Tổng thống Mỹ Donald Trump - Chủ tịch Sáng lập Hội đồng Hòa bình về Gaza phát biểu tại Phiên khai mạc Hội đồng Hoà bình về Gaza. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN
Kênh RT của Liên bang Nga ngày 20/2 cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ rằng ông “rất muốn” thấy Liên bang Nga và Trung Quốc tham gia Hội đồng Hòa bình về Gaza do ông thành lập nhằm định hướng quá trình ổn định Dải Gaza sau xung đột Israel–Hamas.
Trước đó, Moskva phát tín hiệu đang cân nhắc đề xuất, trong khi Bắc Kinh từ chối tham gia, viện dẫn cam kết đối với hệ thống quốc tế lấy Liên hợp quốc làm trung tâm.
Phát biểu với phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một (Air Forces One) hôm 19/2, Tổng thống Trump nói rằng nhiều quốc gia đã tham gia Hội đồng Hòa bình về Gaza và “chúng tôi có rất nhiều nước đang trong quá trình gia nhập”.
Tổng thống Trump nói: “Tôi rất muốn có Trung Quốc và Liên bang Nga. Họ đã được mời. Cần cả hai. Cần mọi khuynh hướng. Không phân biệt đối xử”.
Những phát biểu này được đưa ra sau khi Hội đồng Hòa bình về Gaza tổ chức cuộc họp đầu tiên tại Washington vào hôm 19/2, quy tụ nguyên thủ quốc gia và quan chức cấp cao từ khoảng 40 nước.
Tới nay có hơn 20 quốc gia đã chấp nhận lời mời của Mỹ tham gia Hội đồng Hòa bình về Gaza, và khoảng 35 nước khác bày tỏ quan tâm.
Ai tham gia, ai không tham gia Hội đồng Hòa bình về Gaza?
Tuy nhiên, một số nước phương Tây lớn, gồm Đức, Pháp, Vương quốc Anh và Italy đã từ chối lời mời tham gia Hội đồng Hòa bình về Gaza của Mỹ.
Một số cho biết lo ngại cơ chế này có thể làm suy yếu thẩm quyền của Liên hợp quốc trong khi số khác viện dẫn khả năng Liên bang Nga tham gia.
Được chính thức thành lập bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos hồi tháng 1 vừa qua, Hội đồng Hòa bình về Gaza do ông Trump làm Chủ tịch trọn đời, với nhiệm vụ giám sát tái thiết Gaza và việc thực thi lệnh ngừng bắn.
Cơ chế này cũng bị chỉ trích vì không có đại diện Palestine, dù Israel đã chấp nhận lời mời tham gia.
Liên bang Nga chưa chính thức gia nhập nhưng xác nhận đã nhận được lời mời và đang nghiên cứu đề xuất.
Vào tháng 1/2026, Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin cũng nêu khả năng đóng góp 1 tỷ USD từ các tài sản chủ quyền của Moskva bị đóng băng tại Mỹ - đúng bằng phí cho một ghế thường trực - ngay cả trước khi có quyết định cuối cùng về tư cách thành viên.
Moskva cho biết đến nay vẫn chưa nhận được phản hồi về đề xuất này.
Trung Quốc từ chối lời mời, viện dẫn cam kết với “chủ nghĩa đa phương thực chất” và hệ thống quốc tế lấy Liên hợp quốc làm trung tâm.
Tổng Bí thư Tô Lâm và các trưởng đoàn dự phiên khai mạc Hội đồng Hoà bình về Gaza. Ảnh: TTXVN phát
Tại cuộc họp đầu tiên của Hội đồng Hòa bình về Gaza tại Washington, các diễn giả trình bày các trụ cột cho giai đoạn chuyển tiếp tại Dải Gaza, trong đó có khôi phục an ninh bằng lực lượng cảnh sát dân sự, phục hồi kinh tế, cứu trợ bền vững và khôi phục các dịch vụ công cơ bản.
Bên cạnh kế hoạch ổn định an ninh, Hội nghị đồng thời nghe giới thiệu về các kế hoạch tái thiết Dải Gaza, trong đó có việc dọn dẹp đổ nát, xây 400.000 căn nhà, phát triển các khu khách sạn, thiết lập mạng 5G, hệ thống logistics và xây dựng các khu kinh tế mở.
Cũng tại phiên họp này, 9 quốc gia thành viên, gồm Kazakhstan, Azerbaijan, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Maroc (Morocco), Bahrain, Qatar, Saudi Arabia, Uzbekistan và Kuwait đã cam kết đóng góp 7 tỷ USD hỗ trợ người dân ở Dải Gaza trong khi Mỹ cam kết đóng góp 10 tỷ USD cho Hội đồng Hòa bình về Gaza t
Về phần mình, Ngân hàng Thế giới (WB) cũng công bố thành lập Quỹ Tái thiết và Phát triển Gaza nhằm hỗ trợ quản lý đóng góp của các nhà tài trợ, huy động tài trợ từ các chính phủ cũng như khu vực tư nhân.
Ngoài ra, phát biểu tại cuộc họp đầu tiên của Hội đồng Hòa bình về Gaza hôm 19/2, Tư lệnh Lực lượng Ổn định quốc tế (ISF), Tướng Jasper Jeffers, cho biết 5 quốc gia, trong đó có Indonesia và Kazakhstan, đã cam kết triển khai quân đội đến Dải Gaza.
Tướng Jasper nói: "Mục tiêu trung hạn là tiếp tục mở rộng từng khu vực, tất cả đều hướng tới mục tiêu dài hạn của chúng ta, với 12.000 cảnh sát và 20.000 binh sĩ ISF. Tôi vô cùng vui mừng thông báo hôm nay rằng 5 quốc gia đầu tiên đã cam kết cử quân đội phục vụ trong ISF, đó là Indonesia, Ma-rốc, Kazakhstan, Kosovo (tự xưng) và Albania".
Cũng theo Tướng Jasper, Ai Cập và Jordan đã cam kết huấn luyện các sĩ quan cảnh sát, trong khi Indonesia đảm nhận vị trí Phó Tư lệnh của ISF.
Trong khi đó, Indonesia, quốc gia có cộng đồng người Hồi giáo lớn nhất thế giới, sẽ đảm nhận vai trò phó tư lệnh trong ISF còn Maroc sẽ đóng góp quân đội.
Tướng Jeffers cho biết: "Tôi đã đưa ra lời đề nghị và Indonesia đã chấp nhận vị trí phó tư lệnh của ISF.
Trước đó, Indonesia từng tuyên bố sẵn sàng triển khai tới 8.000 quân đến Gaza nếu việc thành lập lực lượng này được chính thức thông qua. Lực lượng này đặt mục tiêu huy động 20.000 binh sĩ, cùng với một lực lượng cảnh sát mới.
Tướng Jeffers cũng xác nhận Maroc đã đồng ý điều động quân đội. Đây là quốc gia Arab đầu tiên đưa ra cam kết này.