Mỹ - Iran dự kiến ký một thỏa thuận vào 19/6 tại Thụy Sĩ, theo đó sẽ mở lại Hormuz và dỡ bỏ phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran.
Tàu thuyền neo ngoài khơi Dubai, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất khi hoạt động hàng hải bị gián đoạn tại eo biển Hormuz, ngày 2/3/2026. Ảnh: Anadolu Agency/TTXVN
Theo các nhà phân tích Kpler trong một ghi chú nghiên cứu, số tàu qua Hormuz có thể tăng lên 40 tàu mỗi ngày, so với khoảng 100 lượt qua mỗi ngày trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28/2. Khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đi qua eo biển này trước khi Iran bắt đầu tấn công các tàu chở dầu vào đầu tháng 3.
CNBC ngày 15/6 dẫn lời các nhà phân tích cho biết các tàu đang bị mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư nhưng đã được nạp đầy hàng sẽ được ưu tiên rời khỏi khu vực trước. Ước tính có khoảng 118 tàu chở dầu trong vịnh có thể rời đi trong vòng 15 ngày.
Theo các nhà phân tích, làn sóng tàu bị mắc kẹt rời khu vực sẽ chỉ là sự kiện chỉ diễn ra một lần và không nên được hiểu là sự gia tăng bền vững của lưu lượng vận tải. Câu hỏi then chốt là có bao nhiêu tàu sẽ quay trở lại vùng Vịnh sau khi lượng tồn đọng được giải quyết.
Matt Wright, nhà phân tích vận tải hàng hải chính của Kpler, cho biết một số lượng lớn tàu đang chờ ở Vịnh Oman và Biển Ả Rập để đi qua Hormuz khi được mở lại. Theo ông, số tàu chở dầu vào Vịnh Ba Tư có thể tăng lên 12 tàu mỗi ngày trong 30 ngày đầu của thỏa thuận Mỹ–Iran, tương đương khoảng 50% mức trước chiến tranh.
Wright cho biết các chủ tàu thận trọng hơn sẽ chờ quan sát diễn biến ban đầu. Họ sẽ cân nhắc quay lại vùng Vịnh nếu không xảy ra tấn công tàu và không có mìn. Ông cũng cho biết phí bảo hiểm sẽ bắt đầu giảm khi các chuyến hải trình diễn ra.
Tuy nhiên, vẫn tồn tại những rủi ro có thể làm gián đoạn việc mở lại Hormuz. Mỹ và Iran dường như có cách hiểu khác nhau về nội dung thỏa thuận. Truyền thông nhà nước Iran cho biết các tàu có thể đi qua Hormuz trong 60 ngày mà không phải trả phí. Theo hãng tin Tasnim, sau giai đoạn này Iran và Oman sẽ quản lý eo biển. Tuy nhiên, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance nói với CNBC hôm 15/6 rằng phía Mỹ kỳ vọng Hormuz sẽ tiếp tục không thu phí trong dài hạn.
Hiện chưa rõ mức độ đe dọa từ thủy lôi đối với các tàu qua Hormuz. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã giảm nhẹ vấn đề này, nhưng Ngoại trưởng Marco Rubio nói với Quốc hội đầu tháng rằng Iran đã rải mìn trên diện rộng tại eo biển.
Nhóm vận tải biển toàn cầu Bimco cảnh báo hôm 15/6 rằng “nguy cơ thủy lôi trong khu vực vẫn là một mối quan ngại”. Nhóm này khuyến cáo các tàu rằng tình hình an ninh vẫn ở mức rủi ro cao.