Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại một cuộc họp báo ở Nhà Trắng. Ảnh: THX/TTXVN
Báo The Kyiv Post của Ukraine ngày 20/2 cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đã quyết định gia hạn các lệnh trừng phạt đối với Liên bang Nga thêm một năm, với lý do Moskva sáp nhập Crimea, tiến hành chiến tranh tại Donbass và triển khai chiến dịch quân sự đặc biệt nhằm vào Ukraine.
Theo thông báo của Tổng thống Mỹ đề ngày 18/2, dự kiến được đăng trên Công báo Liên bang Mỹ vào ngày 20/2 (theo giờ địa phương), các biện pháp này sẽ tiếp tục có hiệu lực sau ngày 6/3/2026.
Trong thông báo đưa ra, Tổng thống Trump nêu rõ: “Tôi tiếp tục gia hạn thêm một năm tình trạng khẩn cấp quốc gia được tuyên bố trong Sắc lệnh Hành pháp 13660”.
Chế độ trừng phạt này lần đầu được ban hành năm 2014 dưới thời chính quyền Barack Obama, nhằm đáp trả việc Liên bang Nga sáp nhập Crimea, và sau đó được mở rộng thông qua các sắc lệnh hành pháp tiếp theo.
Trong thông báo mới nhất, chính phủ Mỹ cho rằng các hành động của Liên bang Nga vẫn tiếp tục gây ra “một mối đe dọa bất thường và phi thường đối với an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại” của Mỹ.
Theo báo The Kyiv Post, sắc lệnh Hành pháp 13660 tạo nền tảng pháp lý cho toàn bộ kiến trúc trừng phạt của Washington đối với Moskva.
Các biện pháp bổ sung, bao gồm Sắc lệnh Hành pháp 14065 và 14068 ban hành năm 2022, đã mở rộng phạm vi hạn chế sau khi Liên bang Nga triển khai chiến dịch quân sự đặc biệt nhằm vào Ukraine.
Các lệnh trừng phạt bao gồm những biện pháp cá nhân nhằm vào những người thân cận của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, các nhà tài phiệt và quan chức cấp cao; các hạn chế theo ngành nhằm cắt giảm khả năng tiếp cận công nghệ, vốn và thiết bị năng lượng phương Tây; lệnh cấm xuất nhập khẩu các mặt hàng chiến lược và các hạn chế đối với giao dịch liên quan đến nợ công của Liên bang Nga.
Việc gia hạn hằng năm là cần thiết để ngăn các biện pháp này tự động hết hiệu lực.
Người dân mua hàng tại siêu thị ở Moskva, Liên bang Nga. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Theo kênh thông tin United24, sức ép trừng phạt đã đẩy mức độ hội nhập thương mại của Liên bang Nga xuống thấp nhất trong hơn ba thập niên, với các con số tương đương giai đoạn cuối của Liên Xô.
Cụ thể trong năm 2025, xuất khẩu chỉ chiếm 17,8% GDP của Liên bang Nga, giảm từ mức 22,2% của năm trước, trong khi nhập khẩu giảm từ 17,8% xuống còn 15,2%.
Nhà kinh tế Olga Belenkaya thuộc công ty Finam mô tả tỷ trọng xuất khẩu này là “mức tối thiểu tuyệt đối” trong lịch sử Liên bang Nga hiện đại.
Đặc phái viên trừng phạt của Liên minh châu Âu (EU) cũng cho biết các biện pháp của phương Tây đang tạo ra “tác động đáng kể” đối với nền kinh tế Liên bang Nga.
Ông David O’Sullivan, đặc phái viên EU về trừng phạt, cảnh báo rằng các hạn chế này “không phải là viên đạn bạc” và vẫn có nguy cơ bị né tránh, nhưng nói thêm rằng ông ngày càng tin tưởng chúng đang làm suy yếu nền tảng kinh tế của Liên bang Nga.
Trong khi đó, hai quan chức tình báo nói với Reuters rằng Moskva đang tìm cách tách các cuộc đàm phán hòa bình cho Ukraine thành hai hướng: một hướng tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh, và hướng khác liên quan đến hợp tác kinh tế song phương với Mỹ, có thể bao gồm cả việc nới lỏng trừng phạt.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trước đó cho biết tình báo Ukraine cho thấy các nhà đàm phán Mỹ và Liên bang Nga đã thảo luận về khả năng hợp tác kinh tế trị giá tới 12 nghìn tỷ USD, được cho là do đặc phái viên Liên bang Nga Kirill Dmitriev đề xuất.
Các quan chức châu Âu nhận định những đề xuất này có thể được thiết kế nhằm vừa thu hút giới lãnh đạo chính trị Mỹ, vừa làm hài lòng các tầng lớp doanh nghiệp của Liên bang Nga đang chịu trừng phạt.
Bất chấp các nỗ lực ngoại giao dồn dập, lãnh đạo tình báo châu Âu nói với Reuters rằng họ thấy rất ít dấu hiệu cho thấy Moskva sẵn sàng nhượng bộ các mục tiêu cốt lõi trong tương lai gần.
Một quan chức mô tả Liên bang Nga vẫn tỏ ra có khả năng chống chịu, trong khi một người khác cảnh báo về các rủi ro tài chính đáng kể vào nửa sau năm 2026, viện dẫn khả năng tiếp cận thị trường vốn hạn chế, chi phí vay mượn cao và phần tài sản thanh khoản trong quỹ tài sản quốc gia của Liên bang Nga đang ngày càng thu hẹp.