Việc ứng dụng công nghệ và số hóa dữ liệu không chỉ nâng cao hiệu quả điều hành mà còn tạo thuận lợi để đổi mới phương pháp dạy và học.
Nâng cao hiệu quả giáo dục từ lớp học "số"
Là một trong những trường được lựa chọn thí điểm dạy học ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong năm học 2025-2026, Trường Trung học phổ thông Sơn Động số 1 đã đưa công nghệ này vào giảng dạy môn Toán. Qua thời gian thực hiện, chương trình bước đầu tạo thêm kênh học tập để học sinh ôn luyện, củng cố kiến thức và tiếp cận các dạng bài tập, qua đó, tăng tính chủ động trong học tập.
Thầy Đồng Xuân Lĩnh, Phó Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Sơn Động số 1 cho biết, học sinh khá hào hứng khi được tiếp cận phương thức học tập mới. Đặc biệt, môn Toán tưởng chừng khô khan đã được trực quan hóa kiến thức trừu tượng. Những nội dung khó hình dung như, hình học không gian, đồ thị hàm số... có thể được minh họa bằng hình ảnh, mô phỏng động, giúp học sinh dễ hiểu và ghi nhớ. Tuy nhiên, quá trình triển khai bộc lộ một số khó khăn do nhà trường đang sử dụng đồng thời nhiều nền tảng phục vụ dạy và học. Việc theo dõi, kiểm soát và đối chiếu kết quả học tập trên các hệ thống khác nhau vì thế chưa thực sự thuận tiện, một số giáo viên phải sử dụng song song nhiều nền tảng.
Từ thực tế đó, nhà trường mong muốn ngành Giáo dục tiếp tục hoàn thiện các phần mềm, tăng cường kết nối giữa các nền tảng và xây dựng nguồn dữ liệu học tập phong phú, được chuẩn hóa. Đây là điều kiện quan trọng để giáo viên khai thác hiệu quả công nghệ, giúp học sinh tiếp cận nguồn kiến thức chính xác, phù hợp chương trình giáo dục.
Không chỉ ở môn Toán, việc ứng dụng công nghệ số còn được mở rộng trong các môn học khác, trong đó có môn Ngữ văn. Cô Đỗ Thị Thu Hiền, giáo viên Ngữ văn Trường Trung học phổ thông Sơn Động số 1 cho biết, theo định hướng của ngành Giáo dục, giáo viên từng bước đưa các nền tảng số vào tổ chức hoạt động dạy học. Với môn Ngữ văn, cô sử dụng nền tảng trực tuyến để giao nhiệm vụ, hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài trước ở nhà. Học sinh có thể xem video bài giảng, thực hiện câu hỏi và bài tập ngắn để củng cố kiến thức trước khi đến lớp.
“Thông qua kết quả bài tập học sinh thực hiện trước ở nhà, giáo viên có thể nhận biết nội dung các em đã nắm vững và những phần còn hạn chế để thiết kế hoạt động dạy học trên lớp cho phù hợp. Những kiến thức học sinh đã hiểu có thể được củng cố nhanh, dành thêm thời gian cho nội dung các em còn chưa rõ”, cô Đỗ Thị Thu Hiền chia sẻ.
Theo cô Hiền, việc sử dụng nền tảng OLM để thiết kế câu hỏi ngắn, bài tập trắc nghiệm còn giúp giáo viên tiết kiệm thời gian kiểm tra, đánh giá. Sau khi học sinh hoàn thành bài tập, hệ thống tự động chấm và trả kết quả, thay vì giáo viên phải chấm thủ công từng bài như trước. Từ đó, giáo viên có thêm thời gian tập trung vào thiết kế hoạt động học tập, trao đổi và hướng dẫn học sinh.
Em Vi Như Quỳnh, học sinh lớp 12A9, Trường Trung học phổ thông Sơn Động số 1 cho biết, việc học tập trên các nền tảng số giúp em dễ dàng tiếp cận kiến thức, chủ động ôn tập và làm bài tập ngay trên máy tính. Các bài học được minh họa bằng hình ảnh, video và dẫn chứng sinh động nên em cảm thấy dễ hiểu, bớt khô khan và hứng thú hơn khi học. Sau mỗi bài học, chúng em có thể làm bài tập trực tuyến để tự kiểm tra mức độ hiểu bài, nhận biết phần kiến thức còn chưa nắm chắc để ôn tập thêm.
Phát huy hiệu quả quản trị giáo dục số
Cùng với đổi mới hoạt động dạy học, các trường đang chú trọng số hóa dữ liệu, từng bước hình thành hệ thống quản trị thống nhất, đáp ứng yêu cầu quản lý sau sắp xếp.
