Máy bay chiến đấu F-16 tham gia một cuộc tập trận của NATO. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Hãng thông tấn Reuters (Anh) ngày 5/3 dẫn các nguồn thạo tin cho biết tình trạng xảy ra khi nguồn cung từ các đối tác của Ukraine bị gián đoạn.
Tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng kéo dài từ cuối tháng 11 đến giữa tháng 12 năm ngoái, chưa từng được tiết lộ trước đây. Điều này phơi bày điểm yếu của hệ thống phòng không Ukraine, vốn phụ thuộc lớn vào các đồng minh phương Tây về tên lửa và hệ thống phòng thủ.
Kể từ khi xung đột bùng phát cách đây hơn 4 năm, Ukraine đã nhiều lần phàn nàn về tình trạng thiếu vũ khí. Tổng thống Volodymyr Zelensky đã đưa ra lời kêu gọi khẩn cấp về tình trạng thiếu đạn dược vào tháng 1 đặc biệt là đối với hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất. Trong những tháng gần đây, Kiev tiếp tục cảnh báo về mức độ thiếu hụt mang tính sống còn, đồng thời cố gắng tránh làm phật lòng chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Nhu cầu của Ukraine đối với vũ khí phương Tây khó có thể hạ nhiệt trong thời gian tới. Khi cuộc xung đột tại Ukraine vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc và chiến sự giữa Mỹ - Israel với Iran đang leo thang, cuộc cạnh tranh nhằm giành nguồn vũ khí phòng thủ tại Trung Đông và nhiều khu vực khác được dự báo sẽ ngày càng gay gắt.
Theo nguồn tin của Reuters, Ukraine chỉ còn rất ít tên lửa không đối không AIM-9 “Sidewinder” do Mỹ sản xuất cho phi đội F-16 của nước này.
Reuters cho biết chưa thể xác định nguyên nhân của tình trạng thiếu hụt, cũng như chưa rõ việc chậm trễ xuất phát từ sự chần chừ của Mỹ hay châu Âu. Một nguồn tin nói rằng các đối tác nước ngoài của Ukraine thông báo họ không còn sẵn nguồn dự trữ, nhưng không nói rõ đó là những nước nào.
Đáp lại yêu cầu bình luận, một quan chức Nhà Trắng cho biết Washington cam kết chấm dứt xung đột và ủng hộ Ukraine bằng cách bán vũ khí của Mỹ thông qua Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Quan chức này cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đạt được “tiến bộ to lớn” hướng tới thỏa thuận hòa bình giữa Ukraine và Nga. Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Mỹ, Không quân Ukraine và Phủ Tổng thống Ukraine không chưa phản hồi các câu hỏi.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh tư liệu: AA/TTXVN
Trong giai đoạn thiếu hụt tên lửa, các phi công F-16 đã thực hiện nhiệm vụ vào ban ngày và cố gắng bắn hạ thiết bị bay không người lái bằng pháo xoay. Phi công cũng thử sử dụng tên lửa đã “tịt ngòi” trong các nhiệm vụ trước đó với hy vọng chúng sẽ hoạt động sau khi bảo dưỡng. Trong một số trường hợp, họ đã thành công.
Tiêm kích F-16 Ukraine đã dựa rất nhiều vào các biến thể của tên lửa AIM-9 được gọi là Lima và Mike sản xuất vào những năm 1970 và 1980. Mặc dù có tuổi đời hàng chục năm, những tên lửa này đã mang đến cho Ukraine phương tiện tương đối rẻ để đánh chặn thiết bị bay không người lái và tên lửa.
Các tiêm kích F-16 được đối tác châu Âu của Ukraine cung cấp vào năm 2024, là một phần trong mạng lưới phòng không của Ukraine, cùng với trực thăng và các máy bay chiến đấu khác.
Kiev và các đối tác chưa tiết lộ có bao nhiêu tiêm kích F-16 đang tham chiến ở Ukraine. F-16 có thể mang tên lửa AIM-9, hoặc tên lửa AIM-120 tiên tiến hơn. Chúng được sản xuất bởi Raytheon, một đơn vị của tập đoàn quốc phòng Mỹ RTX Corp.