Nóng trong tuần: Động đất mạnh rung chuyển nhiều quốc gia; Iran tăng kiểm soát eo biển Hormuz bằng dự luật mới

Động đất mạnh rung chuyển nhiều quốc gia

Trong tuần qua, Colombia, Indonesia và Tây Ban Nha đã hứng chịu những trận động đất mạnh, gây thương vong và thiệt hại tại một số khu vực.

Tại Colombia, tối 10/8, một trận động đất có độ lớn 7,4 xảy ra ở miền Tây, gây rung lắc mạnh tại nhiều thành phố trên cả nước và lan sang các quốc gia láng giềng.

Đây là trận động đất mạnh nhất xảy ra tại Colombia trong một thế kỷ qua. Theo số liệu được chính quyền địa phương cập nhật, 216 người đã thiệt mạng và hơn 1.600 người bị thương. Chính quyền cho biết vẫn còn nhiều người mất tích, trong khi các cơ sở dữ liệu do các nhóm dân sự lập ra ước tính số người mất tích có thể lên tới gần 4.000.

Trong chuyến thị sát tới Pereira ngày 11/8, Tổng thống Abelardo de la Espriella tuyên bố tình trạng khẩn cấp và cam kết hỗ trợ tiền thuê nhà cho các gia đình bị ảnh hưởng. Ngày 12/8, Chính phủ Colombia tuyên bố 3 ngày quốc tang để tưởng niệm các nạn nhân.

Lực lượng chức năng vẫn khẩn trương tìm kiếm người sống sót. Tại Pereira và Cali, các đội cứu hộ đã sử dụng cần cẩu, chó nghiệp vụ và máy móc hạng nặng để tìm kiếm trong những tòa nhà đổ nát. Các tình nguyện viên cũng tham gia dọn dẹp gạch đá nhằm tiếp cận những người còn mắc kẹt. Các chuyên gia cứu hộ nhận định 48-72 giờ đầu tiên sau thảm họa là khoảng thời gian đặc biệt quan trọng để tìm kiếm và cứu sống nạn nhân.

Tại Indonesia, ngày 15/8 xảy ra hai trận động đất liên tiếp. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGC), trận động đất thứ hai có độ lớn 6,9, với tâm chấn tại Pematangsiantar, cách thủ phủ Medan của đảo Sumatra khoảng 126 km về phía Đông Nam, ở độ sâu 183 km. Trận động đất không gây cảnh báo sóng thần và xảy ra khoảng 12 giờ sau trận động đất đầu tiên. Đến nay chưa có thông tin về thiệt hại hoặc thương vong do trận động đất này.

Trong khi đó, tính đến 19h ngày 15/8 (giờ Việt Nam), số người thiệt mạng trong trận động đất độ lớn 7,7 xảy ra tại đảo Flores sáng cùng ngày đã lên tới 40 người, trong khi 50 người bị thương. Ông Suharyanto, người đứng đầu Cơ quan Giảm nhẹ Thiên tai Quốc gia Indonesia, cho biết vẫn còn nhiều người mắc kẹt trong một số tòa nhà. Hai máy bay trực thăng và một máy bay được đặt trong trạng thái sẵn sàng hỗ trợ công tác tìm kiếm, cứu nạn.

Lực lượng cứu hộ tập trung xác định những nạn nhân có thể bị vùi lấp dưới đống đổ nát. Công tác cứu nạn gặp khó khăn do lở đất làm chia cắt các tuyến đường. Cảnh báo sóng thần đã được dỡ bỏ, song người dân được khuyến cáo không trở lại những tòa nhà bị hư hại do nguy cơ dư chấn gây sập. Theo Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý Indonesia (BMKG), một số khu vực ven biển đảo Flores ghi nhận sóng cao 1,6 m.

Tại Tây Ban Nha, rạng sáng 15/8, thành phố Granada, điểm đến du lịch nổi tiếng, rung lắc mạnh do một trận động đất hiếm gặp có độ lớn 5, khiến người dân thức giấc và một số tòa nhà bị hư hại.

