Theo truyền thông Mỹ, Giám đốc Sở thú Cincinnati, ông Dave Jenike, cho biết trong thông cáo báo chí ngày 19/11: “Hiện chúng tôi vẫn đang rất sốc. Chúng tôi không nghĩ sự việc lại có kết cục như vậy. Fiona đã chiến đấu cho đến khi không thể tiếp tục nữa”.
Khi chào đời với cân nặng chỉ 13,2 kg (mức thấp kỷ lục đối với một con hà mã sinh non), Fiona gần như không thể đi lại và không đủ sức đứng lâu để bú mẹ. Những người chăm sóc đã thành lập đội ngũ mang tên “Đội Fiona”, túc trực suốt ngày đêm để cho ăn và chăm sóc, giúp con vật non nớt vượt qua nguy cơ tử vong. Nỗ lực này đã khiến những người yêu động vật trên khắp thế giới vô cùng vui mừng.
Gần 10 năm sau, Fiona nuốt phải một chiếc mũ len vô tình lọt vào khu vực sinh sống. Theo Giám đốc truyền thông Sở thú Cincinnati, chiếc mũ được ném lên không trung phía trước khu vực nuôi hà mã, sau đó bị quạt trần cuốn vào và hất văng qua một khe hở rộng khoảng 30 cm phía trên các ô cửa kính quan sát cao 3,7 m.
Sau khi cân nhắc các phương án, các bác sĩ thú y xác định việc phẫu thuật bằng cách rạch một đường dài trên cơ thể Fiona sẽ đồng nghĩa với án tử đối với một con hà mã có kích thước như vậy. Do đó, các bác sĩ đã áp dụng biện pháp chăm sóc hỗ trợ với hy vọng Fiona có thể tự đào thải chiếc mũ.
Theo bác sĩ Gabriella Flacke, chuyên gia về hà mã kiêm bác sĩ thú y tại Sở thú Miami, hà mã thông thường có lớp da dày bất thường. Lớp da này giúp điều hòa thân nhiệt và bảo vệ cơ thể, nhưng cũng khiến các vết mổ khó lành.
Fiona qua đời khoảng 2 tuần sau khi nuốt phải chiếc mũ. Kết quả khám nghiệm tử thi do sở thú thực hiện cho thấy chiếc mũ nằm ở đoạn giữa của ruột non, cách ngăn dạ dày cuối cùng khoảng 7,6 m và cách điểm cuối của đường ruột khoảng 15,2 m.
Giám đốc bộ phận Sức khỏe động vật của Sở thú Cincinnati Mike Wenninger cho biết: “Các phương pháp nội soi đường tiêu hóa trên và dưới đều không thể tiếp cận dị vật. Ngoài chăm sóc hỗ trợ, không có phương pháp điều trị nào có khả năng thành công và kết quả khám nghiệm tử thi xác nhận rằng mọi biện pháp chăm sóc hỗ trợ đều không thể cứu được Fiona”.
Cái chết của Fiona đã gây ra làn sóng tiếc thương trên mạng xã hội. Những người từng dõi theo quá trình trưởng thành của con vật bày tỏ nỗi đau buồn và sự thất vọng trước những sự việc đáng tiếc dẫn đến cái chết.
Ngày 20/11, ông Jenike cho biết: “Chúng tôi đã nhận được rất nhiều tình cảm từ cộng đồng địa phương và người dân ở những nơi khác”. Ông nói thêm rằng sở thú rất xúc động khi chứng kiến các sân vận động, cây cầu và tòa nhà được thắp sáng màu tím vào tối hôm trước để tưởng nhớ Fiona. Ông nói: “Sự ủng hộ từ khắp nơi trên thế giới khiến tôi nhớ lại thời điểm mọi người cùng đoàn kết, hy vọng Fiona có thể sống sót. Con vật đã làm được điều đó và mang lại cho chúng ta gần một thập kỷ nụ cười”.
Một người bình luận trên trang Facebook của sở thú viết: “Fiona, bạn đã cho thế giới thấy tình yêu thương. Mọi hành động đều có hậu quả. Thế giới hôm nay trở nên u ám hơn”.
Một người khác cho rằng đây là dịp để nhắc nhở mọi người về những hậu quả nghiêm trọng ngoài ý muốn có thể xuất phát từ những hành động tưởng chừng vô hại. Người này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giáo dục trẻ em cũng như người lớn ý thức về môi trường xung quanh và hành động của bản thân.
Jenna Wingate, người trực tiếp chăm sóc Fiona tại sở thú, cảm thấy như vừa mất đi một người đặc biệt. “Không chỉ có cảm giác mất đi một thành viên trong gia đình, một người bạn và con vật đặc biệt nhất, có ảnh hưởng lớn nhất đến cuộc đời tôi mà tôi từng chăm sóc, tôi còn cảm thấy như mình đã đánh mất một phần bản sắc của bản thân”, Wingate viết trong bài tưởng nhớ đăng trên Instagram.
