Đưa tiện ích số đến gần người dân
Tại Hưng Yên, UBND xã Khoái Châu triển khai mô hình Nhà văn hóa số tại toàn bộ 14 thôn và khu dân cư từ cuối năm 2025 nhằm đưa dịch vụ công trực tuyến đến gần người dân, đồng thời giảm áp lực cho Trung tâm Phục vụ hành chính công. Người dân không phải đến trụ sở UBND xã để tìm hiểu thủ tục mà có thể tra cứu thông tin qua bảng niêm yết bộ 10 thủ tục hành chính tại nhà văn hóa thôn, tích hợp mã QR để truy cập quy trình và thành phần hồ sơ.
Để mô hình phát huy hiệu quả, chính quyền xã đã huy động các Tổ công nghệ số cộng đồng và cán bộ đoàn thể hướng dẫn người dân thao tác trên môi trường mạng; trang bị máy tính, máy in, máy scan và wifi tốc độ cao tại các nhà văn hóa. Những người chưa thành thạo công nghệ được hỗ trợ trực tiếp, từng bước hình thành thói quen sử dụng dịch vụ số.
Hiệu quả của những giải pháp này thể hiện khá rõ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã. Xã Khoái Châu được hình thành trên cơ sở sáp nhập 5 xã cũ, khiến lượng hồ sơ tăng cao. Thời gian đầu, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã chỉ giải quyết khoảng 100 lượt công dân mỗi ngày do nhiều người chưa biết chuẩn bị đầy đủ giấy tờ. Khi mô hình Nhà văn hóa số vận hành ổn định, với số biên chế không thay đổi, lượng hồ sơ giải quyết đã tăng gấp 2 lần; tình trạng hồ sơ phải trả lại, yêu cầu bổ sung giảm đáng kể.
Cùng với đó, xã Khoái Châu còn ứng dụng công nghệ vào quản lý địa bàn thông qua hệ thống camera an ninh và kênh thông tin “Khoái Châu OA” trên Zalo. Người dân có thể tra cứu văn bản điều hành, lịch tiếp công dân, dịch vụ công, thông tin sản phẩm OCOP, điểm đến, làng nghề; đồng thời gửi phản ánh về an ninh trật tự, ô nhiễm môi trường để các bộ phận chức năng tiếp nhận, xử lý.
Tại thành phố Cần Thơ, chiến dịch “60 ngày ra quân đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người dân kỹ năng số, sử dụng các dịch vụ số” được triển khai từ ngày 10/10 đến 8/12/2026. Lực lượng tham gia trực tiếp đã đến từng hộ gia đình, hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, tra cứu thông tin và khai thác các tiện ích số phục vụ đời sống. Với nhiều người lớn tuổi còn gặp khó khăn khi sử dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến và các tiện ích số, việc đến tận nhà hướng dẫn, chỉ từng thao tác giúp họ từng bước tự thực hiện, giảm thời gian và công sức đi lại.
Tại phường Vị Tân, địa phương lấy khả năng tiếp cận và sử dụng dịch vụ số của người dân làm thước đo kết quả công việc, yêu cầu các lực lượng tham gia thực hiện nhiệm vụ theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả, rõ sản phẩm”, không chạy theo hình thức, thành tích.
Thành phố Cần Thơ đặt mục tiêu đến cuối năm 2026, trên 80% người dân trưởng thành được hướng dẫn và có phát sinh sử dụng ít nhất một dịch vụ số thiết yếu. Thành phố cũng phấn đấu ít nhất 85% người trưởng thành đã có tài khoản VNeID mức độ 2 tham gia học tập trên nền tảng “Bình dân học vụ số”.
Chuyển đổi số từ những việc cụ thể
Công tác chuyển đổi số tại Cà Mau cũng được triển khai trên cả ba trụ cột chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử, địa phương đang triển khai 119 cơ sở dữ liệu theo chỉ đạo của Trung ương và 42 cơ sở dữ liệu chuyên ngành, trong đó đã hoàn thành 32 cơ sở dữ liệu; số hóa 100% cơ sở dữ liệu hộ tịch, cập nhật 1.069.657 thửa đất vào cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, đạt 100%. Tỉnh cũng triển khai 2.234/2.234 thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính.
Đến nay, 100% ấp, khóm trên địa bàn tỉnh được phủ sóng di động, kết nối cáp quang. Hệ thống quản lý văn bản liên thông 3 cấp và nền tảng LGSP kết nối 35 hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu. Phong trào “Bình dân học vụ số” và hoạt động của các Tổ công nghệ số cộng đồng đã hỗ trợ hàng trăm nghìn hộ gia đình tiếp cận dịch vụ số, giúp doanh nghiệp, chủ thể OCOP mở rộng sự hiện diện trên môi trường số.
Trong bối cảnh Cà Mau đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, lãnh đạo địa phương đặt ra yêu cầu chuyển đổi số phải gắn trực tiếp với các động lực tăng trưởng và lợi thế của địa phương. Hiệu quả cần được đo bằng năng suất lao động, chi phí giảm, thời gian xử lý công việc rút ngắn, chất lượng dịch vụ và năng lực cạnh tranh được cải thiện, thay vì chỉ căn cứ vào số lượng nền tảng hay hồ sơ được số hóa.
Tỉnh xác định cần chuẩn hóa dữ liệu theo tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung, có kiểm chứng”; đơn giản hóa quy trình để giảm thao tác cho cán bộ, giấy tờ và thời gian đi lại cho người dân. Việc ứng dụng dữ liệu, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo vào quản lý, điều hành cấp xã cũng cần gắn với các lĩnh vực kinh tế thế mạnh như nuôi trồng, chế biến thủy sản, nông nghiệp, thương mại và du lịch.
Đối với Khánh Hòa, chuyển đổi số được đặt trong yêu cầu duy trì tăng trưởng và khai thác hiệu quả các lợi thế về kinh tế biển, du lịch, thủy sản, công nghiệp. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Hà cho biết, tỉnh định hướng ứng dụng công nghệ vào các lĩnh vực có lợi thế, đồng thời quan tâm phát triển trí tuệ nhân tạo, bản sao số, robot, tự động hóa, công nghệ y sinh, công nghệ đại dương và năng lượng ngoài khơi. Trọng tâm là hoàn thiện hạ tầng số, khai thác hiệu quả dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin và tăng cường liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp để thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao và thương mại hóa sản phẩm công nghệ.
Đến năm 2030, Khánh Hòa phấn đấu có ít nhất 150 chủ thể khởi nghiệp sáng tạo, hình thành 7 vườn ươm, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, từng bước xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo và công viên đổi mới sáng tạo. Mục tiêu là đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh, tạo giá trị cụ thể cho tăng trưởng.
Những cách làm tại các địa phương đặt ra yêu cầu thực hiện nhất quán các chủ trương của Trung ương về kết nối, chia sẻ dữ liệu, tái cấu trúc thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng dịch vụ công. Trong đó, nguyên tắc người dân, doanh nghiệp chỉ phải khai báo thông tin một lần cần được cụ thể hóa bằng quy trình liên thông, dữ liệu dùng chung và trách nhiệm rõ ràng của từng cơ quan. Lấy những mô hình, giải pháp trên làm thước đo, các địa phương sẽ có cơ sở đánh giá đúng hiệu quả triển khai Nghị quyết 57, khắc phục tình trạng chạy theo số lượng nền tảng, mô hình, từng bước đưa khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển thực chất.