Viện Địa lý Quốc gia Tây Ban Nha cho biết động đất xảy ra ngay sau 1h sáng giờ địa phương, với tâm chấn tại thị trấn Alhendin, vùng Andalusia, cách Granada 10 km về phía Nam. Trận động đất gần đây nhất có độ lớn tương tự tại Andalusia xảy ra năm 1955.

Nhà chức trách xác nhận không có thương vong hoặc thiệt hại nghiêm trọng, đặc biệt tại cung điện Alhambra ở phía Nam thành phố. Tuy nhiên, cơ quan dịch vụ khẩn cấp cho biết một số tòa nhà bị hư hại. Hình ảnh do truyền thông Tây Ban Nha đăng tải cho thấy gạch đá đổ trên đường phố và nhiều ô tô bị vỡ cửa kính. Quan chức phụ trách tình trạng khẩn cấp vùng Andalusia Antonio Sanz khuyến cáo người dân duy trì cảnh giác trước khả năng xảy ra dư chấn.

Iran tăng kiểm soát eo biển Hormuz bằng dự luật mới

Ngày 9/8, Ủy ban An ninh quốc gia và Chính sách đối ngoại thuộc Quốc hội Iran đã thông qua các nội dung khái quát của dự luật “Hành động chiến lược nhằm đảm bảo an ninh và phát triển bền vững eo biển Hormuz và vịnh Ba Tư”, trong đó đề xuất giao cho chính phủ phối hợp với các lực lượng vũ trang bảo đảm an ninh, an toàn hàng hải và bảo vệ môi trường tại khu vực chiến lược này.

Theo người phát ngôn Ủy ban Nội vụ và Hội đồng Quốc hội Iran Valiollah Bayati, các nghị sĩ đã thông qua các nguyên tắc chung của dự luật sau khi thảo luận những biện pháp liên quan đến an ninh tại eo biển Hormuz.

Một trong những điều khoản của dự luật là “cấm vận chuyển quá cảnh và vận tải qua eo biển Hormuz các thiết bị và vật tư thuộc về Mỹ, thực thể Israel và các quốc gia thù địch”, ông Bayati cho biết.

Động thái trên nhằm tạo khuôn khổ pháp lý cho những hạn chế mà Tehran ngày càng tìm cách áp đặt đối với hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz trong bối cảnh đối đầu với Mỹ và Israel.

Việc Quốc hội Iran thông qua dự luật diễn ra một ngày sau khi Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya tái khẳng định eo biển Hormuz vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Tehran, đồng thời bác bỏ tuyên bố của Mỹ rằng hoạt động hàng hải qua tuyến đường thủy này đã trở lại bình thường.

Bộ Chỉ huy Khatam al-Anbiya khẳng định các điều kiện quản lý hoạt động đi lại qua eo biển Hormuz không thay đổi, đồng thời nhấn mạnh tuyến đường thủy này vẫn “nằm dưới sự quản lý và kiểm soát hoàn toàn của Iran như trước đây”.

Iran khẳng định các lực lượng vũ trang nước này quyết định những điều kiện để tàu thuyền có thể di chuyển an toàn qua eo biển, qua đó bác bỏ nhận định của Washington rằng tuyến đường thủy đang hoạt động bình thường.

Tehran cũng bác bỏ những tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc kiểm soát và lưu thông qua eo biển Hormuz. Iran nhiều lần khẳng định sự hiện diện quân sự của Mỹ trong khu vực không đồng nghĩa Washington có thể kiểm soát tuyến đường thủy chiến lược này.

Động thái mới nhất của Quốc hội Iran được đưa ra trong bối cảnh eo biển Hormuz tiếp tục là điểm gây sức ép trong cuộc đối đầu rộng hơn giữa Iran với Mỹ và Israel. Tehran tìm cách khẳng định khả năng điều tiết hoạt động đi lại qua tuyến đường thủy này, bất chấp những nỗ lực của Mỹ nhằm khôi phục hoạt động hàng hải không bị hạn chế.

