Báo Ukrainska Pravda của Ukraine chiều 17/2, theo giờ địa phương, cho biết các sĩ quan tình báo quốc phòng nước này đã công bố những đoạn hội thoại bị chặn thu, trong đó binh sĩ Liên bang Nga phàn nàn về chất lượng của các giải pháp thay thế trong nước, đặc biệt là các thiết bị đầu cuối vệ tinh của Gazprom Space Systems.
Theo lời các binh sĩ Liên bang Nga, việc sử dụng những hệ thống này trong điều kiện tác chiến gần như không thể do chất lượng kết nối kém.
Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine cho biết các thiết bị đầu cuối của Gazprom Space Systems không thể bảo đảm truyền dẫn video ổn định về các sở chỉ huy.
Các thiết bị của Gazprom Space Systems hoạt động thông qua chuỗi vệ tinh Yamal satellite series, trong đó có năm vệ tinh đang ở quỹ đạo địa tĩnh.
Tuy nhiên, theo Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine, số lượng vệ tinh như vậy không đủ để bao phủ toàn bộ tuyến mặt trận, vì năng lực vệ tinh của nhóm này chủ yếu được sử dụng để phục vụ các thuê bao trong lãnh thổ Liên bang Nga”.
Kể từ ngày 23/2/2024, công ty vận hành các hệ thống nói trên đã bị áp đặt các lệnh trừng phạt quốc tế.
Từ đầu năm 2026, các lực lượng của Liên bang Nga có xu hướng tăng cường lắp đặt các thiết bị đầu cuối Starlink lên các thiết bị bay không người lái tấn công nhằm vượt qua hệ thống phòng không của Ukraine.
Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) cho biết quân đội Nga đã sử dụng các thiết bị bay không người lái tấn công Molniya-2 được trang bị Starlink.
Các thiết bị bay không người lái gắn Starlink có thể tấn công phần lớn lãnh thổ Ukraine và vươn tới một số khu vực của Moldova, Ba Lan, Romania và LLItva (Lithuania) khi được phóng từ các vùng lãnh thổ do Liên bang Nga kiểm soát.
Ông Fedorov cho biết Bộ Quốc phòng Ukraine đã liên hệ với SpaceX ngay sau khi vấn đề xuất hiện.
Cố vấn công nghệ của Bộ Quốc phòng Ukraine, ông Serhiy Beskrestnov, sau đó nói rằng SpaceX đã bắt đầu triển khai các biện pháp đối phó ban đầu theo yêu cầu của Ukraine.
Cùng ngày, Giám đốc điều hành SpaceX, tỷ phú công nghệ Elon Musk xác nhận rằng các hành động đã được thực hiện nhằm ngăn chặn việc Liên bang Nga sử dụng Starlink trái phép.
“Có vẻ như những bước chúng tôi thực hiện để chặn việc Liên bang Nga sử dụng Starlink trái phép đã phát huy tác dụng. Hãy cho chúng tôi biết nếu cần làm thêm điều gì nữa”, tỷ phú Musk viết trên X để phản hồi bài đăng của ông Fedorov.
Sau đó, báo The Kyiv Post chiều 1/2, theo giờ địa phương, dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cho biết nước này sẽ sớm ban hành hướng dẫn dành cho người dùng Ukraine đăng ký các thiết bị đầu cuối Starlink để xác minh và những thiết bị không vượt qua xác minh sẽ bị ngắt kết nối.
Theo Bộ trưởng Fedorov, chỉ các thiết bị đầu cuối Starlink được cấp phép mới được phép hoạt động tại Ukraine và đây là một biện pháp nhằm đối phó việc Liên bang Nga sử dụng Internet vệ tinh Starlink cho các thiết bị bay không người lái tấn công.
Trong một bài đăng trên Telegram, ông Fedorov nói rằng Ukraine, phối hợp cùng Starlink, đã triển khai những bước đi ban đầu và đã nhanh chóng đạt được kết quả trong việc đối phó các hoạt động thiết bị bay không người lái của Liên bang Nga.
“Bước tiếp theo là triển khai một hệ thống cho phép chỉ các thiết bị đầu cuối được cấp phép mới được hoạt động tại Ukraine”, ông Fedorov viết, đồng thời cho biết hướng dẫn để người dùng Ukraine đăng ký các thiết bị đầu cuối Starlink nhằm xác minh sẽ được công bố trong vài ngày tới. Những thiết bị không vượt qua xác minh sẽ bị ngắt kết nối.
“Quy trình đăng ký sẽ đơn giản, nhanh chóng và thuận tiện cho người dùng. Hướng dẫn chi tiết sẽ sớm được công bố”, ông Fedorov cho biết thêm, đồng thời cảm ơn Starlink và SpaceX vì sự hợp tác và hỗ trợ.
Theo báo Ukrainska Pravda, việc SapceX ngừng cung cấp dịch vụ Starlink cho các lực lượng của Liên bang Nga đã gây ra những vấn đề nghiêm trọng đối với công tác hiệp đồng đơn vị, hậu cần và vận hành các hệ thống không người lái thuộc nhiều chủng loại từ mặt đất đến trên không.
