Thông qua việc đầu tư hạ tầng thông minh, đưa giáo dục STEM, trí tuệ nhân tạo (AI), lập trình Robotics cùng các kỹ năng số thiết yếu vào lớp học, học sinh địa phương được trang bị nền tảng vững chắc về tư duy công nghệ để chủ động bước vào giai đoạn phát triển mới.
Trải nghiệm công nghệ số trong từng tiết học
Tại phòng học STEM của Trường Tiểu học Mạo Khê, không khí học tập luôn sôi nổi ngay từ các tiết lập trình robot dành cho học sinh lớp 3. Quây quần quanh sa bàn cùng máy tính và bộ công cụ lắp ráp, các em tự tay viết khối lệnh, nạp mã và điều khiển robot di chuyển, gắp vật thể theo yêu cầu. Mỗi khi robot vận hành chưa đúng quỹ đạo, cả nhóm cùng nhau thảo luận, rà soát và chỉnh sửa từng câu lệnh cho đến khi đạt kết quả chính xác. Sự hào hứng hiện rõ trên gương mặt em Nguyễn An Khánh, học sinh lớp 5E4 khi tận mắt thấy sản phẩm lập trình vận hành trơn tru: Em thấy bộ môn này không quá khó mà còn rất vui. Em muốn dành nhiều thời gian hơn nữa học STEM, AI, robot để tạo ra nhiều sản phẩm thú vị.
Từ sức hút của câu lạc bộ sinh hoạt vào chiều thứ Sáu hằng tuần, nhà trường đã tuyển chọn 23 đội tuyển thuộc khối lớp 4 và lớp 5 để bồi dưỡng chuyên sâu, hướng tới các sân chơi trí tuệ lớn. Trong quá trình ôn luyện, thay vì làm việc đơn lẻ, học sinh được rèn luyện phương pháp phối hợp nhóm khoa học nhằm tối ưu tốc độ giải đề trên sa bàn.
Chia sẻ về chiến thuật của đội mình, em Trần Quang Vinh, học sinh lớp 5E4 cho biết, cả nhóm phân công rõ một bạn đọc sa bàn và một bạn lập trình để làm dễ dàng, nhanh hơn; khi bạn đọc từng dữ kiện, mình sẽ hiểu ngay hướng đi thẳng, rẽ trái, rẽ phải hay gắp khối, với mục tiêu giành giải cao nhất trong cuộc thi tới.
Theo cô Nguyễn Thị Hạnh, giáo viên phụ trách lớp STEM AI của trường, chính việc làm quen sớm với quy trình vận hành công nghệ này giúp học sinh hình thành tư duy logic, khả năng giải quyết vấn đề và tinh thần hợp tác tự nhiên.
Các học sinh Trường Tiểu học Mạo Khê cùng nhau thảo luận hướng đi, thiết lập câu lệnh điều khiển robot di chuyển và gắp vật thể trên sa bàn thực hành.
Làn sóng ứng dụng công nghệ số tiếp tục được cụ thể hóa mạnh mẽ trong các tiết học văn hóa tại Trường Trung học cơ sở Mạo Khê. Với hạ tầng gồm 15 phòng học thông minh trang bị đồng bộ màn hình tương tác, máy tính xách tay cùng 3 phòng Tin học có 93 máy tính, giáo viên chuyển từ truyền thụ một chiều sang tổ chức các hoạt động tương tác trên bài giảng điện tử, kết hợp tư liệu số và video mô phỏng trực quan.
Sự thay đổi về phương pháp giảng dạy giúp học sinh tiếp thu kiến thức chủ động và hứng khởi hơn. Em Lương Quỳnh Mai, học sinh lớp 9D5 nhận xét, các bài giảng kết hợp hình ảnh trực quan trên bảng tương tác giúp học sinh dễ hiểu bài và mở rộng được nhiều kiến thức ngoài sách vở.
Dưới góc độ quản lý chuyên môn, thầy Phạm Đức Phong, Phó Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Mạo Khê khẳng định, việc khai thác hiệu quả hệ thống phòng học thông minh đã xóa bỏ sự đơn điệu của bảng đen phấn trắng trước đây, tạo môi trường để học sinh phát huy tính tự chủ trong mỗi giờ lên lớp.
