Báo The Kyiv Post của Ukraine tối 17/2, theo giờ địa phương, dẫn phát biểu với báo giới của một nguồn tin thân cận với phái đoàn LIên bang Nga cho biết các cuộc đàm phán giữa quan chức Ukraine và Liên bang Nga tại Geneva (Thuỵ Sĩ) hôm 17/2 được mô tả là “rất căng thẳng”.
Nguồn tin giấu tên, trao đổi với hãng tin AFP của Pháp và các cơ quan truyền thông khác khác, cho biết dù phiên họp diễn ra căng thẳng, các cuộc đàm phán ba bên nhằm chấm dứt xung đột Nga-Ukraine sẽ tiếp tục vào ngày 18/2 như kế hoạch ban đầu.
Nói về cuộc đàm phán, nguồn tin cho biết thêm: “Họ rất căng thẳng. Kéo dài sáu giờ. Giờ thì đã kết thúc. Đã thống nhất sẽ tiếp tục vào ngày mai (thứ Tư, 18/2)”.
Các cuộc thảo luận kín này diễn ra sau hai vòng trước đó tại thủ đô Abu Dhabi của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Dù vòng gần nhất đạt được thỏa thuận trao đổi tù nhân, nhưng khuôn khổ cho một thỏa thuận hòa bình rộng lớn hơn, được cả hai bên chấp nhận, vẫn còn bấp bênh.
Ông Rustem Umerov, trưởng đoàn đàm phán của Ukraine, cho biết phiên họp mới sẽ tập trung vào “các vấn đề an ninh và nhân đạo”.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói rằng các đại diện của Liên bang Nga tại Thụy Sĩ dự kiến sẽ đề cập đến “những vấn đề chính” liên quan tới “lãnh thổ và mọi nội dung khác gắn với các yêu cầu mà chúng tôi đã đưa ra”.
Phái đoàn Liên bang Nga do trợ lý Điện Kremlin theo đường lối cứng rắn Vladimir Medinsky dẫn đầu, người cũng từng tham gia các cuộc đàm phán tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) năm ngoái.
Kiev nhiều lần chỉ trích ông Medinsky vì những đoạn diễn giải lịch sử dài dòng khiến đàm phán bị đình trệ. Tổng thống Zelensky tuần trước mô tả các phát biểu của ông Medinsky là “một bài giảng lịch sử từ cuốn sổ tay mà ai cũng đã nghe rất nhiều lần”.
Thành phần còn lại của phái đoàn Moskva gồm hơn một chục quan chức, trong đó có Thứ trưởng Ngoại giao Mikhail Galuzin và các quan chức liên quan tới Tổng cục Tình báo Quốc phòng (GRU).
Trong khi Moskva muốn quân đội Ukraine rút khỏi khoảng 20% lãnh thổ vùng Donetsk hiện vẫn do Kiev kiểm soát như một phần của bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào thì Kiev đã bác bỏ điều này và nhấn mạnh cần có các bảo đảm an ninh vững chắc từ phương Tây trước khi đồng ý với bất kỳ đề xuất hòa bình nào.
Tuy nhiên, các quan chức châu Âu và quan chức cấp cao của Mỹ nói với báo Politico tuần trước rằng Washington đã làm rõ sẽ không hoàn tất các bảo đảm an ninh cho đến khi đạt được một thỏa thuận toàn diện.
Phát biểu với báo Washington Post, một ngồn tin thân cận với các cuộc đàm phán nói về phía Liên bang Nga rằng: “Có vẻ như họ muốn hòa bình. Nhưng họ chỉ muốn hòa bình theo các điều khoản của họ”.
Nguồn tin này cho biết thêm: “Mọi người đều nói các cuộc đàm phán rất hiệu quả, nhưng trên thực tế mọi thứ đã dừng lại. Chúng tôi đã thống nhất những gì có thể thống nhất, và không có tiến triển nào thêm”.
Thông tin trên được đưa ra đúng lúc Tổng thống Zelensky trả lời phỏng vấn Axios hôm 17/2, nói rằng bất kỳ đột phá lãnh thổ nào cũng cần một cuộc gặp trực tiếp với Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin.
Tổng thống Zelensky cho biết ông đã yêu cầu nhóm của mình nêu khả năng tổ chức một phiên họp cấp lãnh đạo trong tương lai tại Geneva, đồng thời nói thêm rằng các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đã trấn an ông rằng Liên bang Nga thực sự muốn chấm dứt chiến tranh, và nhóm đàm phán của ông nên tính đến điều đó trong thảo luận.
Dù vậy, nhà lãnh đạo Ukraine cho biết ông vẫn hoài nghi và đã khuyên họ không thúc ép ông trình bày một viễn cảnh hòa bình mà người dân Ukraine sẽ coi là “một câu chuyện thất bại”.
Liên quan tới phát biểu hôm 16/2 của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Ukraine phải “ngồi vào bàn đàm phán, thật nhanh”, ông Zelensky nói: “Tôi hy vọng đó chỉ là chiến thuật của ông ấy chứ không phải là quyết định”.
“Chúng tôi tôn trọng lẫn nhau”, ông Zelensky nói thêm, đồng thời cho biết các cuộc trao đổi riêng với các đặc phái viên không mang tính gây sức ép như những gì Kiev phải đối mặt trước công chúng.
