Nông dân thôn Thiệu Mỹ, xã Hà Đông (Hải Phòng) chăm sóc vải xuất khẩu.
Song song với quan tâm cấp mã số vùng trồng, Hải Phòng đã và đang tập trung tuyên truyền nâng cao nhận thức, tập huấn về sản xuất an toàn và tăng cường quản lý, giám sát mã số vùng trồng để đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của nước nhập khẩu.
Cánh cửa hội nhập rộng mở cho nông sản
Trước những tiêu chí cao đối với nông sản nhập khẩu của các nước trên thế giới, những mã số vùng trồng chất lượng giúp cho cánh cửa hội nhập của nông sản rộng mở, giá trị nông sản được nâng cao. Gia đình ông Phạm Văn Giang tại thôn Thúy Lâm, xã Thanh Hà, thành phố Hải Phòng được cấp mã số vùng trồng vải xuất khẩu đi Mỹ từ năm 2019 với diện tích là 22,5ha.
"Khi được cấp mã số vùng trồng, chúng tôi buộc phải tuân thủ theo một quy trình canh tác khắt khe, đặt chuẩn VietGAP, GlobalGAP. Các công đoạn chăm sóc đều ghi nhật ký chi tiết và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học theo đúng khuyến cáo... Có mã số vùng trồng thì thuận tiện cho xuất khẩu. Hiện nay, vải gia đình tôi đã sang được các thị trường khó tính như: Nhật Bản, Mỹ… Nếu chúng tôi được cấp mã mà không tuân thủ theo quy trình thì sẽ bị thu hồi mã số", ông Giang chia sẻ.
Nhờ việc tuân thủ đúng quy trình chăm sóc, vải thiều của gia đình ông Giang được doanh nghiệp thu mua với giá cao hơn giá thị trường, chinh phục các thị trường cao cấp. Riêng năm 2026, ông Giang cùng với nhiều hộ dân thuộc tổ sản xuất vải số 35 đã được ký hợp đồng với Công ty TNHH DragonBerry International Việt Nam duy trì trong 5 năm liên tục với giá bán ổn định 40.000 đồng/kg. Theo ông Giang, đây là một niềm vui rất lớn với các hộ trồng vải xuất khẩu và là động lực để người nông dân yên tâm chăm sóc cây vải, không còn phải lo nghĩ về đầu ra cho sản phẩm.
Xã Thanh Hà có lợi thế đất đai màu mỡ, thích hợp với nhiều loại cây trồng cho năng suất cao, nhiều loại cây ăn quả đặc sản, đặc biệt là vải thiều. Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã Thanh Hà Trần Duy Thược cho biết, Thanh Hà đã xác định chủ trương, định hướng về phát triển sản xuất các loại cây ăn quả chủ lực của xã, bao gồm: vải, ổi, quất, chuối. Những năm qua, vải thiều Thanh Hà ngày càng khẳng định thương hiệu trên thị trường trong nước và quốc tế.
Việc được cấp mã số vùng trồng xuất khẩu không chỉ giúp quả vải Thanh Hà nâng cao giá trị thương hiệu, tăng thu nhập cho người nông dân. Theo ông Trần Duy Thược, cây vải thiều đã mang lại thu nhập hàng trăm tỉ đồng cho nông dân trong xã, góp phần phát triển kinh tế xã hội địa phương.
Đến nay, xã Thanh Hà có hơn 250ha vải được công nhận đạt tiêu chuẩn VietGAP và GlobalGAP chia thành 17 tổ sản xuất, có 18 vùng sản xuất vải được cấp mã số vùng trồng xuất khẩu đi các thị trường như: Trung Quốc, Úc, Nhật Bản, Hoa Kỳ, Thái Lan… Năm 2026, xã tiếp tục duy trì các mã số vùng trồng; đồng thời, hoàn thiện các quy định để duy trì các mã số cơ sở đóng gói đã được cấp và đăng ký cấp mới mã số cơ sở đóng gói, đảm bảo đủ điều kiện để xuất khẩu vải sang các thị trường.
