Trụ cột chiến lược của biển cả
Điểm du lịch sinh thái Cồn Én tại xã Cù Lao Giêng (An Giang). Ảnh tư liệu: Thanh Sang/TTXVN
An Giang có vùng biển rộng 63.290 km², bờ biển 200 km, với hơn 140 hòn đảo lớn nhỏ (40 hòn đảo có dân cư sinh sống), trong đó đảo lớn nhất là Phú Quốc, nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển kinh tế biển.
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang Lê Hữu Toàn cho biết, sau hơn 7 năm thực hiện Nghị quyết 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, kinh tế biển An Giang phát triển khá toàn diện, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Tỷ trọng kinh tế biển chiếm 80% GRDP toàn tỉnh, là trụ cột chiến lược, nhất là lĩnh vực du lịch - dịch vụ biển, nuôi trồng thủy sản, vận tải biển; hạ tầng ven biển đầu tư ngày càng đồng bộ, kết nối hiệu quả giữa đất liền với các đảo. Các sản phẩm chủ lực như du lịch biển, nuôi biển công nghệ cao và xuất khẩu thủy sản tăng trưởng mạnh, đóng góp quan trọng vào cơ cấu kinh tế vùng ven biển.
Theo đó, thủy sản tổ chức lại ngành nghề khai thác, nuôi trồng thủy sản theo hướng phát triển bền vững, giảm dần khai thác, tăng dần diện tích nuôi trồng, lan tỏa nhiều mô hình ứng dụng công nghệ cao, nuôi lồng bè, nuôi biển…
Tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), khắc phục “thẻ vàng” của Ủy ban Châu Âu (EC), đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường xuất khẩu thủy sản. Hoạt động nuôi biển mở rộng với 6 dự án quy mô lớn, tổng diện tích hơn 3.287 ha, tổng vốn đăng ký đầu tư 1.120 tỷ đồng, xuất khẩu thủy sản tăng gần 10%/năm.
An Giang quan tâm đầu tư hệ thống cảng biển phát huy hiệu quả, tập trung khai thác các cảng, bến ở đảo Phú Quốc, Hòn Chông (Kiên Lương), cảng nước sâu Nam Du (Kiên Hải)… nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế biển.
Mặt khác, hạ tầng giao thông đường bộ có bước chuyển biến tích cực, hệ thống giao thông quốc gia và hệ thống giao thông địa phương được kết nối tốt hơn đã tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy phát triển kinh tế biển.
Đặc biệt, Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc trên địa bàn đặc khu Phú Quốc đóng vai trò là “chìa khóa” chiến lược, đưa Phú Quốc trở thành trung tâm du lịch, giao thương và logistics mang tầm quốc tế, xóa bỏ thế độc đạo, kết nối trực tiếp Phú Quốc với toàn cầu. An Giang phối hợp đẩy mạnh đầu tư phát triển mạng lưới cấp điện trên địa bàn, nhất là đầu tư lưới điện quốc gia ra đảo Phú Quốc như đường dây 220kV vượt biển Kiên Bình - Phú Quốc dài hơn 80km, tổng vốn đầu tư 2.212 tỷ đồng.
Hướng tới trung tâm kinh tế biển mạnh
Xã Cù Lao Giêng (An Giang) là điểm dừng chân yêu thích trong các tour khám phá sông Mê Kông từ Thành phố Hồ Chí Minh đi Phnom Penh (Campuchia) của các hãng tàu quốc tế. Ảnh tư liệu: Thanh Sang/TTXVN
Trong một chuyến thăm và làm việc với Tỉnh ủy An Giang trong năm 2025, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: Với không gian phát triển vừa "đồng bằng - rừng - biển"; vừa "biên giới - nội địa", An Giang cần cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng hiện đại, phấn đấu tăng trưởng ở mức hai con số. Phát triển mạnh kinh tế biển, du lịch và dịch vụ hiện đại, đổi mới sáng tạo, lấy đặc khu Phú Quốc làm cực tăng trưởng đột phá.
Để đẩy nhanh hoàn thiện kết cấu hạ tầng chiến lược và mở rộng không gian phát triển, An Giang cần bám sát quy hoạch vùng và quốc gia, tập trung đầu tư các trục giao thông kết nối vùng đầu nguồn với biển đảo, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Cà Mau, Campuchia và các tuyến hàng hải quốc tế.
Ưu tiên hệ thống cảng biển, cảng cá, bến du thuyền, sân bay quốc tế Phú Quốc, trung tâm logistics. Việc khai thác hiệu quả không gian phát triển mới, trong đó có đặc khu Phú Quốc với định hướng trở thành Trung tâm du lịch - dịch vụ - đô thị biển mang tầm khu vực và quốc tế, có sức lan tỏa mạnh đến phát triển của toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Với gợi mở của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, mục tiêu cốt lõi của An Giang đến năm 2030 là trở thành tỉnh phát triển khá của cả nước và là trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia, với tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 5 năm đạt 11% trở lên.
