Nga chuyển hướng sang UAV đánh chặn đơn giản

Cả Nga và Ukraine đều đang đẩy mạnh phát triển thiết bị bay không người lái (UAV) đánh chặn nhằm bảo vệ binh sĩ và các tài sản chiến lược, trong bối cảnh những cuộc tấn công bằng UAV vẫn chiếm phần lớn thiệt hại trên chiến trường.

211026-uavdanhchan.jpg
Thiết bị bay không người lái. Ảnh minh họa: PAP/TTXVN

Ban đầu, Nga và Ukraine áp dụng cách tiếp cận khác nhau trong thiết kế UAV đánh chặn. Ukraine phát triển các loại UAV đánh chặn kiểu góc nhìn thứ nhất (FPV) – điển hình là mẫu Sting – được trang bị khối nổ và do người điều khiển lái trực tiếp vào UAV của đối phương. Trong khi đó, Nga phát triển mẫu Yolka, sử dụng cơ chế va chạm động năng kết hợp với hệ thống theo dõi tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để tự động tấn công mục tiêu.

Tuy nhiên, đoạn video mới đây do Bộ Quốc phòng Nga đăng tải trên Telegram cho thấy nước này đang đưa vào sử dụng UAV đánh chặn mới mang tên Sokol-I. Mẫu Sokol-I này đánh dấu sự thay đổi so với các dòng UAV đánh chặn trước đó của Nga, khi chuyển sang áp dụng phương thức vận hành kiểu FPV cùng cơ chế sử dụng khối nổ vốn là cách tiếp cận thường thấy hơn ở phía Ukraine.

Sokol-I là thiết bị bay không người lái đánh chặn cánh cố định, có sải cánh ước tính khoảng 1,5 mét. Sokol-I sở hữu phần thân hình trụ, cánh xuôi về phía sau, đuôi hình chữ V và cánh quạt đặt ở phía đuôi.

Khác với các thiết kế đa cánh quạt thường thấy ở các loại UAV đánh chặn, Sokol-I sở hữu hình dáng giống như chiếc máy bay truyền thống cỡ nhỏ. Khung thân của nó dường như được chế tạo chủ yếu từ vật liệu composite hoặc xốp nhẹ, tạo điều kiện để binh sĩ có thể phóng thiết bị bằng tay mà không cần đến bệ phóng chuyên dụng. Kết cấu gọn nhẹ này cũng giúp giảm chi phí sản xuất, khiến Sokol-I trở thành lựa chọn phù hợp cho các nhiệm vụ mang tính tiêu hao.

Hiện chưa rõ Sokol-I mang thiết kế ngay từ đầu cho mục đích đánh chặn UAV hay được cải tiến từ nền tảng sẵn có. Nhưng điểm đáng chú ý là trên thân và cánh của Sokol-I có in từ "Сокол" (tiếng Nga nghĩa là "chim ưng"). Đây có thể là cách ám chỉ đến khả năng săn bắt các loài chim khác khi đang bay của loài chim này.

Trong video do Bộ Quốc phòng Nga công bố, một người điều khiển mô tả quy trình triển khai Sokol-I khi phát hiện UAV địch, sau đó sử dụng camera trên thiết bị để tìm kiếm mục tiêu. Khi đã xác định được mục tiêu, người điều khiển sẽ đưa Sokol-I áp sát, có thể là tiếp cận từ phía sau để tấn công vào khoang động cơ hoặc trực tiếp lao thẳng vào mục tiêu.

Sokol-I mang theo khối thuốc nổ được thiết kế để kích nổ ngay khi va chạm, qua đó phá hủy mục tiêu. Người điều khiển cho biết Sokol-I đã được sử dụng để đối phó với cả thiết bị bay không người lái trinh sát lẫn tấn công, bao gồm các loại như Hornet, Baton, Valkyrie và Karma.

Theo thông tin từ Bộ Quốc phòng Nga, Sokol-I có tốc độ tối đa 150 km/h và hoạt động được ở độ cao lên tới 5.000 mét. Tốc độ này tương đương với nhiều loại thiết bị bay đánh chặn kiểu FPV của Ukraine, mặc dù một số mẫu mới hơn của Ukraine được cho là có thể đạt tốc độ vượt 300 km/h.

