Tổng thống Vladimir Putin trong chuyến đi thị sát cuộc tập trận hải quân của Hạm đội Thái Bình Dương, tại vùng Sakhalin, ngày 12/8/2026. Ảnh: Sputnik
Theo đài RT, Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 12/8 cảnh báo Moskva có thể bắt giữ các tàu chở hàng của phương Tây để đáp trả những hành động tương tự nhằm vào hoạt động vận tải biển của Nga.
Trong những tháng gần đây, đã xảy ra một số vụ lực lượng quân sự phương Tây bắt giữ các tàu mà chính phủ những nước này cáo buộc thuộc “hạm đội bóng tối” của Nga.
Phát biểu ngày 12/8 trong cuộc họp với các chỉ huy Hạm đội Thái Bình Dương, ông Putin cảnh báo Moskva có thể tiến hành các biện pháp trả đũa ở bất cứ nơi nào mà Nga cho là cần thiết.
“Một số quốc gia đang vi phạm Công ước Luật Biển khi tìm cách hạn chế hoạt động đi lại của các thương nhân dân sự của chúng ta. Gần đây, họ còn nảy ra ý tưởng bắt giữ tàu của chúng ta và bán tài sản bị cướp đoạt. Đây rõ ràng không khác gì hành vi cướp biển và cướp bóc”, ông Putin nói.
“Nếu chính sách như vậy được triển khai trên thực tế, chúng ta sẽ buộc phải có những hành động đáp trả tương xứng. Và không nhất thiết phải ở vùng biển nơi tàu của chúng ta bị tấn công. Chúng ta sẽ hành động ở bất cứ đâu và bất cứ nơi nào chúng ta thấy phù hợp”, nhà lãnh đạo Nga nói thêm.
Đáp lại, Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương Nga, Đô đốc Viktor Liina, cho biết quân đội Nga nắm được thông tin chi tiết về hoạt động của các tàu thương mại phương Tây.
“Từ ngày 24/4 đến 6/8/2026, có 1.001 tàu đi qua vùng đặc quyền kinh tế của Nga, trong đó có 379 tàu mang cờ các quốc gia không thân thiện”, ông Liina cho biết.
Trong số này có 273 tàu chở hàng tổng hợp và 71 tàu chở dầu, trong đó 26 tàu mang cờ Anh và 9 tàu mang cờ Pháp.
Anh và Pháp đã tiến hành một số vụ ngăn chặn các tàu bị cho là thuộc “hạm đội bóng tối” của Nga.
Hồi tháng 6, tờ Telegraph đưa tin giới chức Anh đang cân nhắc bán khoảng 100.000 tấn dầu thô Nga bị tịch thu từ một tàu chở dầu nằm trong danh sách trừng phạt, đồng thời sử dụng số tiền thu được để hỗ trợ Ukraine.
“Hạm đội bóng tối” là thuật ngữ các chính phủ phương Tây dùng để chỉ những tàu mà họ cáo buộc giúp Nga né tránh các lệnh trừng phạt, đặc biệt là cơ chế áp giá trần đối với dầu Nga.
Moskva bác bỏ cách gọi này, cho rằng khái niệm trên không có cơ sở trong luật pháp quốc tế và vi phạm quyền tiến hành hoạt động thương mại hàng hải của Nga.
Các nước phương Tây đã áp đặt lệnh trừng phạt đơn phương đối với hàng trăm tàu và ngày càng sử dụng biện pháp ngăn chặn, bắt giữ trực tiếp một số tàu.
Kiev cũng mở rộng việc sử dụng thuật ngữ “hạm đội bóng tối”, áp dụng cho nhiều tàu thương mại của Nga bị Ukraine tấn công bằng thiết bị bay không người lái, trong đó có tàu chở dầu và tàu chở hàng.
Hàng loạt tàu bị phương Tây bắt giữ
Ít nhất một chục tàu của Nga đã bị các nước phương Tây bắt giữ kể từ năm ngoái trong chiến dịch nhằm vào hoạt động thương mại của nước này.
Các vụ việc đáng chú ý gồm:
Tháng 3/2025: Đức bắt giữ tàu chở dầu Eventin, chở khoảng 100.000 tấn dầu thô. Các tòa án Đức sau đó ngăn chính phủ bán con tàu mang cờ Panama này.
Tháng 4/2025: Estonia bắt giữ tàu chở dầu Kiwala, với cáo buộc tàu không có quốc kỳ hợp lệ. Vài tuần sau, con tàu được thả.
Tháng 9/2025: Pháp nhắm tới một tàu chở dầu từng mang các tên Pushpa, Kiwala, Boracay và một số tàu khác. Con tàu tiếp tục hành trình tới kênh đào Suez vào tháng sau đó. Truyền thông phương Tây cho rằng vụ việc có liên quan đến làn sóng lo ngại về những “vụ phát hiện máy bay không người lái bí ẩn” tại châu Âu.
Tháng 3/2026: Các lực lượng Bỉ với sự hỗ trợ của Pháp lên tàu chở dầu Ethera. Con tàu được cho là vẫn đang bị tạm giữ với khoản tiền bảo lãnh 10 triệu euro (11,6 triệu USD).
Tháng 3/2026: Thụy Điển bắt giữ tàu chở hàng Caffa với cáo buộc vận chuyển “ngũ cốc Ukraine bị đánh cắp”. Đầu tháng này, tòa án cấp cao nhất của Thụy Điển chấp thuận yêu cầu của chính phủ về việc chuyển giao con tàu cho Ukraine.
Tháng 6/2026: Lực lượng Anh lần đầu tiên trực tiếp bắt giữ một tàu thuộc “hạm đội bóng tối” Nga, khi nhắm vào tàu chở dầu Smyrtos. Trước đó, Anh chỉ hỗ trợ Pháp trong các chiến dịch tương tự. Thuyền trưởng người Ấn Độ của tàu, Ajay Pant, vẫn đang bị Anh giam giữ để chờ xét xử với cáo buộc vi phạm các biện pháp trừng phạt chống Nga của nước này.