Tỉnh tập trung nguồn lực đầu tư về hạ tầng logistics, công nghệ cao và phát triển bền vững, đưa vùng đất An Giang vươn mình ra biển lớn; phát triển kinh tế biển hiện đại, bền vững, gắn với bảo vệ hệ sinh thái và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, nâng cao đời sống nhân dân, giữ vững chủ quyền quốc gia.
Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng cho hay, chiến lược phát triển kinh tế biển của tỉnh tập trung vào việc hình thành các vùng động lực với vai trò chuyên biệt, tạo thành một hệ sinh thái kinh tế biển hoàn chỉnh; phát triển Phú Quốc thành trung tâm du lịch, thương mại tầm cỡ quốc tế, vai trò là “đầu tàu” lan tỏa sức vươn lên cho toàn vùng.
Với vị trí chiến lược nằm gần các trung tâm kinh tế lớn trong khu vực Đông Nam Á và nằm trên tuyến hàng hải quốc tế, Phú Quốc có lợi thế về giao thương, du lịch và kết nối quốc tế. Hạ tầng giao thông ngày càng đồng bộ với sân bay quốc tế, cảng biển hiện đại và mạng lưới đường bộ hoàn chỉnh, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển toàn diện.
Tiếp đến, tỉnh phát triển Rạch Giá là Trung tâm chính trị - hành chính, kinh tế tổng hợp, kinh tế công nghiệp, kinh tế biển; phát triển Hà Tiên là Trung tâm kinh tế biển - du lịch - thương mại biên giới quan trọng của vùng Tây Nam Bộ, góp phần thúc đẩy liên kết vùng và hội nhập kinh tế quốc tế.
Để kinh tế biển thực sự cất cánh, An Giang tập trung vào việc hoàn thiện và nâng cấp kết cấu hạ tầng một cách toàn diện. Đó là hoàn thiện các tuyến cao tốc kết nối vùng, nâng cấp sân bay Phú Quốc, Rạch Giá và xây dựng sân bay tại đặc khu Thổ Châu. Tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng sẽ là “mạch máu’ rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa từ nội địa ra biển.
Tỉnh tập trung hoàn thiện khai thác hiệu quả các cảng trọng điểm như Cảng quốc tế Phú Quốc, Hòn Chông, cảng nước sâu Nam Du… với mục tiêu xây dựng các cảng đa năng phục vụ logistics, xuất nhập khẩu và du lịch biển.
An Giang xác định ứng dụng khoa học công nghệ là một trong khâu đột phá chiến lược phát triển kinh tế biển. Tỉnh tập trung nghiên cứu các ngành như dược liệu biển, nuôi trồng rong, tảo và phát triển năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời) trên các đảo. Nuôi biển công nghệ cao, chuyển dịch từ khai thác sang nuôi trồng thủy sản xa bờ theo mô hình công nghiệp, ứng dụng công nghệ để giám sát môi trường và dự báo biến đổi khí hậu. Tỉnh xây dựng chính quyền số và kinh tế số, tập trung vào mô hình quản trị hiện đại cho các doanh nghiệp chế biến sâu sản phẩm nông - lâm - thủy sản.
Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng cho biết, quy hoạch thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 của An Giang có ý nghĩa chiến lược đối với tiến trình phát triển của tỉnh, đặc biệt là kinh tế biển. Trên nền tảng đó, An Giang xác định tập trung ưu tiên thu hút đầu tư vào 5 nhóm lĩnh vực trọng điểm: Hạ tầng chiến lược; công nghiệp chế biến và năng lượng sạch; thương mại, dịch vụ, logistics và kinh tế cửa khẩu; du lịch chất lượng cao; nông nghiệp công nghệ cao, sinh thái và kinh tế tuần hoàn. Đây là những lĩnh vực có tiềm năng lớn, dư địa rộng và khả năng lan tỏa mạnh, phù hợp với định hướng phát triển bền vững của tỉnh, nhất là kinh tế biển.
Đặc biệt, tỉnh đang thực hiện đồng bộ 21 dự án phục vụ Hội nghị APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, với tổng mức đầu tư trên 137.000 tỷ đồng. Các dự án có ý nghĩa hết sức quan trọng, không chỉ nhằm bảo đảm điều kiện tổ chức thành công sự kiện đối ngoại đa phương tầm vóc quốc gia mà còn là tiền đề để Phú Quốc bứt phá mạnh mẽ về hạ tầng, đô thị, dịch vụ du lịch, môi trường đầu tư và chất lượng sống. Qua đó, hình thành cực tăng trưởng mới của An Giang, góp phần nâng cao vị thế quốc gia, lan tỏa động lực phát triển cho vùng và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của đất nước.
Dù vẫn còn những thách thức và khó khăn, kinh tế biển An Giang đang tự tin bước vào kỷ nguyên mới, với kỳ vọng năm 2030, An Giang trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia.