnh tranh và vươn xa thị trường trong nước và xuất khẩu. 

Đưa nông sản hiện diện môi trường số

Tại xã Chợ Lách, mạng xã hội, video và livestream đang trở thành công cụ để nhiều hộ sản xuất, kinh doanh đưa sản phẩm đến gần hơn với khách hàng. Với cây giống, hoa kiểng, hình thức này giúp người bán giới thiệu trực quan sản phẩm, còn khách hàng có thể quan sát, trao đổi và tìm hiểu trước khi quyết định mua.

Anh Dương Minh Hận (xã Chợ Lách) là một trong những hộ chủ động khai thác các nền tảng số để mở rộng đầu ra cho sản phẩm. Gắn bó nhiều năm với nghề, anh nhận thấy nếu chỉ dựa vào khách quen, hội chợ hoặc các đợt mua bán cao điểm như Tết thì thị trường còn hạn chế. Anh tự học chụp ảnh, quay video, livestream và xây dựng các kênh giới thiệu, bán hàng trên YouTube, Facebook. Đến nay, vườn duy trì các phiên livestream thường xuyên, tạo nguồn đơn hàng ổn định.

Anh Hận cho biết, môi trường số giúp người trồng cây cảnh giới thiệu rõ hơn đặc điểm sản phẩm, từ chủng loại, dáng đến quá trình chăm sóc; khách hàng ở xa cũng có thể quan sát và trao đổi trực tiếp. Từ việc làm quen với livestream, anh từng bước làm chủ các khâu bán hàng, đóng gói, vận chuyển và chăm sóc khách hàng, đồng thời tiếp tục tìm hiểu các nền tảng mới để mở rộng kênh bán hàng.

Tại cơ sở cây giống Nguyễn Triều, thương mại điện tử đã trở thành kênh kinh doanh chính từ năm 2019. Anh Nguyễn Phạm Xuân Triều, chủ cơ sở cho biết, hiện đơn vị bán khoảng 150 mã sản phẩm trên Shopee và TikTok Shop. Từ 5 - 10 đơn hàng mỗi ngày ban đầu, anh từng bước đầu tư nhân sự, xây dựng nội dung, tổ chức livestream và quảng bá sản phẩm. Đến nay, hoạt động bán hàng trực tuyến được duy trì thường xuyên, với nhiều phiên livestream và video giới thiệu sản phẩm. Lượng đơn hàng tăng đáng kể, có thời điểm đạt 1.000 - 1.200 đơn mỗi ngày.

Theo anh Triều, cây giống là sản phẩm đặc thù, khó bảo quản và vận chuyển nên khi lượng đơn tăng nhanh, cơ sở phải hoàn thiện từ đóng gói, giao nhận đến quản lý gian hàng, chăm sóc khách hàng. Đồng thời, người bán phải thường xuyên cập nhật quy định và yêu cầu của từng nền tảng.

Anh Triều chia sẻ, “thương mại điện tử giúp cơ sở mở rộng đầu ra, tiếp cận khách hàng ở nhiều địa phương và quảng bá thương hiệu cây giống Chợ Lách. Tuy nhiên, để vận hành ổn định, lâu dài, cơ sở phải nắm rõ các quy định, tuân thủ quy định của sàn và pháp luật, đồng thời tính toán các khoản chi phí như hoa hồng, phí nền tảng, vận chuyển và nghĩa vụ thuế. Ngoài ra, cơ sở chủ động liên hệ để theo dõi đơn hàng, xử lý kịp thời những vấn đề sau giao hàng, bảo đảm nguồn hàng ổn định, chất lượng để đáp ứng nhu cầu thị trường và tạo uy tín với khách hàng".

Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam Nguyễn Minh Đức cho biết, việc ứng dụng các nền tảng số đang mang lại nhiều lợi thế. Theo đó, khi sản phẩm được đưa lên các kênh bán hàng trực tuyến, các cơ sở có thể tiếp cận khách hàng trên phạm vi cả nước, mở rộng thị trường, tăng doanh thu. Không chỉ hỗ trợ bán hàng, các nền tảng số còn tạo điều kiện để doanh nghiệp giới thiệu sâu hơn về sản phẩm, kể câu chuyện về vùng đất, quá trình sản xuất và những giá trị đặc trưng của hàng hóa địa phương. Việc duy trì nội dung livestream thường xuyên cũng giúp tăng tương tác, gắn kết với khách hàng và từng bước xây dựng thương hiệu.

Để hoạt động này phát triển bài bản, an toàn và bền vững, người bán không thể chỉ quan tâm đến kỹ năng bán hàng mà cần chủ động tìm hiểu các quy định, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với cơ quan quản lý, đồng thời bảo đảm thông tin sản phẩm, nguồn gốc hàng hóa và quyền lợi người tiêu dùng. Cùng với đó, cơ quan quản lý và các ngành chuyên môn cần tăng cường hướng dẫn để người dân nắm rõ yêu cầu, hạn chế rủi ro và phát triển lâu dài trên nền tảng thương mại điện tử.

