Thách thức ở miền Nam Gaza
Binh sĩ Israel triển khai chiến dịch trên bộ chống lực lượng Hamas ở Dải Gaza ngày 7/11/2023. THX/TTXVN
Theo hãng tin AP, giai đoạn tiếp theo ở miền Nam Gaza sẽ tiềm ẩn nhiều thách thức đối với binh sĩ Israel.
Các nhà lãnh đạo Israel phần lớn đã bác bỏ những lo ngại của quốc tế về số người chết ngày càng tăng và tình hình nhân đạo ngày càng xấu đi ở Gaza, đồng thời tuyên bố sẽ tiếp tục chiến đấu cho đến khi Hamas bị tiêu diệt.
Điều đó có nghĩa là các lực lượng Israel sẽ phải tấn công vào miền Nam Gaza - nơi đặt cơ sở hạ tầng quân sự của Hamas, có hàng nghìn tay súng và mạng lưới đường hầm dưới lòng đất vẫn còn nguyên vẹn. Các quan chức Israel cũng nghi ngờ rằng các chỉ huy hàng đầu của Hamas có thể đang ẩn náu trong khu vực miền Nam.
Ngày 15/11, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói với binh sĩ Israel dọc biên giới Gaza: “Không có nơi nào ở Gaza mà chúng ta sẽ không tới. Không có nơi ẩn náu, không có nơi trú ẩn, không có nơi dung thân cho Hamas”.
Ông Amir Avivi, từng là phó chỉ huy Sư đoàn Gaza của quân đội Israel, nhận định rằng việc dừng hoạt động lúc này không phải là một lựa chọn. Ông nói: "Chúng ta thực sự không thể tiêu diệt Hamas nếu không chiếm được toàn bộ Dải Gaza. Điều đó là không thể".
Tuy nhiên, tiến vào miền Nam Gaza đặt ra nhiều thách thức cho Israel.
Do phần lớn dân số Gaza đang bị dồn vào các nơi trú ẩn công cộng hoặc nhà riêng và các tay súng Hamas hoạt động trong các khu dân cư, nên giao tranh ác liệt trên đường phố ở phía Nam có thể sẽ dẫn đến thương vong dân thường cao.
Israel cho rằng Hamas phải chịu trách nhiệm về những thương vong này và cáo buộc tổ chức này sử dụng dân thường làm lá chắn sống.
Dù vậy, cộng đồng quốc tế, trong đó có có cả đồng minh thân cận nhất là Mỹ, đã bày tỏ mối lo ngại ngày càng tăng về số dân thường thiệt mạng. Mỹ chưa yêu cầu Israel kết thúc cuộc chiến chống Hamas nhưng đã cảnh báo người Israel rằng những lời chỉ trích của quốc tế sẽ ngày càng gia tăng khi chiến tranh kéo dài.
Theo ông Avivi, nhiều người Palestine có thể chuyển đến một khu vực nhân đạo mà Israel đang cố gắng thiết lập ở phía Tây Nam Gaza, hoặc tốt hơn là đến nước láng giềng Ai Cập.
Tuy nhiên, mỗi kịch bản này đều có vấn đề riêng. Ai Cập đã nhiều lần nói rõ rằng nước này không muốn hàng loạt người Palestine vào lãnh thổ của mình, còn chính quyền Mỹ đã cảnh báo không được đẩy người Palestine ra khỏi Gaza.
Trong khi đó, khu vực nhân đạo được đề xuất có tên Muwasi lại tương đối nhỏ và kém phát triển, không có cơ sở hạ tầng để hỗ trợ hàng trăm nghìn người. Trong những tháng mùa đông mưa nhiều, nhiệt độ giảm sâu, người dân không thể ở trong lều bạt tạm bợ.
Ông Giora Eiland, cựu Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia Israel, cho rằng áp lực quốc tế sẽ có ít ảnh hưởng. Theo ông, Israel có sự ủng hộ rộng rãi cho cuộc chiến chống Hamas đến mức khó có thể ngăn chặn được và Israel có thể xem xét lại nếu Hamas đầu hàng, sụp đổ hoặc có thể bị thuyết phục thông qua các trung gian hòa giải quốc tế như Qatar để thả tất cả con tin. Đây là những kịch bản dường như khó xảy ra.