Tại Trường Trung học cơ sở Tân Tiến (phường Tân Tiến), sau sáp nhập, trường có 127 cán bộ, giáo viên, viên chức, người lao động và gần 2.700 học sinh, với một điểm chính và hai phân hiệu cách nhau khoảng 7km. Quy mô quản lý lớn, địa bàn hoạt động rộng đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức điều hành. Nhà trường đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý sĩ số, theo dõi hoạt động chuyên môn và điều hành công việc. Các nền tảng số, công cụ AI hỗ trợ giáo viên xử lý một số công việc hành chính, xây dựng học liệu và đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng trực quan, phù hợp hơn với nhu cầu của người học.
Tại Trường Tiểu học Suối Hoa (phường Kinh Bắc), năm học 2026-2027, nhà trường sử dụng phần mềm eNetViet kết hợp công nghệ nhận diện khuôn mặt để hỗ trợ điểm danh học sinh, giáo viên vào đầu giờ và cuối buổi học. Hệ thống giúp tự động hóa việc ghi nhận thông tin, giảm thao tác thủ công; đồng thời tăng cường trao đổi giữa nhà trường và phụ huynh.
Trường Trung học cơ sở Tiên Lục (xã Tiên Lục) được thành lập trên cơ sở sáp nhập các Trường Trung học cơ sở Tiên Lục số 1, 2 và 3. Sau sáp nhập, trường có một điểm chính và hai phân hiệu, với 56 lớp, hơn 2.400 học sinh. Nhằm bảo đảm hoạt động quản lý thông suốt, nhà trường chủ động triển khai cơ sở dữ liệu dùng chung giữa các điểm trường; tập trung hoàn thiện phần mềm quản lý cán bộ, giáo viên, giáo án điện tử, học bạ điện tử, hướng tới thống nhất dữ liệu trong toàn trường.
Thầy Trịnh Văn Thành, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết, với đặc thù có nhiều giáo viên trẻ, có trình độ về công nghệ thông tin, việc số hóa dữ liệu được triển khai tương đối thuận lợi. Bên cạnh quản trị trường học trên nền tảng số, nhà trường còn đẩy mạnh xây dựng và khai thác học liệu phục vụ chuyên môn. Mỗi giáo viên xây dựng kho học liệu riêng; các tổ chuyên môn hình thành kho học liệu chung, tiến tới xây dựng kho học liệu dùng chung toàn trường. Qua đó, giáo viên tại các điểm trường có thể chia sẻ tài liệu, tham khảo những mô hình hay, phương pháp giảng dạy hiệu quả.
Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo, năm 2026, ngành Giáo dục Bắc Ninh tiếp tục đẩy mạnh số hóa dữ liệu, kết nối các hệ thống thông tin và ứng dụng công nghệ vào quản lý, dạy học. Đến nay, Sở hoàn thành số hóa và ký số 951.526 văn bằng, chứng chỉ, trong đó, có 926.667 văn bằng tốt nghiệp Trung học phổ thông từ năm 1970 và 24.859 chứng chỉ tin học cơ bản, đạt 100% số văn bằng, chứng chỉ đã số hóa được ký số.
Đối với học bạ số năm học 2025-2026, tính đến ngày 20/9/2026, toàn ngành phát hành và đồng bộ thành công 695.472/701.745 học bạ lên cơ sở dữ liệu học bạ số của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đạt 99,11%. Việc chuẩn hóa dữ liệu trường, lớp, đội ngũ và học sinh, kết nối với cơ sở dữ liệu của Bộ và Trung tâm điều hành thông minh của thành phố góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tra cứu, xác minh thông tin và giải quyết thủ tục hành chính. Ngành đang thực hiện các nhiệm vụ nâng cấp cơ sở dữ liệu, quản lý hồ sơ điện tử, số hóa văn bằng và liên thông dữ liệu.
Theo định hướng của Sở Giáo dục và Đào tạo, năm 2027, Sở đề xuất phát triển các nền tảng số dùng chung, trong đó có kho tri thức số và trợ lý AI hỗ trợ cán bộ quản lý, giáo viên tra cứu văn bản, tổng hợp thông tin, thống kê và xử lý công việc; nghiên cứu ứng dụng AI Camera hỗ trợ quản trị và an toàn trường học; xây dựng nền tảng họp trực tuyến, hệ thống phục vụ tuyển sinh, thi mô phỏng, thông tin điện tử và thi đua, khen thưởng.
Chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi phương thức quản lý và tổ chức dạy học tại các cơ sở giáo dục ở Bắc Ninh. Từ những giờ học có sự hỗ trợ của AI, các nền tảng học tập trực tuyến đến việc số hóa, kết nối dữ liệu toàn ngành, công nghệ đang mở ra nhiều cơ hội đổi mới giáo dục. Đây không chỉ là bước chuyển về phương thức quản lý, giảng dạy mà còn góp phần xây dựng môi trường học tập linh hoạt, phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học, tạo nền tảng nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong thời đại số.