Làm chủ kỹ năng, vững vàng trên nền tảng số

Xác định thương mại điện tử là một trong những phương thức quan trọng để mở rộng thị trường và thúc đẩy kinh tế số, tỉnh Vĩnh Long đang từng bước nâng cao năng lực kinh doanh trên môi trường số cho người dân và doanh nghiệp. Các lớp tập huấn tập trung trang bị kỹ năng từ bán hàng đa kênh, xây dựng và vận hành gian hàng, sản xuất nội dung, quảng cáo, livestream, quản lý đơn hàng đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Người kinh doanh đồng thời được cập nhật các quy định về hóa đơn, thuế, nguồn gốc hàng hóa, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và yêu cầu của từng nền tảng. Bên cạnh đó, các phiên livestream quảng bá sản phẩm OCOP giúp các chủ thể trực tiếp trải nghiệm hiệu quả bán hàng trên nền tảng số, từ đó mạnh dạn áp dụng và từng bước làm chủ phương thức kinh doanh mới.

Theo Quản lý khách hàng cấp cao Nina Ecom Center Phan Ái Châu, hiệu quả của một phiên livestream không chỉ nằm ở số lượng đơn hàng mà còn phụ thuộc vào cách người bán chuẩn bị nội dung, hiểu sản phẩm và truyền tải được câu chuyện phía sau sản phẩm. Khi người bán làm chủ những kỹ năng này, livestream không chỉ là cách giới thiệu sản phẩm mà còn giúp kết nối, tạo niềm tin và từng bước mở rộng thị trường.

Từ việc trang bị kỹ năng và tạo điều kiện thực hành cho người bán, tỉnh Vĩnh Long đang từng bước hướng đến xây dựng môi trường kinh doanh số có sự tham gia và kết nối của nhiều chủ thể. Một trong những định hướng quan trọng là hình thành các mô hình “Xã Thương mại điện tử”.

Với nguồn hàng hóa phong phú và nhiều hộ sản xuất, kinh doanh đã bước đầu tham gia môi trường số, xã Chợ Lách được lựa chọn thí điểm mô hình với mục tiêu hỗ trợ ít nhất 60 chủ thể, chuẩn hóa 20 sản phẩm, vận hành kênh “Chợ Lách Vươn Mình”, đào tạo kỹ năng và tạo đơn hàng thực tế, hướng đến duy trì hoạt động kinh doanh số sau giai đoạn hỗ trợ.

Điểm đáng chú ý là sự tham gia của nhiều chủ thể trong từng khâu Sở Công Thương định hướng, điều phối và hỗ trợ chuyên môn; UBND xã Chợ Lách tổ chức thực hiện; TikTok Shop, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, Bưu điện tỉnh và các đơn vị đồng hành hỗ trợ về nền tảng, chuyên môn, đào tạo, truyền thông và logistics. Qua đó, mô hình từng bước hình thành chuỗi từ sản phẩm - số hóa - quảng bá - bán hàng - thanh toán - logistics - giao nhận, thay vì chỉ dừng ở việc đưa sản phẩm lên mạng.

Bí thư Đảng ủy xã Chợ Lách Lê Thị Hoàng Oanh cho rằng, trong điều kiện kinh tế số phát triển nhanh, địa phương không thể chỉ dựa vào phương thức kinh doanh truyền thống. Việc kết hợp lợi thế sản phẩm với công nghệ số và thương mại điện tử sẽ mở rộng không gian thị trường cho người dân, doanh nghiệp. Mục tiêu lớn nhất của mô hình là hình thành năng lực thương mại điện tử thực chất, giúp người dân chủ động tham gia, vận hành và duy trì hoạt động kinh doanh trên môi trường số, từ đó từng bước xây dựng phương thức kinh doanh mới phù hợp với đặc điểm sản xuất và sản phẩm của địa phương.

Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long Trần Quốc Tuấn cho rằng, với phương châm “Lấy sản phẩm địa phương làm trung tâm - lấy người dân và doanh nghiệp làm chủ thể - lấy công nghệ số làm công cụ - lấy thị trường và hiệu quả bán hàng làm thước đo”, ngành công thương kỳ vọng mô hình xã Thương mại điện tử tại xã Chợ Lách sẽ hình thành cách làm phù hợp, tạo nền tảng để hoàn thiện và từng bước nhân rộng tại các địa phương khác.

Từ việc hỗ trợ người dân làm quen với các công cụ số như quay video, giới thiệu sản phẩm, mô hình hướng tới hình thành lực lượng người bán có khả năng chủ động xây dựng nội dung, bán hàng và vận hành hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Trên nền tảng đó, tỉnh tiếp tục đưa những sản phẩm chủ lực, có chất lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn cần thiết tham gia sâu hơn vào thị trường thương mại điện tử, từng bước hướng tới thương mại điện tử xuyên biên giới.

Ông Trần Quốc Tuấn nhấn mạnh, để thương mại điện tử thực sự trở thành một kênh mở rộng thị trường cho sản phẩm địa phương, mỗi chủ thể cần phát huy đúng vai trò của mình. Người sản xuất phải chú trọng chất lượng và nguồn gốc hàng hóa; ngành chuyên môn và chính quyền hỗ trợ đào tạo, định hướng, kết nối; các nền tảng cung cấp công cụ và giải pháp bán hàng; doanh nghiệp logistics bảo đảm khâu đưa sản phẩm đến người tiêu dùng. Sự phối hợp này sẽ giúp người dân từng bước chuyển từ bán hàng trên nền tảng số sang chủ động khai thác thị trường số, góp phần nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.