Người dân mua sắm tại một siêu thị ở Hyderabad, Ấn Độ. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN (Không được phép sử dụng, chia sẻ bởi bên thứ ba)
Theo truyền thông quốc tế ngày 8/9, Cơ quan Tiêu chuẩn và An toàn Thực phẩm Ấn Độ (FSSAI) cùng các cơ quan quản lý cấp bang gần đây tăng cường kiểm tra nhà hàng, quán ăn và cơ sở sản xuất thực phẩm. Nhiều đơn vị kinh doanh, trong đó có cả các chuỗi nhà hàng lớn, đã bị yêu cầu tạm ngừng hoạt động.
Các cơ quan chức năng cũng thường xuyên công bố hình ảnh và video về những cuộc kiểm tra, thu hút sự chú ý lớn trên mạng xã hội. Động thái này diễn ra trong bối cảnh người tiêu dùng Ấn Độ từ lâu lo ngại về điều kiện vệ sinh tại các nhà hàng, quán cà phê và hàng ăn đường phố.
Những vụ phát hiện thực phẩm pha trộn, làm giả hoặc không bảo đảm chất lượng cũng thường xuyên lan truyền trên mạng. Đây là thách thức đặc biệt lớn tại quốc gia đông dân nhất thế giới, nơi khoảng 1,4 tỷ người tiêu thụ gần 1.500 tỷ bữa ăn mỗi năm.
Số liệu của chính phủ cho thấy từ năm 2020, các thanh tra viên đã kiểm nghiệm hơn 100.000 mẫu thực phẩm mỗi năm. Khoảng 1/5 trong số này bị xác định không an toàn, không đạt tiêu chuẩn hoặc thiếu thông tin nhãn mác cần thiết. Gần 8.000 giấy phép kinh doanh thực phẩm đã bị thu hồi trong ba năm qua.
Hàng loạt cơ sở bị kiểm tra đột xuất
Trong một video được công bố gần đây, FSSAI cho biết lực lượng chức năng đã kiểm tra một cơ sở không bảo đảm vệ sinh tại bang Uttar Pradesh, miền bắc Ấn Độ, đồng thời thu giữ 1.300 kg paneer (một loại phô mai tươi phổ biến trong các món ăn chay) bị pha trộn hoặc làm giả.
Cơ quan quản lý cũng xử lý một số doanh nghiệp đồ uống có cồn, trong đó có Diageo, do nhãn sản phẩm không đúng quy định. Các hãng nước tăng lực như Red Bull cũng bị xem xét về cách quảng bá sản phẩm.
Tại bang Maharashtra, người đứng đầu cơ quan an toàn thực phẩm Tukaram Mundhe trở thành nhân vật được công chúng đặc biệt chú ý sau hàng loạt cuộc kiểm tra bất ngờ. Các biện pháp do ông chỉ đạo đã nhắm tới cơ sở của Domino’s, Pizza Hut và McDonald’s, cùng nhiều câu lạc bộ và nhà hàng cao cấp tại Mumbai cũng như khu vực lân cận.
Các cuộc kiểm tra và quyết định đình chỉ giấy phép của ông Mundhe nhận được sự ủng hộ rộng rãi khi nhà chức trách thường xuyên công khai thông tin về từng vụ xử lý.
Tranh cãi về nhãn cảnh báo màu đỏ
Cùng với việc tăng cường kiểm tra, Ấn Độ đang thúc đẩy kế hoạch dán nhãn cảnh báo ở mặt trước bao bì đối với thực phẩm chứa nhiều đường, muối và chất béo, tương tự biện pháp đã được áp dụng tại Chile và Mexico.
Đề xuất này đã được thảo luận trong nhiều năm nhưng liên tục bị trì hoãn do sự phản đối của ngành thực phẩm. Gần đây, sức ép gia tăng từ các tổ chức bảo vệ sức khỏe, những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội và một vụ kiện tại Tòa án Tối cao yêu cầu siết chặt quy định công bố thông tin.
FSSAI hiện đề xuất sử dụng dấu cảnh báo hình lục giác màu đỏ đối với sản phẩm có ít nhất hai trong ba thành phần gồm chất béo bão hòa, đường và muối vượt ngưỡng quy định.
Tuy nhiên, đề xuất đang vấp phải phản ứng từ cả doanh nghiệp lẫn giới hoạt động y tế. Các công ty thực phẩm cho rằng giới hạn được đưa ra quá nghiêm ngặt, có thể khiến phần lớn thực phẩm đóng gói phải mang cảnh báo màu đỏ. Một hiệp hội đại diện các nhà sản xuất đồ ăn nhẹ và bánh kẹo cũng lo ngại quy định sẽ ảnh hưởng đến nhiều sản phẩm truyền thống vốn sử dụng đường, muối và chất béo làm nguyên liệu chính, qua đó tác động đến doanh số.
Ở chiều ngược lại, các tổ chức bảo vệ sức khỏe cho rằng quy định vẫn quá lỏng lẻo vì chỉ yêu cầu cảnh báo khi ít nhất hai thành phần vượt ngưỡng. Theo họ, cách thiết kế này có thể tạo ra kẽ hở, cho phép sản phẩm chứa hàm lượng rất cao của một thành phần không có lợi cho sức khỏe vẫn tránh được nhãn cảnh báo.
Tòa án Tối cao Ấn Độ dự kiến xem xét đề xuất vào ngày 10/9. Kết quả có thể quyết định phạm vi của một trong những thay đổi lớn nhất đối với hoạt động quản lý thực phẩm tại nước này trong nhiều năm qua.