Phóng viên TTXVN tại Buenos Aires đưa tin, bên ngoài văn phòng phó thị trưởng thị trấn Sierra Grande, cách thủ đô Buenos Aires hơn 1000 km về phía Nam, một tấm áp phích cũ kỹ tuyên bố chiến thắng: “Chúng ta đã làm được… LNG cho Sierra Grande”. Từng là thị trấn khai khoáng sầm uất nằm giữa vùng cây bụi trải dài tới tận chân trời, Sierra Grande hiện mang vẻ hoang tàn sau khi mỏ quặng sắt đóng cửa. Tuy nhiên, địa phương này đang cảm nhận rõ sự chuyển mình mạnh mẽ nhờ những cải cách kinh tế thị trường tự do của Tổng thống Javier Milei.
Theo kế hoạch, liên danh gồm tập đoàn năng lượng quốc gia Argentina YPF SA, tập đoàn dầu khí châu Âu Eni SpA và một công ty con của tập đoàn dầu khí quốc gia Abu Dhabi (Adnoc) dự kiến dẫn khí tự nhiên từ mỏ đá phiến khổng lồ Vaca Muerta ra bờ biển Đại Tây Dương để hóa lỏng và xuất khẩu ra toàn cầu. Với công suất thiết kế 12 triệu tấn LNG mỗi năm, đây có thể trở thành tổ hợp hóa lỏng ngoài khơi lớn nhất thế giới, giúp Argentina chuyển mình thành nhà cung cấp năng lượng chủ chốt toàn cầu.
Với hai ngân hàng JPMorgan Chase & Co và Banco Santander SA đứng ra thu xếp vốn, quyết định đầu tư cuối cùng dự kiến được đưa ra vào ngày 30/11. Nếu được thông qua, sự kiện này sẽ là thắng lợi chính trị quan trọng đối với Tổng thống Milei, dù việc triển khai trọn vẹn dự án vẫn phụ thuộc lớn vào việc ông tái đắc cử trong cuộc bầu cử tổng thống diễn ra chưa đầy một năm nữa hoặc ít nhất là sự duy trì ổn định của các chính sách cải cách hiện nay.
Đối với một quốc gia nhiều thập kỷ chật vật trong vòng xoáy khủng hoảng kinh tế, dự án Argentina LNG mang lại nguồn thu ngoại tệ khổng lồ, có thể đưa kim ngạch xuất khẩu dầu khí đá phiến của Argentina lên tới 30 tỷ USD/năm, tương đương giá trị xuất khẩu đậu tương và ngô vốn là trụ cột thu ngoại tệ truyền thống của nước này. Tại Sierra Grande, dự án hứa hẹn mang lại việc làm và hạ tầng ở quy mô chưa từng có kể từ thời kỳ hoàng kim của ngành khai mỏ.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, Argentina phải vượt qua nhiều thách thức lớn như huy động nguồn vốn khổng lồ, chốt được các hợp đồng bao tiêu nhiều năm trước khi chuyến hàng đầu tiên khởi hành và thuyết phục các nhà đầu tư quốc tế rằng chính sách sẽ không đảo ngược sau nhiệm kỳ chính phủ hiện tại. Trong lịch sử, Argentina từng nhiều lần đảo chiều chính sách, “giằng co” giữa can thiệp nhà nước sâu rộng và mở cửa kinh tế tư nhân, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng, khiến các tập đoàn nước ngoài dè dặt với những dự án cần nhiều năm thu hồi vốn.
Để tạo dựng niềm tin cho giới đầu tư, Tổng thống Milei đã ban hành Cơ chế Khuyến khích Đầu tư Lớn (RIGI) với hàng loạt ưu đãi về thuế, hải quan và ngoại hối. Đến nay, chính phủ đã phê duyệt hơn 20 dự án theo cơ chế này. RIGI cung cấp các cam kết bảo hộ kéo dài 30 năm, bao gồm bảo đảm quyền xuất khẩu và cho phép doanh nghiệp giữ doanh thu bằng đồng USD ở nước ngoài, nhằm xóa bỏ nỗi lo nhà nước can thiệp vào hoạt động xuất khẩu hoặc ép doanh nghiệp giữ ngoại tệ trong nước như trước đây.
Dù vậy, rủi ro chính trị vẫn hiện hữu khi ứng cử viên cánh tả tiềm năng cho cuộc bầu cử tổng thống năm tới là ông Axel Kicillof – nhà kinh tế từng dẫn dắt quá trình quốc hữu hóa gây tranh cãi đối với YPF năm 2012 - đã chỉ trích RIGI cho phép doanh nghiệp bỏ qua tòa án Argentina, đồng thời ưu tiên nguồn khí giá rẻ phục vụ công nghiệp nội địa. Dù giới phân tích nhận định nguồn thu ngoại tệ từ các dự án dầu khí RIGI sẽ có giá trị với bất kỳ chính phủ nào, bài toán huy động vốn vẫn là phép thử lớn. YPF và Eni cho biết tới 70% tổng mức đầu tư có thể phải dựa vào vốn vay dự án - con số vượt xa gói tài chính khoảng 2 tỷ USD của dự án đường ống và cảng xuất khẩu dầu thô Vaca Muerta Oil South (VMOS) đang xây dựng gần đó.
Các ngân hàng hiện vẫn thận trọng trước thềm bầu cử năm tới và có thể mới chỉ cung cấp các khoản vay bắc cầu ban đầu hoặc thư bày tỏ ý định tài trợ. Khoản đóng góp trị giá 6 tỷ USD từ Chính phủ Mỹ cũng đang được xúc tiến, song chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hồi đầu tháng này có thể khiến các khoản đầu tư năng lượng của Mỹ ở nước ngoài bị giám sát chặt chẽ hơn. Bên cạnh đó, bất kỳ sự chậm trễ nào cũng có thể khiến Argentina LNG bước vào thị trường trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu dư thừa khi Mỹ và nhiều nhà cung cấp lớn khác đang mở rộng công suất trước mốc xuất khẩu dự kiến vào khoảng năm 2030 của Argentina.
Tuy nhiên, cuộc xung đột tại Iran hiện nay đang thúc đẩy một số khách hàng đa dạng hóa nguồn cung ngoài Trung Đông, đơn cử như việc Ba Lan vừa hủy hợp đồng với Qatar, tạo ra cú hích bất ngờ giúp Argentina thuận lợi hơn trong việc tìm kiếm các hợp đồng mua bán dài hạn.
Ở góc độ địa phương và môi trường, dự án cũng đặt ra những câu hỏi về tính bền vững của việc làm sau giai đoạn xây dựng cũng như tác động sinh thái tại vịnh San Matias. Giai đoạn đầu của dự án sẽ triển khai hai tàu hóa lỏng nổi khổng lồ neo đậu ngoài khơi vịnh San Matias – nơi có vùng nước sâu thuận lợi cho siêu tàu chở dầu khí nhưng đồng thời là khu vực sinh sản của cá voi, trong đó một phần thuộc diện bảo tồn của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO). Phía chủ đầu tư khẳng định đã phối hợp với các nhà sinh vật học địa phương để áp dụng quy trình giám sát cá voi nghiêm ngặt và giảm tốc độ tàu thuyền nhằm bảo vệ môi trường sinh thái và cộng đồng địa phương.