Với thiết kế cánh cố định, Sokol-I có khả năng sở hữu thời gian bay và tầm hoạt động vượt trội so với các thiết kế đa cánh quạt, giúp nó tuần tra trên những khu vực rộng lớn hơn trong khi tìm kiếm mục tiêu. Tuy nhiên, hiệu suất và hiệu quả thực tế của loại khí tài này vẫn chưa được kiểm chứng.

Mẫu thiết bị bay không người lái đánh chặn trước đây của Nga mang tên Yolka từng thu hút chú ý đáng kể khi thông tin chi tiết về hệ thống này xuất hiện vào tháng 5/2025. Tuy nhiên, kể từ đó, rất ít trường hợp được ghi nhận về việc sử dụng Yolka trên chiến trường. Điều này có thể bắt nguồn từ thiết kế phức tạp của nó, đặc biệt là sự phụ thuộc vào các linh kiện chuyên dụng phục vụ cho hệ thống dẫn đường tích hợp AI và khả năng theo dõi mục tiêu bằng tia hồng ngoại. Những linh kiện này có thể khó tìm mua với số lượng lớn trong bối cảnh các lệnh cấm vận hiện nay, từ đó gây ra những thách thức về chuỗi cung ứng làm hạn chế năng lực sản xuất.

Ngược lại, Sokol-I dường như sử dụng thiết kế đơn giản hơn nhiều, dựa vào các công nghệ có sẵn trên thị trường cùng phương pháp chế tạo thông thường. Thiết kế đơn giản cũng có thể giúp giảm chi phí sản xuất.

Dựa trên bài đăng từ Bộ Quốc phòng Nga, Sokol-I dường như được thiết kế chủ yếu cho các hoạt động tác chiến, nhằm bảo vệ binh sĩ và khí tài của Nga ở gần tiền tuyến. Sokol-I không cần phải đối phó với mọi loại UAV Ukraine. Thay vào đó, thiết kế của nó dường như tập trung vào việc vô hiệu hóa các thiết bị bay không người lái mà binh sĩ Nga thường xuyên chạm trán nhất gần tiền tuyến. Nhiệm vụ có phạm vi hẹp hơn này tạo điều kiện để Nga ưu tiên yếu tố đơn giản và chi phí phải chăng thay vì các tính năng tiên tiến hơn, từ đó giúp đẩy nhanh quá trình sản xuất và triển khai trên quy mô rộng.

Sokol-I cũng sẽ hoạt động như một phần trong hệ thống phòng thủ nhiều tầng rộng lớn hơn của Nga nhằm chống lại các UAV Ukraine, trong đó mỗi hệ thống khác nhau sẽ đảm nhiệm việc đối phó với những mối đe dọa khác nhau.

So với nhiều loại thiết bị bay không người lái khác trong kho vũ khí của Nga, Sokol-I có vẻ tương đối thô sơ. Tuy nhiên, thiết kế của nó phản ánh bài học quan trọng từ cuộc xung đột đang diễn ra. Mặc dù các công nghệ tiên tiến vẫn có vai trò nhất định trên chiến trường, nhưng những hệ thống đơn giản hơn vốn có thể được sản xuất nhanh chóng với số lượng lớn, cũng mang lại giá trị đáng kể.

Hà Linh/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

Israel đàm phán bán tàu chiến cho Cộng hòa Síp

Israel đàm phán bán tàu chiến cho Cộng hòa Síp

Thỏa thuận dự kiến được ký trong vài tuần tới, giúp Cộng hòa Síp tăng cường năng lực trên biển và mở rộng hợp tác quốc phòng với Israel trong bối cảnh an ninh Đông Địa Trung Hải ngày càng được chú trọng.

Tung F-16 đánh chặn UAV Nga, Ukraine chấp nhận cái giá không nhỏ

Tung F-16 đánh chặn UAV Nga, Ukraine chấp nhận cái giá không nhỏ

Thiếu tên lửa đánh chặn và chịu sức ép từ các đợt tập kích liên tiếp, Ukraine buộc phải huy động những tiêm kích F-16 đắt đỏ để săn lùng UAV Nga. Giải pháp này phát huy hiệu quả trước mắt, nhưng đang làm gia tăng áp lực lên phi đội vốn đã ít ỏi của Kiev.