Những góc nhìn sâu sắc cùng loạt kiến nghị thiết thực của các đại biểu nhỏ tuổi về môi trường sống và học tập được bộc bạch tại Diễn đàn trẻ em tiếp xúc, đối thoại với lãnh đạo thành phố Cần Thơ năm 2026, chiều 8/11.
Khát vọng về môi trường giáo dục lành mạnh và không gian mạng an toàn
Trong kỷ nguyên chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng, thế hệ trẻ đang đứng trước vô vàn cơ hội phát triển nhưng đồng thời cũng phải đối mặt với những thách thức chưa từng có. Từ những rủi ro bủa vây trên không gian mạng như: Bạo lực ngôn từ, lừa đảo trực tuyến, rò rỉ thông tin cá nhân đến những áp lực học đường và sự thiếu hụt các thiết chế văn hóa, thể thao công cộng cho thiếu nhi...
Đại diện cho Liên đội Trung học cơ sở Thuận Hưng, em Lê Tuyết Minh nêu lên thực trạng về nhu cầu học tập trực tuyến và tra cứu tài liệu của học sinh hiện nay là rất cao, song các nội dung trên mạng lại xen lẫn nhiều thông tin chưa được kiểm chứng và thiếu những nguồn học liệu chuẩn hóa, an toàn. Từ đó, em Minh đã thẳng thắn chất vấn lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo về các giải pháp của địa phương trong xây dựng một kho học liệu số an toàn, miễn phí.
Bày tỏ sự băn khoăn trước các thủ đoạn tội phạm công nghệ cao như gạ gẫm gửi hình ảnh nhạy cảm rồi tống tiền, em Nguyễn Gia Lạc (Liên đội Trung học cơ sở Ninh Kiều) mong muốn được hướng dẫn cụ thể về các kênh liên lạc chính thức. Qua đó, trẻ em sẽ biết cách phát tín hiệu cầu cứu để được can thiệp khẩn cấp và bảo vệ an toàn thông tin cá nhân khi không may rơi vào tình huống nguy hiểm.
Đề cập đến những tổn thương âm thầm từ áp lực không gian mạng và tình trạng nghiện “thế giới ảo”, em Phạm Nguyễn Quỳnh Anh (Liên đội Trung học cơ sở Ninh Kiều) đã đặt câu hỏi về cách để học sinh có thể tiếp cận những chương trình tầm soát, phòng tư vấn hay kênh hỗ trợ tâm lý chuyên sâu từ thành phố và ngành y tế để kịp thời thoát khỏi bế tắc, trầm cảm.
Phân tích bạo lực học đường và khủng hoảng tâm lý dưới góc nhìn trực diện, em Lê Đỗ Khánh Vân, đại diện Liên đội Trường Trung học cơ sở Thốt Nốt, bày tỏ sự lo ngại khi các vấn đề này không chỉ dừng lại ở tác động vật lý mà còn lan rộng trên không gian mạng. Em Khánh Vân đề xuất thiết lập các hòm thư phản ánh thực sự bảo mật tại trường học để học sinh yên tâm báo cáo hành vi bắt nạt mà không sợ bị trả thù.
Em Phạm Gia Lộc, đại diện Liên đội Trường Trung học cơ sở Tân Phước Hưng, kỳ vọng các sở ngành hữu quan có thể xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh, trong đó nhấn mạnh việc đẩy mạnh ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục và kêu gọi mỗi học sinh tự cam kết không chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng, không sử dụng lời nói xúc phạm trên mạng xã hội.
Cam kết từ các cấp lãnh đạo
Về trăn trở của các đại biểu thiếu nhi liên quan học tập trong môi trường giáo dục số, ông Lâm Quốc Cường, Phó trưởng phòng Giáo dục Trung học và Giáo dục nghề nghiệp nhấn mạnh, ưu tiên hàng đầu của ngành giáo dục thành phố là trang bị "màng lọc" kiến thức cho học sinh. Cụ thể, Sở đang triển khai tập huấn để giáo viên trực tiếp hướng dẫn các em cách phân định nguồn tài liệu đáng tin cậy.
Đồng thời, ngành giáo dục đang đẩy mạnh lồng ghép "Khung năng lực số" với 6 trọng tâm (khai thác thông tin, giao tiếp, sáng tạo nội dung, an toàn số, giải quyết vấn đề và ứng dụng AI) vào chương trình học. Việc tích hợp sâu rộng các trụ cột này sẽ trao cho học sinh "chìa khóa" vững chắc để vừa có hướng học tập chuẩn xác, vừa chủ động làm chủ công nghệ.
Giải đáp băn khoăn của đại biểu thiếu nhi về tội phạm mạng và bạo lực trực tuyến, Thượng tá Phan Hoàng Long, Phó trưởng Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an thành phố Cần Thơ) nhấn mạnh, khi gặp nguy hiểm, bên cạnh việc chia sẻ với gia đình và nhà trường, các em có thể trực tiếp tìm đến mạng lưới 103 điểm công an xã, phường trên toàn thành phố. Lực lượng chức năng cam kết tiếp nhận mọi tin báo hỗ trợ khẩn cấp, xử lý nhanh chóng và bảo mật tuyệt đối danh tính nạn nhân. Công an thành phố cũng đang phối hợp triển khai chiến dịch "Không một mình" (bắt đầu từ ngày 10/10/2026) và đẩy mạnh tập huấn an ninh mạng cho cán bộ quản lý giáo dục, nhằm thiết lập "lưới an toàn" vững chắc bảo vệ thiếu nhi ngay từ học đường.
Ông Trần Văn Dũng, Phó Giám đốc Sở Y tế thành phố Cần Thơ giải đáp thắc mắc của các đại biểu thiếu nhi tại diễn đàn.
Đánh giá cao những thắc mắc về sức khỏe tinh thần mà các đại biểu nêu ra, ông Trần Văn Dũng, Phó Giám đốc Sở Y tế thành phố Cần Thơ nhận định, các tổn thương tâm lý do áp lực mạng và chứng nghiện thế giới ảo đôi khi còn nguy hiểm hơn cả chấn thương thể chất. Ngành y tế Cần Thơ đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp bảo vệ trẻ em. Nổi bật là việc duy trì khám sức khỏe học đường định kỳ, tầm soát sức khỏe tâm thần cộng đồng cho ít nhất 80% học sinh và dự án hỗ trợ tâm lý chuyên sâu giai đoạn 2026 - 2029.
Theo Phó Bí thư Thành đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội thành phố Cần Thơ Trần Việt Tuấn, các kiến nghị của thiếu nhi sẽ được tổng hợp gửi đến các cơ quan chức năng để có lộ trình giải quyết cụ thể theo đúng tinh thần của Luật Trẻ em 2016.
