Chuẩn hóa từ bên trong
Với gần 100 phiên livestream và hoạt động giới thiệu sản phẩm mỗi ngày, Melive Vietnam phải xử lý lượng nội dung lớn, đồng thời cập nhật quy định pháp luật. Phía sau mỗi phiên bán hàng là sự phối hợp giữa nhãn hàng, người sáng tạo và đội ngũ vận hành. Tốc độ sản xuất nội dung khiến yêu cầu kiểm soát thông tin trở thành công việc thường xuyên.
Bà Nguyễn Như Quỳnh, Giám đốc Melive Vietnam, cho biết doanh nghiệp kết nối nhà bán hàng với các nhà sáng tạo nội dung. Nhiều KOL, KOC có khả năng truyền tải thông điệp hiệu quả nhưng chưa được trang bị đầy đủ kiến thức pháp lý. Doanh nghiệp phải hỗ trợ họ hiểu quy định, điều chỉnh cách giới thiệu sản phẩm và thích ứng chính sách của nền tảng.
Theo bà Quỳnh, các hội nghị phổ biến pháp luật cần được bổ sung bằng công cụ hỗ trợ và kênh tương tác thường xuyên. Khi vướng mắc được giải đáp kịp thời, người sáng tạo và nhà bán hàng có thể chủ động điều chỉnh công việc. Hành lang pháp lý khi đó trở thành chuẩn mực vận hành, giúp hoạt động kinh doanh chuyên nghiệp hơn.
Ở góc độ nền tảng, ông Nguyễn Anh Thanh, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ TikTok Việt Nam, nhận định việc chưa hiểu đầy đủ quy định từng khiến nhiều tổ chức, cá nhân gặp khó khăn. Bên cạnh trường hợp cố tình vi phạm, có người vi phạm do thiếu kiến thức, khiến nhãn hàng e ngại khi tham gia thương mại điện tử.
Ông Thanh cho rằng, khung pháp lý rõ ràng giúp doanh nghiệp, người bán và nền tảng xác định trách nhiệm, có cơ sở tổ chức hoạt động minh bạch. Luật Thương mại điện tử, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đặt ra yêu cầu để các chủ thể rà soát cách vận hành. Việc thích ứng vì vậy cần đi vào từng công đoạn cụ thể.
Ông Nguyễn Thanh Đảo, Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo TP Hồ Chí Minh, lưu ý một phiên livestream có thể đồng thời xây dựng thương hiệu và tạo giao dịch. Doanh nghiệp cần hiểu mối liên hệ giữa quy định quảng cáo với thương mại điện tử, chú trọng chất lượng, xuất xứ hàng hóa và nghĩa vụ thuế. Việc sử dụng âm nhạc, hình ảnh cũng cần được kiểm tra quyền khai thác.
Những yêu cầu này cho thấy, doanh nghiệp cần chuyển từ xử lý sự vụ sang quản trị theo quy trình. Hồ sơ sản phẩm, tài liệu chứng minh nội dung giới thiệu, quyền sử dụng tư liệu và đầu mối giải quyết phản ánh cần được chuẩn bị trước. Mỗi bộ phận phải biết phần việc, thẩm quyền kiểm tra và cách chuyển xử lý khi phát hiện thông tin chưa phù hợp. Người bán nhỏ lẻ cần hướng dẫn dễ hiểu, gắn với giao dịch, để sử dụng công cụ số đúng quy định.
Quản lý bằng dữ liệu
Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định thể chế, nhân lực, hạ tầng, dữ liệu và công nghệ chiến lược là những nội dung trọng tâm; trong đó, thể chế cần đi trước một bước. Vận dụng định hướng này vào thương mại điện tử đòi hỏi kết hợp hoàn thiện quy định với hỗ trợ thực thi, để doanh nghiệp có khả năng chuyển yêu cầu pháp lý thành hoạt động hằng ngày.
Một nội dung cần chuẩn bị là dữ liệu nhận diện người bán. Theo hướng dẫn của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, chủ quản nền tảng trung gian có trách nhiệm xác thực người bán trước khi cho phép tham gia. Việc nhận diện đúng chủ thể giúp làm rõ đầu mối chịu trách nhiệm, tạo điều kiện tiếp nhận phản ánh, phối hợp kiểm tra và giải quyết tranh chấp.
Công nghệ cũng cần được sử dụng trong quản lý rủi ro. Ông Nguyễn Quang Huy, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP Hồ Chí Minh, cho biết lực lượng chức năng tăng giám sát không gian mạng trước nguy cơ hàng giả, hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Hoạt động kiểm tra được tổ chức phù hợp nhịp kinh doanh liên tục.
Theo ông Huy, lực lượng quản lý thị trường phối hợp công an, hải quan, cơ quan thuế và các đơn vị liên quan để kiểm soát từ nhập khẩu, vận chuyển, lưu kho đến phân phối. Công cụ công nghệ cùng dữ liệu doanh nghiệp được sử dụng để rà soát, sàng lọc tài khoản có dấu hiệu vi phạm. Mục tiêu là bảo vệ người mua và đơn vị kinh doanh chân chính.
Việc chia sẻ dữ liệu cần có mục đích, phạm vi và trách nhiệm rõ ràng, bảo đảm an toàn thông tin. Nền tảng có thể hỗ trợ lưu dấu giao dịch, tiếp nhận cảnh báo và chuyển thông tin cần thiết theo quy định. Doanh nghiệp cần bảo đảm hồ sơ chính xác, cập nhật được thay đổi, tránh tình trạng thông tin trên gian hàng khác với chứng từ thực tế.
Đại diện Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cho biết, giai đoạn đầu thực thi tạo áp lực do doanh nghiệp phải tìm hiểu đồng thời quy định về thương mại điện tử, thuế, an ninh mạng và dữ liệu cá nhân. Về lâu dài, quy định rõ giúp giảm nhập nhằng về vai trò của sàn, mạng xã hội và người bán. Hiệu quả phụ thuộc khả năng hướng dẫn thống nhất.
Đại diện doanh nghiệp Be Balance cũng xác định, minh bạch là trách nhiệm để xây dựng nền tảng kinh doanh bền vững. Từ nhu cầu đó, cơ chế hỗ trợ cần duy trì sau những đợt tập huấn, có đầu mối giải đáp và cập nhật tình huống mới. Doanh nghiệp, hiệp hội và nền tảng có thể cùng xây dựng tài liệu, công cụ kiểm tra phù hợp từng nhóm người sử dụng.
Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó giám đốc Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh, các doanh nghiệp khi triển khai ứng dụng Nghị quyết 57 trong thương mại điện tử cũng cần nhìn nhận qua năng lực vận hành, chất lượng dữ liệu để đạt hiệu quả phục vụ cao nhất cho khách hàng. Khi doanh nghiệp hiểu quy định, nền tảng xác định trách nhiệm và cơ quan quản lý khai thác dữ liệu hiệu quả, thị trường có thêm điều kiện phát triển ổn định. Niềm tin của khách hàng được củng cố sẽ tạo dư địa cho kinh tế số phát triển hơn.