Theo báo Rzeczpospolita, một phi công Thụy Điển điều khiển tiêm kích JAS 39 Gripen đã được NATO cấp quyền khai hỏa có điều kiện đối với mục tiêu nghi là tên lửa hành trình Kh-101 của Nga trong vụ xâm phạm không phận miền Đông Nam Ba Lan hôm 20/11. Tuy nhiên, phi công quyết định không khai hỏa vì thời tiết xấu khiến việc xác định chính xác mục tiêu không thể thực hiện.
Báo The Kyiv Post ngày 21/11 dẫn lời Trung tướng Ireneusz Nowak, Tư lệnh Tác chiến quân đội Ba Lan cho biết phi công Thụy Điển đã tiếp cận để đánh chặn một vật thể bay ban đầu được đánh giá là tên lửa hành trình Kh-101 của Nga và báo cáo rằng nhiều khả năng ông đang theo dõi loại vũ khí này.
Tuy nhiên, phi công không thể xác nhận mục tiêu bằng mắt thường hoặc thông qua các hệ thống ngắm bắn quang điện tử trên máy bay do điều kiện thời tiết mà Tướng Nowak mô tả là "cực kỳ khó khăn" tại khu vực đánh chặn.
Vì vậy, mặc dù đã được NATO cho phép sử dụng vũ khí thật để tấn công mục tiêu, phi công vẫn không khai hỏa.
Những vật thể nào đã xâm nhập không phận Ba Lan trong cuộc tấn công ngày 20/11?
Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz cho biết trong cuộc tấn công đường không quy mô lớn của Nga nhằm vào Ukraine kéo dài qua đêm đến rạng sáng thứ Sáu, ngày 20/11, radar quân sự Ba Lan đã theo dõi 11 mối đe dọa tiềm tàng trên không đang tiến gần biên giới.
Ba vật thể, được đánh giá là hai tên lửa hành trình, nhiều khả năng thuộc loại Kh-101, và một thiết bị bay không người lái sử dụng động cơ phản lực, đã vượt qua biên giới Ukraine vào lãnh thổ Ba Lan và rơi xuống ba địa điểm khác nhau tại các tỉnh Podkarpackie và Lublin.
Theo ông Kosiniak-Kamysz, một tên lửa Kh-101 đã rơi xuống làng Nowy Lipowiec, cách biên giới Ukraine khoảng 62 km. Tên lửa thứ hai rơi tại Rudnik nad Sanem, trong khi thiết bị bay không người lái sử dụng động cơ phản lực rơi xuống Młodochów (Molodycz).
Cả ba địa điểm đều nằm ở Đông Nam Ba Lan, gần thao trường Nowa Dęba, nơi lực lượng của 11 quốc gia đang tiến hành cuộc tập trận quân sự đa quốc gia Koalicja 26.2.
Trong suốt đêm, các tiêm kích F-16 của Ba Lan và Gripen của Thụy Điển tuần tra không phận Ba Lan, với sự hỗ trợ của máy bay tiếp dầu trên không thuộc Không quân Hoàng gia Hà Lan và một máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không Saab của Ba Lan hoạt động tại khu vực Podkarpackie và Lublin.
Phản ứng của Vácsava (Warsaw), Washington và NATO trước vụ xâm phạm không phận
Giới chức Ba Lan đã mở cuộc điều tra, đồng thời triển khai các đơn vị quân đội và lực lượng ứng phó khẩn cấp để bảo vệ ba địa điểm xảy ra vụ rơi. Bộ trưởng Quốc phòng Kosiniak-Kamysz và Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho biết Vácsava cùng các đồng minh NATO nghi ngờ đây là một "hành động khiêu khích có chủ ý".
Vụ xâm phạm không phận xảy ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố trong cuộc phỏng vấn với Fox News trên chuyên cơ Không lực Một hôm 19/11 rằng những lần thiết bị bay không người lái và tên lửa Nga trước đây xâm nhập không phận Ba Lan có thể là do nhầm lẫn.
Phát biểu của ông Trump được đưa ra sau khi Thủ tướng Tusk chỉ trích việc Tổng thống Mỹ gọi Tổng thống Nga Vladimir Putin là "bạn của tôi" trong hội nghị thượng đỉnh ba bên với ông Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Thâm Quyến. Sau đó, ông Tusk viết trên mạng xã hội X: "Cầu Chúa bảo vệ chúng ta khỏi những người bạn như vậy".
Vào ngày 20/11, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) và Anh đã lên án vụ xâm phạm không phận tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels. Trong khi đó, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte cam kết tăng cường năng lực răn đe của liên minh trước chuyến thăm Vácsava dự kiến diễn ra vào thứ Bảy, ngày 21/11.
Vụ việc gợi lại sự cố xâm phạm không phận Ba Lan hồi tháng 9/2025, khi nhiều thiết bị bay không người lái của Nga bay vào lãnh thổ nước này trong một cuộc tấn công nhằm vào Ukraine. Khi đó, các máy bay NATO đã được triển khai đánh chặn một số mục tiêu, đồng thời các nước đồng minh tăng cường hệ thống phòng không ở sườn phía Đông.