Khi Israel có thể sẽ mất thêm hai hoặc ba tháng nữa để hoàn thành cuộc tấn công Hamas, ông Eiland cho rằng tình trạng khẩn cấp về nhân đạo ngày càng tồi tệ là không thể tránh khỏi.
Ông nói: “Tôi không nghĩ có cách hợp lý nào để chúng ta có thể ngăn chặn một cuộc khủng hoảng nhân đạo ở đó. Mọi người đều có thể sẽ phải chứng kiến những cảnh tượng khủng khiếp ở đó. Nhưng điều đó sẽ không ngăn cản được Israel”.
Áp lực quốc tế khi Israel tiến vào Al-Shifa
Bệnh nhân điều trị tại bệnh viện Al-Shifa ở Dải Gaza ngày 10/11/2023. Ảnh: AFP/TTXVN
Trong khi đó, ngày 15/11, quân đội Israel thông báo đã tiến vào bệnh viện Al-Shifa - nơi mà lực lượng này tin là Hamas đặt trung tâm chỉ huy trong các đường hầm dưới lòng đất dù Hamas luôn bác bỏ. Binh sĩ Israel đã phát hiện nhiều loại vũ khí và các trang thiết bị của lực lượng Hamas ở bên trong bệnh viện Al-Shifa nhưng không có dấu hiệu con tin bị giam giữ tại đây.
Trước làn sóng phản đối từ dư luận, Israel tuyên bố sẽ chỉ tấn công chính xác và có chọn lọc nhằm vào các tay súng Hamas. Quân đội Israel còn cho biết đã đưa theo các đội hỗ trợ thực địa gồm các nhân viên y tế, những người nói tiếng Arab được huấn luyện đặc biệt để huy động tới môi trường phức tạp và nhạy cảm. Lực lượng này khẳng định mang theo đồ cứu trợ vào bệnh viện này ngay trong khi tiến hành chiến dịch bố ráp, theo đó các lồng ấp, thức ăn cho trẻ nhỏ và thiết bị y tế đã được lực lượng này đưa vào bệnh viện Al-Shifa.
Cơ quan Y tế Dải Gaza do Hamas kiểm soát đã kêu gọi cộng đồng quốc tế và Liên hợp quốc lập tức can thiệp và nhanh chóng ngăn chặn chiến dịch của Israel. Một quan chức cơ quan này cho biết bên trong bệnh viện có hàng nghìn người, trong đó 650 người bị ốm và hàng nghìn người khác bị thương.
Bệnh viện đã cạn kiệt nhiên liệu, mọi dịch vụ chăm sóc được thực hiện thủ công và ở mức cơ bản.
Các cơ quan của Liên hợp quốc và Ủy ban Chữ thập Đỏ quốc tế (ICRC) cũng đã bày tỏ lo ngại sau khi binh sĩ bố ráp bệnh viện Al-Shifa đồng thời yêu cầu phải bảo vệ hàng nghìn bệnh nhân và dân thường ở cơ sở này.
Tổ chức Y tế thế giới thông báo đã mất liên lạc với các nhân viên tại bệnh viện Al-Shifa sau khi lực lượng Israel bố ráp cơ sở này. Trên mạng xã hội X, Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc phụ trách cứu trợ nhân đạo Martin Griffiths kêu gọi bảo vệ trẻ sơ sinh, bệnh nhân và những người dân thường bên trong bệnh viện đồng thời nhấn mạnh các bệnh viện không thể trở thành chiến trường.
Cùng ngày, ICRC ra tuyên bố bày tỏ vô cùng lo ngại về tác động của cuộc tấn công đối với người bệnh và bị thương, đội ngũ nhân viên y tế và dân thường, đồng thời yêu cầu Israel phải thực hiện mọi biện pháp để tránh mọi hậu quả.
Bộ Ngoại giao Jordan ngày 15/11 cũng ra thông báo chỉ trích việc Israel bố ráp bệnh viện Al-Shifa là hành động vi phạm luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Geneva về Bảo vệ Dân thường trong Chiến tranh.
Trước đó, Hội đồng An ninh Nhà Trắng ra thông báo khẳng định Washington không ủng hộ không kích bệnh viện và không muốn giao tranh xảy ra ở bệnh viện. Về phần mình, Thủ tướng Canada Justin Trudeau kêu gọi Israel kiềm chế tối đa, nêu rõ cần chấm dứt các hành động làm tổn hại tính mạng phụ nữ, trẻ em và trẻ sơ sinh trong cuộc xung đột giữa Israel và Hamas.