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, thành phố hiện có 472 mã số vùng trồng, với tổng diện tích 3.320ha; trong đó, có 267 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu với diện tích 1.673 ha; có 9 cơ sở đóng gói được cấp 25 mã số xuất khẩu. Cây vải có 198 mã, với diện tích 1.125ha xuất khẩu sang các nước. Trong đó, thị trường Trung Quốc có 66 mã số vùng trồng, Hoa Kỳ có 41 mã số, Úc có 45 mã số, Nhật Bản có 38 số và thị trường Thái Lan có 8 mã số. Cây nhãn có 34 mã số vùng trồng gồm mã xuất khẩu sang Hoa Kỳ, 7 mã Trung Quốc, 7 mã Nhật Bản, 8 mã Úc, 4 mã Newzeleand và 4 mã Thái Lan cùng với một số mã xuất khẩu đối với thanh long, chuối, bưởi, bắp cải, cà rốt…
Nâng chất lượng cấp, quản lý mã số vùng trồng được cấp
Diện tích vải được cấp mã số vùng trồng đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang Mỹ của nông dân xã Thanh Hà, Hải Phòng.
Việc chủ động trong công tác quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói đã góp phần quan trọng trong công tác xúc tiến xuất khẩu nông sản của thành phố.
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng, hàng năm, trước mỗi vụ thu hoạch, cơ quan chuyên môn được giao của thành phố đều rà soát, giám sát lại toàn bộ vùng trồng và cơ sở đóng gói đã được cấp mã số xuất khẩu và gửi báo cáo giám sát về Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo đúng quy định. Công tác đào tạo tập huấn liên quan đến mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói cũng như quy định của thị trường nhập khẩu cho cán bộ chuyên môn cơ sở và đại diện vùng trồng, cơ sở đóng gói xuất khẩu luôn được duy trì thực hiện trước mỗi vụ sản xuất. Trong 4 tháng đầu năm 2026, trên 200 tổ chức, cá nhân có liên quan đến xuất khẩu sản phẩm cà rốt, vải thiều đã được tập huấn.
Thực hiện Nghị định số 38/2026/NĐ-CP ngày 24/1/2026 của Chính phủ quy định về điều kiện nhập khẩu cây mang bầu đất và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, thành phố Hải Phòng đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện việc cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.
Ủy ban nhân dân thành phố đã ban hành Quyết định số 1724/QĐ-UBND về việc phê duyệt quy trình nội bộ giải quyết thủ tục hành chính thuộc phạm vi chức năng của Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong đó có thủ tục hành chính về cấp, cấp lại mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói. Hiện quy trình thủ tục hành chính về cấp, cấp lại mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói trên địa bàn thành phố đã được thông suốt, sẵn sàng tiếp nhận và giải quyết theo nhu cầu của tổ chức, cá nhân. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã thực hiện giải quyết 1 hồ sơ và cấp mới 1 mã số cơ sở đóng gói vải thiều xuất khẩu đi Úc.
Để nâng cao chất lượng công tác cấp và quản lý mã số vùng trồng, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng cho biết, ngành đang tập trung một số giải pháp. Theo đó, tăng cường tuyên truyền, tập huấn, nâng cao nhận thức cho cán bộ cơ sở và đại diện vùng trồng, cơ sở đóng gói các quy định của thị trường nhập khẩu cũng như các nội dung liên quan đến công tác cấp, quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói. Khuyến khích nông dân dồn điền đổi thửa, liên kết để xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, đảm bảo quy mô diện tích theo quy định. Cơ quan chuyên môn sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát các vùng trồng, cơ sở đóng gói, cơ sở kiểm nghiệm nhằm kiểm soát chặt chẽ các chỉ tiêu an toàn thực phẩm đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu.
Cùng với đó, Chi cục cũng đề nghị doanh nghiệp, đơn vị xuất khẩu chủ động liên kết từ đầu vụ với nông dân để nông dân yên tâm sản xuất, tuân thủ theo đúng tiêu chuẩn yêu cầu; đồng thời chủ động lấy mẫu kiểm tra các chỉ tiêu về An toàn thực phẩm như dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng tại các cơ sở được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, đảm bảo các sản phẩm trước khi làm thủ tục xuất khẩu đạt yêu cầu của thị trường nhập khẩu.
Hiện nay, thành phố đang chỉ đạo triển khai rà soát, chuẩn hoá thông tin và chuyển đổi định dạng mới các mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói theo Nghị định số 38/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Dự kiến hoàn thành nhiệm vụ này trước ngày 15/6/2026.