Hiệu quả sinh nhiệt từ chế độ ăn này gần như tương đương với việc cơ thể phải chống chọi liên tục với nhiệt độ lạnh, giúp giảm cân mà không cần phải ăn ít đi hay tập thể dục nhiều hơn.
Thông thường, khi tiếp xúc với môi trường lạnh, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách run rẩy để sinh nhiệt, qua đó đốt cháy calo dư thừa - quá trình này có tên khoa học là thermogenesis. Trong khi nhiều công ty dược phẩm và nhà khoa học đang cố gắng tìm cách "đánh lừa" cơ thể để kích hoạt cơ chế này mà không cần ngâm mình trong nước đá, các nhà nghiên cứu Philip Ruppert và Jan-Wilhelm Kornfeld thuộc Khoa Hóa sinh và Sinh học Phân tử lại chọn một hướng đi khác: điều chỉnh thành phần dinh dưỡng.
Nhóm nghiên cứu đã tiến hành thử nghiệm trên chuột bằng cách giảm nồng độ hai axit amin cụ thể là methionine và cysteine trong khẩu phần ăn. Sau một loạt các thí nghiệm, họ phát hiện ra rằng những con chuột áp dụng chế độ ăn kiêng này đã kích hoạt "động cơ nhiệt" bên trong cơ thể. Hiệu quả giảm cân đạt được tương đương với việc những con chuột này phải sống trong môi trường 5 độ C suốt cả ngày lẫn đêm.
Giáo sư Jan-Wilhelm Kornfeld giải thích rằng những con chuột đốt cháy nhiều năng lượng nhất vẫn tiêu thụ lượng thức ăn bằng với các con khác và không hề vận động nhiều hơn. Tuy nhiên, quá trình sinh nhiệt của chúng tăng tới 20%. Chúng giảm cân đơn giản vì cơ thể tự tạo ra nhiều nhiệt hơn.
Methionine và cysteine vốn có nhiều trong các loại protein động vật như thịt, trứng và sữa, nhưng lại chiếm tỷ lệ thấp hơn nhiều trong thực vật như rau, các loại hạt và đậu. Điều này phù hợp với quan sát thực tế rằng những người ăn chay trường thường tiêu thụ ít hai loại axit amin này hơn so với người ăn thịt.
Các nhà khoa học cũng xác định được vị trí diễn ra quá trình đốt cháy năng lượng này là tại lớp mỡ màu be - loại mỡ nằm ngay dưới da ở cả chuột và người. Philip Ruppert, thành viên nhóm nghiên cứu hiện đang làm việc tại Đại học Cornell (Mỹ), cho biết lớp mỡ màu be này không phân biệt tác nhân kích thích là nhiệt độ lạnh hay chế độ ăn uống; nó chỉ đơn giản là thực hiện nhiệm vụ đốt mỡ để sinh nhiệt khi được kích hoạt.
Mặc dù thử nghiệm hiện tại mới chỉ dừng lại ở chuột, nhóm tác giả tin rằng cơ chế này hoàn toàn có khả năng áp dụng trên người.
Phát hiện này không chỉ giúp giải thích tại sao người ăn chay thường có sức khỏe tốt hơn ở một số khía cạnh, mà còn mở ra triển vọng cho các phương pháp điều trị béo phì mới trong tương lai. Các nhà nghiên cứu đang tính đến việc phát triển các loại thực phẩm chức năng ít methionine và cysteine, hoặc kết hợp chế độ ăn này với các loại thuốc giảm cân hiện có để giúp bệnh nhân đạt hiệu quả giảm cân tối ưu mà không cần thay đổi lối sống quá khắc nghiệt