Theo báo tài chính Calcalist của Israel, hai doanh nghiệp quốc phòng Israel Shipyards và Rafael đang đàm phán với Cộng hòa Síp về thương vụ cung cấp tàu hải quân trang bị các hệ thống vũ khí hiện đại, trị giá khoảng 170 triệu USD.
Các cuộc đàm phán đã đạt nhiều tiến triển. Thỏa thuận dự kiến được ký trong vài tuần tới, sau khi Bộ Quốc phòng Israel và Bộ Quốc phòng Cộng hòa Síp thống nhất các điều khoản. Rafael và Israel Shipyards hiện chưa bình luận về thông tin này.
Theo phương án đang được xây dựng, Israel Shipyards sẽ cung cấp tàu, còn Rafael đảm nhiệm các hệ thống vũ khí lắp đặt trên tàu. Chương trình được thúc đẩy thông qua cơ chế hợp tác giữa hai chính phủ, gắn hoạt động mua sắm quốc phòng với mục tiêu củng cố quan hệ chiến lược song phương.
Nếu được ký kết, thỏa thuận được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực hoạt động trên biển của Lực lượng Vệ binh Quốc gia Cộng hòa Síp. Đây cũng là bước tiếp nối quá trình hợp tác đã có giữa nước này với ngành công nghiệp quốc phòng Israel.
Chưa đầy một thập niên trước, Israel Shipyards đã cung cấp cho Cộng hòa Síp một tàu tuần tra phục vụ nhiệm vụ bảo vệ vùng đặc quyền kinh tế (EEZ). Tàu được trang bị radar, hệ thống chỉ huy và kiểm soát cùng hai trạm vũ khí hải quân Typhoon.
Israel Shipyards và Rafael cũng từng phối hợp trong các chương trình quốc phòng liên quan đến Azerbaijan và Philippines. Kinh nghiệm từ những dự án này tạo nền tảng cho hai doanh nghiệp tham gia chương trình cung cấp tàu và tích hợp vũ khí cho Cộng hòa Síp.
Hợp tác giữa Israel và Cộng hòa Síp hiện trải rộng từ lĩnh vực hải quân đến phòng không. Theo Calcalist, Israel Aerospace Industries (IAI) đã cung cấp cho Cộng hòa Síp hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa Barak MX. Hệ thống này xuất hiện công khai tại lễ duyệt binh ở Nicosia hồi đầu tháng 10, nhân kỷ niệm 66 năm ngày độc lập của Cộng hòa Síp.
Israel chưa chính thức xác nhận thỏa thuận cung cấp Barak MX. Tuy nhiên, việc hệ thống được trưng bày tại lễ duyệt binh cho thấy sự hiện diện ngày càng rõ của công nghệ quốc phòng Israel trong năng lực phòng thủ của Cộng hoà Síp.
Quan hệ quốc phòng song phương được tăng cường trong bối cảnh cạnh tranh khu vực, căng thẳng với Thổ Nhĩ Kỳ và những tác động kéo dài của xung đột Trung Đông. Những yếu tố này khiến hợp tác an ninh tại Đông Địa Trung Hải có thêm ý nghĩa đối với cả hai nước.
Sự xích lại gần nhau giữa Israel và Cộng hoà Síp còn gắn với quan hệ hợp tác chiến lược của Israel với Hy Lạp. Các chương trình mua sắm và phối hợp quốc phòng đang góp phần củng cố mạng lưới quan hệ giữa ba nước tại khu vực.
Trong tháng 8, Israel và Hy Lạp đã ký thỏa thuận trị giá 3,4 tỷ USD cho chương trình Lá chắn Achilles. Chương trình hướng tới xây dựng mạng lưới phòng không nhiều tầng cho Hy Lạp, sử dụng các hệ thống của Rafael và IAI.
Cùng với thương vụ tàu hải quân đang được đàm phán với Cộng hòa Síp, chương trình này phản ánh vai trò ngày càng lớn của hợp tác quốc phòng giữa ba nước, cả trong mua sắm vũ khí lẫn phối hợp chiến lược. Với Cộng hòa Síp, quan hệ sâu rộng hơn với Israel còn mở ra cơ hội tiếp cận công nghệ quốc phòng tiên tiến.
Calcalist dẫn các nguồn tin quốc phòng Israel nhận định thỏa thuận tàu hải quân có thể tạo điều kiện cho những quan hệ đối tác thương mại tiếp theo, bao gồm hợp tác sản xuất trong ngành công nghiệp quốc phòng.
Nếu triển vọng này trở thành hiện thực, hợp tác Israel - Cộng hòa Síp có thể được mở rộng từ cung cấp trang bị sang chuyển giao kiến thức kỹ thuật và triển khai các hoạt động chung, tạo cơ sở cho quan hệ lâu dài giữa hai bên.