OPEC hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ thế giới năm 2026

Ngày 12/8, Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) cho biết nhu cầu dầu toàn cầu dự kiến tăng 600.000 thùng/ngày (bpd) trong năm 2026 so với năm trước, thấp hơn mức dự báo được đưa ra trong tháng trước.

Theo báo cáo thị trường dầu mỏ hằng tháng mới nhất của OPEC, tổ chức này đã điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu trong năm 2026. Trong báo cáo công bố tháng 7, OPEC ước tính nhu cầu dầu toàn cầu sẽ tăng 800.000 thùng/ngày so với năm 2025.

Một trong những yếu tố chính dẫn đến việc điều chỉnh giảm là triển vọng tại thị trường châu Á. Theo báo cáo, Trung Quốc, Ấn Độ và các nước châu Á khác được dự báo sẽ có mức tăng trưởng nhu cầu dầu yếu hơn so với cùng kỳ năm trước trong năm 2026. Trong khi đó, khu vực châu Á - Thái Bình Dương được dự báo sẽ ghi nhận mức giảm nhu cầu dầu mạnh hơn trong năm nay.

Mặc dù hạ dự báo cho năm 2026, OPEC tiếp tục nâng dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu trong năm 2027. Theo báo cáo mới nhất, nhu cầu dầu toàn cầu năm 2027 được dự báo tăng khoảng 2,2 triệu thùng/ngày so với năm trước, cao hơn mức dự báo 1,9 triệu thùng/ngày được đưa ra trước đó.

Việc điều chỉnh tăng dự báo năm 2027 chủ yếu xuất phát từ triển vọng nhu cầu mạnh hơn tại các thị trường châu Á. Trung Quốc, Ấn Độ, các nước châu Á khác và khu vực châu Á - Thái Bình Dương đều được dự báo ghi nhận mức tăng trưởng nhu cầu dầu cao hơn trong năm 2027 so với năm 2026.

Bên cạnh đó, nhu cầu dầu tại châu Âu cũng được dự báo tăng trưởng theo năm ở mức cao hơn trong năm 2027.

Cùng ngày 12/8, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng điều chỉnh giảm mạnh dự báo nhu cầu dầu mỏ toàn cầu trong năm 2026 xuống khoảng 1,56 triệu thùng/ngày so với năm trước, mạnh hơn mức giảm khoảng 1 triệu thùng/ngày mà IEA đưa ra trong báo cáo tháng 7. Theo đó nhu cầu dầu hằng ngày dự báo sẽ ở mức 103,288 triệu thùng.

Hơn một nửa dân số châu Âu “oằn mình” trong đợt nắng nóng thứ 5

Theo hãng tin AFP, ngày 12/8, các khu vực tại châu Âu với ít nhất 92 triệu người, chủ yếu ở Pháp, Italy và Tây Ban Nha, đã hứng chịu nhiệt độ trên 35 độ C trong đợt nắng nóng mới nhất.

Châu Âu là lục địa nóng lên nhanh nhất thế giới và một số khu vực chưa được trang bị đầy đủ để ứng phó với thời tiết khắc nghiệt. Các đợt nắng nóng liên tiếp đã khiến mùa hè năm nay trở thành một trong những mùa hè nóng nực đặc biệt, kéo theo hạn hán và cháy rừng, đồng thời góp phần khiến hàng nghìn người tử vong. Các nhà khoa học cho rằng biến đổi khí hậu do con người gây ra đang khiến những đợt nắng nóng xảy ra thường xuyên hơn.

Theo phân tích của AFP, dựa trên dự báo của cơ quan thời tiết Đức và số liệu dân số năm 2025 từ Trung tâm Nghiên cứu Chung, nhiệt độ được dự báo vượt 30 độ C đối với hơn một nửa dân số châu Âu vào ngày 13/8, không tính Thổ Nhĩ Kỳ, tương đương khoảng 300 triệu người.

Tây và Nam Âu là những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Tại Pháp, nhiệt độ vượt 35 độ C ở những khu vực có khoảng 30 triệu người sinh sống, trong khi các vùng miền núi và phía Đông Bắc dự kiến ít chịu tác động hơn.