Nền tảng đồng bộ ươm mầm công dân số tương lai
Để học sinh được thụ hưởng môi trường giáo dục hiện đại, phường Mạo Khê dành nguồn lực lớn cho công tác chuyển đổi số. Cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, địa phương triển khai Đề án chuyển đổi số trong giáo dục năm 2026 với kinh phí 5,339 tỷ đồng, kết hợp đầu tư cơ sở vật chất trường học lên tới 85,9 tỷ đồng. Mạo Khê trở thành địa phương đầu tiên của thành phố Quảng Ninh hoàn thành Đề án chuyển đổi số giáo dục và triển khai đồng bộ học bạ số tại 100% trường học.
Đánh giá hiệu quả từ thực tiễn triển khai tại cơ sở, thầy Phạm Đức Phong, Phó Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Mạo Khê cho biết, sau thời gian đưa vào vận hành đồng bộ, hệ thống học bạ số tạo chuyển biến rõ nét trong công tác quản trị và bảo đảm tính công bằng, minh bạch trong đánh giá học sinh. Mọi thao tác nhập và chỉnh sửa điểm đều được lưu vết chặt chẽ trên hệ thống. Việc tích hợp chữ ký số giúp liên thông, chuyển giao dữ liệu học tập của học sinh giữa các cấp học và địa phương diễn ra nhanh chóng, chính xác chỉ qua một thao tác trên nền tảng số, thay thế hoàn toàn quy trình lưu trữ và bàn giao hồ sơ giấy thủ công trước đây.
Phòng học thông minh tại Trường THCS Mạo Khê phát huy hiệu quả trong giảng dạy, song do đầu tư nhiều năm, một số thiết bị đã chậm, cần sớm được nâng cấp đồng bộ.
Cùng với chuẩn hóa dữ liệu định danh người học và thu học phí không dùng tiền mặt tại 100% cơ sở giáo dục, 100% cán bộ quản lý, giáo viên tại Mạo Khê đã ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo vào quản lý và soạn giảng, với 166/175 sáng kiến được công nhận trong 9 tháng năm 2026. Ngoài ra, 100% trường học trên địa bàn đưa 5 kỹ năng số cơ bản vào chương trình ngoại khóa cho học sinh trung học cơ sở (sử dụng dịch vụ công, mua sắm, thanh toán trực tuyến, tự bảo vệ trên không gian mạng và khai thác nền tảng số địa phương).
Bà Vũ Thị Thanh Hường, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Mạo Khê thông tin, địa phương xác định chuyển đổi số là phương pháp, công cụ căn bản để đổi mới giáo dục và hình thành lớp công dân số ngay từ khi các em còn ngồi trên ghế nhà trường. Thông qua việc đầu tư đồng bộ các phòng STEM hiện đại, duy trì câu lạc bộ AI, Robotics và tập huấn thường xuyên, phường mong muốn thắp lên tình yêu khoa học công nghệ, giúp học sinh phát triển tư duy sáng tạo để đóng góp vào sự phát triển của quê hương.
Môi trường giáo dục lấy người học làm trung tâm đã mang lại những kết quả nổi bật. Năm 2026, học sinh phường Mạo Khê giành giải Nhất toàn đoàn Hội thi Tin học trẻ thành phố Quảng Ninh lần thứ XXVII (riêng Trường Trung học cơ sở Mạo Khê đoạt 12 giải gồm 4 giải Nhất, 4 giải Ba, 4 giải Khuyến khích cùng thủ khoa, á khoa môn Tin học kỳ thi tuyển sinh Trường Trung học phổ thông Chuyên Hạ Long). Đồng thời, học sinh phường Mạo Khê giành 11 giải tại Cuộc thi Vô địch Quốc gia STEM, AI và Robotics (VSAR), 9 giải Robotics và AI (có 2 giải dự thi quốc tế) và 4 giải Khoa học kỹ thuật cấp thành phố (1 dự án dự thi cấp quốc gia).
Trong 3 tháng còn lại của năm 2026, địa phương tiếp tục trang bị thêm các phòng học STEM đồng bộ và ứng dụng AI xây dựng Hệ sinh thái tiếng Anh trong trường học, tạo bệ phóng giúp học sinh làm chủ công nghệ trong giai đoạn mới.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Quảng Ninh, đến nay, 100% cơ sở giáo dục vận hành hệ thống quản lý trực tuyến, học bạ số, sổ điểm điện tử và một nửa đạt chuyển đổi số mức 3; thí điểm giáo dục AI tại 118 cơ sở với 1.500 cán bộ, giáo viên được tập huấn trong năm học 2025 - 2026. Khắc phục tình trạng triển khai chưa đồng đều ở giai đoạn đầu, năm học 2026 - 2027, toàn ngành tiếp tục phát triển học liệu số, trường học số và nâng cao năng lực số cho đội ngũ nhà giáo, học sinh.
