Biểu tượng đồng euro tại Frankfurt, Đức. Ảnh: THX/TTXVN
Theo AP, các viện nghiên cứu kinh tế hàng đầu Đức ngày 1/4 đã hạ mạnh dự báo tăng trưởng, trong bối cảnh châu Âu triển khai loạt biện pháp nhằm kiềm chế tác động từ cú sốc giá năng lượng do xung đột Iran.
Nhóm năm viện kinh tế dự báo GDP của Đức chỉ tăng 0,6% trong năm 2026, giảm mạnh so với mức 1,3% đưa ra hồi tháng 9. Tăng trưởng năm 2027 cũng bị điều chỉnh xuống còn 0,9%, thấp hơn dự báo trước đó là 1,4%. Các con số này đều thấp hơn dự báo chính thức của chính phủ Đức công bố hai tháng trước.
Diễn biến này phản ánh tác động lan rộng của cuộc xung đột tại Trung Đông đối với nền kinh tế châu Âu. Lạm phát tại khu vực Eurozone đã tăng lên 2,5% trong tháng 3, so với 1,9% của tháng trước. Động lực chính đến từ giá năng lượng, khi tăng 4,9% do nguồn cung bị gián đoạn và chi phí nhiên liệu leo thang.
Nguyên nhân trực tiếp được cho là việc gián đoạn lưu thông qua Eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng quan trọng toàn cầu. Sự gián đoạn này đã đẩy giá dầu và khí đốt tăng mạnh, tạo thêm áp lực lên các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu năng lượng như Đức.
Ông Timo Wollmershauser, chuyên gia của Viện Ifo, nhận định cú sốc giá năng lượng đang tác động vào thời điểm kinh tế Đức vừa bắt đầu phục hồi sau nhiều năm suy giảm. Tuy nhiên, ông cho rằng đà phục hồi sẽ chậm lại chứ không bị đảo ngược hoàn toàn, nhờ các kế hoạch chi tiêu công cho quốc phòng và hạ tầng.
Nền kinh tế Đức đã tăng trưởng nhẹ 0,2% trong năm ngoái, sau hai năm liên tiếp suy giảm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo việc giá năng lượng tăng cao có thể làm suy yếu tiêu dùng và đầu tư trong ngắn hạn.
Trong khi đó, chính phủ Đức lựa chọn cách tiếp cận thận trọng hơn so với một số quốc gia châu Âu khác. Một đạo luật mới có hiệu lực từ ngày 1/4 cho phép các trạm xăng chỉ được điều chỉnh giá một lần mỗi ngày, đồng thời trao thêm quyền cho cơ quan chống độc quyền trong việc kiểm soát giá nhiên liệu.
Ngược lại, nhiều quốc gia châu Âu đã triển khai các biện pháp mạnh tay hơn. Ba Lan áp dụng trần giá nhiên liệu tạm thời và đe dọa phạt nặng các doanh nghiệp vi phạm. Áo và Thụy Điển giảm thuế nhiên liệu, trong khi các nước Baltic như Latvia và Litva cũng cắt giảm thuế dầu diesel. Ngoài EU, Na Uy đã thông qua giảm thuế nhiên liệu theo quyết định của quốc hội.
Tuy nhiên, Ủy ban châu Âu cảnh báo các biện pháp kích cầu năng lượng có thể phản tác dụng, làm gia tăng tiêu thụ và kéo dài áp lực giá. Thay vào đó, cơ quan này kêu gọi các nước ưu tiên tiết giảm nhu cầu và tránh những chính sách làm tăng tiêu dùng nhiên liệu.
Giới chức năng lượng châu Âu cũng nhận định giá dầu và khí đốt khó có thể sớm trở lại mức bình thường, ngay cả khi xung đột kết thúc nhanh chóng. Dự báo của Đức được xây dựng trên giả định tuyến Hormuz sẽ hoạt động trở lại trong quý II và giá năng lượng giảm từ mùa hè, nhưng vẫn cao hơn mức trước xung đột.
Áp lực bên ngoài hiện càng làm nổi bật các vấn đề nội tại của nền kinh tế Đức, bao gồm chi phí sản xuất cao, đầu tư tư nhân yếu và gánh nặng từ hệ thống y tế, hưu trí. Chính phủ của Thủ tướng Friedrich Merz đang xem xét các cải cách sâu rộng nhằm thúc đẩy tăng trưởng dài hạn.
Bộ trưởng Kinh tế Katherina Reiche cho rằng diễn biến mới là tín hiệu rõ ràng buộc Berlin phải đẩy nhanh cải cách cơ cấu. Theo bà, xung đột Trung Đông đang làm gia tăng áp lực chính trị đối với các quyết sách kinh tế trong nước.