Thông điệp đầu tiên của tân Đại giáo chủ Iran Ayatollah Mojtaba Khamenei được đọc trên truyền hình nhà nước. Ảnh: IRINN/TTXVN
CBS News dẫn nguồn từ các quan chức Mỹ có hiểu biết về tình hình cho biết Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đang ẩn mình tại một địa điểm không được tiết lộ và gần như không có liên hệ với thế giới bên ngoài, chỉ có thể tiếp cận thông qua một mạng lưới phức tạp các sứ giả, đưa tin.
Sự đứt gãy trong hệ thống liên lạc của chính phủ Iran được mô tả là một trong những nguyên nhân chính khiến các chi tiết về một thỏa thuận tiềm năng bị chậm trễ xuất hiện, cũng như việc các đề xuất điều khoản từ phía Mỹ thường không nhận được phản hồi trong thời gian dài.
Ông Mojtaba Khamenei, người được cho là đã bị thương trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel trong chiến dịch Epic Fury chưa từng xuất hiện hay phát biểu công khai kể từ trước khi cuộc chiến tranh với Iran bắt đầu hôm 28/2.
Ông Mojtaba Khamenei là con trai của cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei, người đã lãnh đạo Iran từ năm 1989 cho đến khi bị giết trong các cuộc không kích Mỹ - Israel ngày 28/2. Sau đó, ông Mojtaba Khamenei đã được lựa chọn làm Lãnh tụ Tối cao bởi Hội đồng Chuyên gia gồm 88 thành viên của Iran theo quy trình hiến pháp về kế nhiệm.
“Chỉ liên lạc qua sứ giả”, ngay cả quan chức cấp cao cũng không biết ông ở đâu
Các quan chức Mỹ nói với CBS News rằng, theo thiết kế mang tính hệ thống, ngay cả những quan chức cấp cao nhất trong chính phủ Iran cũng không biết vị trí của Lãnh tụ Tối cao nước này và không có cách nào liên lạc trực tiếp với ông.
Mọi thông tin đều phải đi qua một mạng lưới sứ giả được xây dựng riêng nhằm che giấu vị trí của Lãnh tụ Tối cao.
Các quan chức Iran được phép làm việc với chính quyền Donald Trump được cho là đang gặp khó khăn trong việc liên lạc nội bộ, và đây được xem là nguyên nhân chính khiến các chi tiết về thỏa thuận bị trì hoãn.
“Mọi thông tin ông ấy nhận được đều đã cũ và phản hồi cũng rất chậm”, một quan chức Mỹ nói, đồng thời cho rằng:“Đây là lý do bạn thấy những câu như ‘Lãnh tụ Tối cao đã đồng ý khung thỏa thuận’ hoặc ‘chúng tôi đang chờ phản hồi về các điều khoản cuối cùng’”.
Phần lớn các lãnh đạo cấp cao Iran được cho là đang phải sống nhiều tuần trong các boong-ke kiên cố và tránh liên lạc với nhau trừ khi thực sự cần thiết.
“Mỹ và Israel đã thu thập tình báo từ bên trong chính phủ Iran, cho phép xác định vị trí và loại bỏ nhiều lãnh đạo cấp cao của Iran trong chiến tranh”, một quan chức cho biết.
“Việc chứng kiến họ cố gắng tìm cách liên lạc với nhau gần như giống như xem một bộ phim hài. Họ hoàn toàn kiệt sức”, một quan chức khác nói.
Tàu thuyền ở eo biển Hormuz, gần thành phố cảng Bandar Abbas, Iran. Ảnh: The Guardian/TTXVN
Ông Khamenei đặt giới hạn cho việc đàm phán
Dù bị hạn chế liên lạc, nhưng theo các quan chức Mỹ, Lãnh tụ Tối cao vẫn đưa ra chỉ đạo tổng quát cho cấp dưới, xác định những vấn đề có thể đàm phán và những vấn đề không được phép thảo luận.
Một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ cho biết ông Mojtaba Khamenei đã đồng ý với các đường nét tổng thể của dự thảo thỏa thuận hiện tại.
Trong khi đó, phát biểu tại một cuộc phỏng vấn truyền hình, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết các cuộc thảo luận hiện nay giữa Mỹ và Iran “tập trung chủ yếu vào việc chấm dứt chiến tranh”.
Ông Baghaei nhấn mạnh rằng eo biển Hormuz “không liên quan gì tới Mỹ”, vì việc thiết lập cơ chế sử dụng tuyến đường này thuộc quyền quyết định của các quốc gia ven biển là Iran và Oman.
“Ở giai đoạn hiện tại, chúng tôi chưa thảo luận các chi tiết liên quan đến vấn đề hạt nhân”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran nói, đồng thời cho biết vấn đề này nhiều khả năng sẽ được đề cập sau trong thời gian ngừng bắn.
Theo ông Baghaei, việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt cũng như giải phóng các khoản tiền của Iran vẫn là “yêu cầu thường xuyên” của Tehran trong các cuộc tiếp xúc thông qua bên trung gian.
Về phần mình, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên Truth Social rằng ông dự đoán sẽ có phản hồi cuối cùng trong vài ngày tới, một khung thời gian thận trọng hơn so với tuyên bố ngày 24/5 mà đội ngũ của ông từng đưa ra trước đó chỉ vài giờ.