Mức nhiệt tương tự được dự báo tại các khu vực của Italy, nơi khoảng 29 triệu người có thể chịu ảnh hưởng, và Tây Ban Nha với khoảng 21 triệu người. Đợt nắng nóng cũng lan xuống khu vực Balkan, đặc biệt là Hy Lạp và dọc bờ biển Adriatic, trong đó có Albania và Croatia.

Ở phía Bắc châu Âu, nhiệt độ tại Vương quốc Anh được dự báo vượt 30 độ C ở những khu vực có khoảng 43 triệu người sinh sống. Cơ quan Khí tượng Anh cho biết quốc gia có khí hậu thường ôn hòa này đang đứng trước khả năng ghi nhận mùa hè nóng nhất từ trước đến nay.

Trung Quốc thúc đẩy mục tiêu quốc tế hóa đồng nhân dân tệ

Ngày 10/8, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) công bố kế hoạch cải cách và phát triển giai đoạn 2026-2030, đề ra các nhiệm vụ nhằm đẩy nhanh xây dựng một quốc gia có ngành tài chính vững mạnh và hoàn thiện hệ thống ngân hàng trung ương.

Theo kế hoạch, Trung Quốc sẽ “thận trọng thúc đẩy mở cửa tài chính ở cấp độ cao”, đồng thời mở rộng việc sử dụng đồng nhân dân tệ trên toàn cầu trong thương mại, đầu tư và tài chính quốc tế; tăng cường khả năng tiếp cận thị trường tài chính hai chiều; đẩy nhanh xây dựng Thượng Hải thành trung tâm tài chính quốc tế và củng cố vai trò của Hong Kong là trung tâm tài chính toàn cầu.

Trong quá trình mở cửa tài chính, PBoC sẽ tăng cường Hệ thống Thanh toán Liên ngân hàng Xuyên biên giới (CIPS) theo hướng đa tầng, mở rộng phạm vi hoạt động, đồng thời thúc đẩy phát triển thị trường nhân dân tệ quốc tế.

Về chính sách tiền tệ trong nước, kế hoạch đặt mục tiêu xây dựng khuôn khổ chính sách khoa học và vững chắc hơn thông qua việc hoàn thiện hệ thống chính sách tiền tệ hiện đại mang đặc sắc Trung Quốc, cải thiện cơ chế phát hành tiền cơ sở và sử dụng hiệu quả hơn các công cụ chính sách tổng thể và cơ cấu.

Kế hoạch cũng nhấn mạnh việc tăng cường cơ chế hình thành, truyền dẫn và điều chỉnh lãi suất theo thị trường, đồng thời để thị trường đóng vai trò quyết định trong xác định tỷ giá hối đoái, duy trì đồng nhân dân tệ ổn định ở mức hợp lý và cân bằng.

Để củng cố ổn định tài chính, PBoC sẽ mở rộng phạm vi quản lý vĩ mô thận trọng, hoàn thiện các công cụ chính sách và xây dựng hệ thống giám sát, đánh giá nhằm giảm thiểu rủi ro mang tính hệ thống trong các lĩnh vực trọng điểm.

Một nội dung quan trọng khác của kế hoạch là nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính chất lượng của nền kinh tế thực. PBoC cam kết xây dựng hệ thống chính sách chính xác và hiệu quả nhằm hỗ trợ các chiến lược lớn, các ngành trọng điểm và giải quyết những mắt xích yếu.

Kế hoạch đồng thời đề cập việc phát triển hệ thống tài chính phục vụ đổi mới khoa học và công nghệ, tăng cường tài chính xanh và tài chính carbon thấp, mở rộng tài chính toàn diện, hoàn thiện hệ thống tài chính lương hưu và đẩy nhanh phát triển tài chính số.

Trong giai đoạn 2026-2030, PBoC cho biết sẽ bảo đảm các biện pháp trong kế hoạch được triển khai hiệu quả, qua đó tăng cường sức mạnh tài chính của Trung Quốc và hỗ trợ phát triển kinh tế chất lượng cao.