Cô cho biết mình và Fiona dường như đã cùng nhau trưởng thành. Wingate từng mỉm cười khi nghĩ đến viễn cảnh cả hai cùng già đi và Fiona vẫn ở đó khi cô nghỉ hưu.
Hình ảnh Fiona xuất hiện khắp nơi trong cuộc sống của Wingate, từ những bức ảnh treo trong nhà, cốc cà phê trong tủ đến những chiếc áo phông trong ngăn kéo. Cô chia sẻ: “Không phải chúng tôi có thể hay sẽ quên Fiona, nhưng tôi không biết làm thế nào để nguôi ngoai khi những hình ảnh gợi nhớ về con vật xuất hiện ở bất cứ nơi đâu. Fiona là một điều kỳ diệu trong hình hài một con hà mã”, Wingate nói.
Những người đến sở thú vào tối 20/11 cũng dành thời gian tưởng nhớ cuộc đời và những ảnh hưởng của Fiona. Một người tên Debby Manning cho biết, Fiona đã phải vượt qua nhiều trở ngại trong cuộc đời, qua đó thể hiện nghị lực phi thường và thực sự trở thành “nữ hoàng của thành phố Cincinnati cũng như của cả nước Mỹ”.
Theo bác sĩ Flacke, động vật trong các sở thú, đặc biệt là hà mã, không hiếm trường hợp tử vong do nuốt phải dị vật. Bà nói: “Tôi biết ít nhất hơn một chục trường hợp tương tự tại các sở thú trên thế giới, không chỉ ở Mỹ. Hà mã đột nhiên bị ốm không rõ nguyên nhân rồi chết. Khi tiến hành khám nghiệm tử thi, người ta phát hiện đường ruột bị tắc nghẽn bởi một dị vật như quả bóng hoặc đồ chơi trẻ em”.
Bà Flacke giải thích rằng khi có vật gì đó rơi xuống nước và tạo ra tiếng động, các loài động vật sống dưới nước như hà mã hoặc cá sấu thường có xu hướng kiểm tra và thậm chí nuốt vật thể đó.
Theo bà, vấn đề nằm ở thiết kế của các sở thú nhằm tạo điều kiện cho khách tham quan tương tác gần hơn với động vật. Bà nói: “Mọi người muốn đến sở thú và cảm thấy gần gũi với các con vật. Nhưng điều đó cũng khiến đồ vật có thể rơi hoặc bị ném vào khu vực nuôi nhốt, dù cố ý hay vô tình. Đó là một thực tế đáng tiếc”.
Chủ tịch Hiệp hội Thú y Mỹ Jennifer Quammen nhấn mạnh rằng dù trường hợp của Fiona xuất phát từ sự cố nghiêm trọng, nhưng mọi người cần thực hiện những biện pháp đơn giản như giữ chặt đồ dùng cá nhân khi ở gần khu vực nuôi động vật, tôn trọng các rào chắn an toàn và không để những vật dụng có nguy cơ gây nguy hiểm trong tầm với của động vật. Bà nói: “Chúng ta đều có trách nhiệm chung trong bảo vệ động vật trước những đồ vật có thể gây nguy hiểm. Một thứ tưởng chừng vô hại đối với con người có thể gây ra hậu quả thảm khốc đối với động vật”.
Phó Chủ tịch điều hành Hiệp hội Sở thú và Thủy cung Melissa Howerton nhận định, các sở thú đóng vai trò xây dựng sự đồng cảm với thế giới tự nhiên thông qua kết nối khách tham quan với những loài động vật mà nhiều người khó có cơ hội được tận mắt chứng kiến. Bà coi cái chết của Fiona là một sự cố bi thảm và hiếm gặp.
Theo bà Howerton, mối gắn kết giữa Fiona với đông đảo người dân trên thế giới là minh chứng cho ảnh hưởng mà động vật có thể tạo ra đối với con người. Bà gửi lời chia buồn tới đội ngũ Sở thú Cincinnati và cộng đồng những người yêu động vật trên khắp thế giới từng chứng kiến những điều kỳ diệu mà Fiona mang lại.
Sở thú Cincinnati vẫn mở cửa đón khách, nhưng khu vực nuôi hà mã mang tên Hippo Cove sẽ đóng cửa đến hết cuối tuần để đội ngũ chăm sóc động vật có không gian cần thiết.
Theo Giám đốc bộ phận Chăm sóc động vật của sở thú Christina Gorsuch, những con hà mã còn lại, gồm mẹ của Fiona là Bibi, người anh em cùng cha khác mẹ Fritz và con đực Tucker, vẫn ăn uống và có hành vi bình thường. Bà nói: “Rất khó để biết chúng cảm thấy thế nào, nhưng hiện tại chúng dường như vẫn sinh hoạt như bình thường”.